Mercimek Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Mercimek yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak işler: ekim zamanları, çeşit seçimi, yabancı ot mücadelesi ve verim artırma yöntemleri. Bölgesel iklim şartlarına göre bakım rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki üretim bölgeleri için hazırlanmış bir rehberdir. Mercimek yetiştiriciliğinde işlerin zamanlaması bölgeye göre ciddi farklılıklar gösterir; örneğin Güneydoğu Anadolu'da kışlık ekimler erken başlarken, İç Anadolu ve Geçit bölgelerinde yazlık ekimler ilkbahara sarkar. Takvimi uygularken bölgenizin iklim koşullarını ve toprak yapısını göz önünde bulundurmalısınız.
Ocak – Şubat
- Kışlık mercimek yetiştiriciliği yapılan bölgelerde (Güneydoğu Anadolu gibi) bitkilerin kış soğuklarına karşı durumu gözlenmelidir.
- Kışlık çeşitlerin (Fırat-87, Kayı-91, Sazak-91, Seyran, Kafkas, Çiftçi, Özbek gibi) soğuktan etkilenme riski düşük olsa da aşırı don olayları sonrası bitki gelişimi takip edilmelidir.
- Yazlık mercimek ekimi yapacak üreticiler için hazırlık dönemi: Toprak hazırlığı ve tohumluk temini.
- Yazlık mercimek ekimi için en uygun zaman olan Şubat sonu ve Mart başı dönemi yaklaşmaktadır.
Mart – Nisan
- Yazlık Mercimek Ekimi: Orta Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Geçit bölgelerinde yazlık mercimek ekimi bu dönemde, yani erken ilkbaharda yapılmalıdır.
- Dikkat: Yazlık çeşitlerin kışlık olarak ekilmesi durumunda bitkiler soğuktan zarar göreceği için verim alınamaz.
- Trakya bölgesinde yazlık çeşit ekimleri genellikle Mart ayı başında gerçekleştirilir.
- Ekimde yaşanacak gecikmelerin doğrudan verim kaybına yol açacağı unutulmamalıdır.
- Tohumluk seçimi: Çimlenme gücü yüksek, temiz, hastalıksız ve bölgeye adapte olmuş sertifikalı tohumlar kullanılmalıdır.
Mayıs – Haziran
- Yabancı Ot Mücadelesi: Mercimek tarlalarında yabancı ot kontrolü bu dönemde kritik önem taşır. İyi bir yabancı ot mücadelesi, mercimek veriminde %22 ile %35 arasında bir artış sağlayabilir.
- Yabancı ot mücadelesinin dolaylı faydası: Mercimekte yapılan temizlik, bir sonraki yıl ekilecek buğdayın verimini de %11 oranında artırır.
- Bitki gelişimi ve besleme: Kök sistemini geliştirmek ve olgunlaşmayı hızlandırmak için ihtiyaç varsa fosfor (P2O5) ve potasyum (K) uygulamaları planlanmalıdır.
- Azotlu gübre kullanımına dikkat edilmelidir; aşırı azot kullanımı vejetatif aksamı (yaprak ve gövde) çok fazla geliştirerek tohum verimini düşürebilir.

Temmuz – Ağustos
- Hasat Hazırlığı: Yazlık mercimeklerde bitkilerin olgunlaşma süreci takip edilmelidir.
- Hastalık Kontrolü: Tohumla taşınabilen antraknoz gibi hastalıklara karşı bitki sağlığı gözlenmelidir.
- Tohumluk üretiminde amaçlanan dolgunluk ve kalite için bitkinin gelişim dönemi yakından izlenmelidir.
- Eğer bölgede aşırı kuraklık yaşanıyorsa, bitkinin gelişim evrelerine göre su ihtiyacı değerlendirilmelidir (ancak mercimeğin genel olarak kurağa dayanıklı olduğu bilinmelidir).
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasat Dönemi: Yazlık mercimeklerin hasat zamanı gelmiştir.
- Kışlık Mercimek Ekimi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kışlık mercimek ekimi için en uygun dönem olan Ekim ayı başlamıştır.
- Orta Anadolu ve Geçit bölgelerinde ise kışlık ekimler bu dönemde yapılmaya devam edilir.
- Hasat edilen ürünlerin depolanması ve tohumluk ayrımı sırasında tohumun hastalıksız ve zarar görmemiş olması sağlanmalıdır.
Kasım – Aralık
- Kışlık mercimeklerin kış boyunca gelişimi ve soğuklara karşı direnci takip edilmelidir.
- Hasat sonrası tarlaların bir sonraki üretim sezonu için dinlendirilmesi veya toprak hazırlığına başlanması.
- Üretim verileri ve girdi maliyetlerinin (gübre, mazot, tohum vb.) analizi yapılarak bir sonraki yılın planlaması hazırlanmalıdır.
Mercimek hesaplama araçları
Mercimek tohumu hesaplama – arazime ne kadar mercimek tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 20–30 cm; dekara 10–15 kg tohum.
Mercimek verim hesaplama – dönümden ne kadar mercimek alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Güneydoğu'da kırmızı mercimek kışlık ekilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Mercimek tohumu hesaplama · Mercimek verim hesaplama
Kaynaklar
- MERCİMEK Ür (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/BelgelerArsiv/Belgeler/Yayın+Arşivi/2017-2022+Yayın+Arşivi/Yayınno341.pdf)
- 3. GÜBRELEME: 4. T VE TOHUMLUK (https://sirnak.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Yayınlar/Mercimek+yetiştiriciliği.pdf)
- TARIM TEKNOLOJİLERİ - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte program modul/moduller pdf/Yemeklik+Dane+Baklagiller+Yetiştiriciliği+(Nohut+Ve+Mercimek).pdf)
Mercimek hakkında diğer yazılar
- Mercimek Yetiştiriciliği: Ekim, Bakım ve Yabancı Ot Mücadelesi
- Mercimek Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Ekim ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Mercimek Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Mercimek Çeşit Seçimi: Hangi Çeşidi, Ne Zaman Ekmeliyim?
- Mercimek Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Mercimek Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Mercimek Hasat Sonrası: Temizleme, Kurutma ve Doğru Depolama Yöntemleri
- Mercimek Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Korunma Yolları
- Mercimek İçin İklim ve Toprak İstekleri: En İyi Verim İçin Şartlar Nelerdir?
- Mercimek Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Mercimek Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Yapılmalı?
- Mercimek Verimi ve Ekonomik Değeri
- Mercimek Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Mercimek Zararlıları: Zarar Şekilleri, Takip ve Mücadele Yöntemleri