Mercimek Hasat Sonrası: Temizleme, Kurutma ve Doğru Depolama Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Mercimek hasat edildikten sonra nasıl temizlenmeli, nem oranı ne olmalı ve bozulmadan saklamak için depo koşulları nasıl ayarlanmalıdır?
Mercimek, hasat edildiği andan itibaren dikkat edilmezse nem, böcek ve yabancı maddeler nedeniyle hızla değer kaybeden bir üründür. Emek verdiğiniz mahsulün kalitesini korumak için hasat sonrası işlemlerin titizlikle yapılması gerekir.
Hasat sonrası temizlik ve selektörleme nasıl yapılır?
Hasat edilen mercimeklerin içindeki taş, toprak, cılız taneler, kırıklar ve yabancı ot tohumlarından arındırılması, ürünün hem piyasa değerini hem de raf ömrünü doğrudan etkiler. Bu işlem için şu adımları izlemelisiniz:
- Mekanik Temizlik: Harmanlanan tohumlar, hasar görmemesi için hemen bir tohum temizleme makinesi (mekanik elek tipi) veya elle elenerek yabancı maddelerden ayrılmalıdır.
- Selektörleme: Temizlenen daneler mutlaka selektörleme işlemine tabi tutulmalıdır. Bu aşamada içindeki taş, toprak, cılız ve kırık daneler ile yabancı ot tohumları ayıklanır.
- Hafif Tanelerin Ayıklanması: Ürünün kalitesini artırmak için hafif taneler ve metal parçaları da temizlik sürecinde ayrılmalıdır.
Mercimek depolanırken nem oranı kaç olmalıdır?
Mercimeğin depolama süresini belirleyen en kritik faktör tane nemidir. Yanlış nem oranı, ürünün küflenmesine veya böceklenmesine yol açar. İdeal değerler şöyledir:
- Normal Depolama İçin: Hasat edilen ürünün normal şartlarda sorunsuz saklanabilmesi için dane nem oranı en fazla %13-14 olmalıdır.
- Uzun Süreli Saklama İçin: Depolama süresini artırmak istiyorsanız, nem oranının %3-7 arasına kadar düşürülmesi önerilir.
- Kritik Sınır: Mercimeğin depolanabilmesi için nem oranının %16 veya daha düşük olması şarttır. Bu değerin üzerindeki nem oranları depolamada ciddi sorunlar yaratır.
İdeal depo koşulları nasıl olmalıdır?
Mercimek depoları, ürünü dış etkenlerden koruyacak şekilde tasarlanmalı ve yönetilmelidir. Kaliteli bir muhafaza için şu kurallara uyulmalıdır:
- Ortam Şartları: Depo mutlaka rutubetsiz, havadar, serin ve doğrudan güneş ışığı almayan bir yer olmalıdır.
- Havalandırma ve Temizlik: Depoda yeterli havalandırma sistemi bulunmalı, depo ortamı düzenli olarak temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.
- İstifleme Düzeni: Ambalajlanan mercimekler, hava dolaşımını sağlamak amacıyla paletler üzerinde, depo duvarlarından ve yanındaki diğer ürünlerden en az 10 cm mesafe bırakılarak istiflenmelidir.
- Güvenlik: Depoda toz emme sistemleri bulunmalı, elektrik tesisatı toza karşı korumalı olmalıdır. Ayrıca haşere ve kemirgenlere karşı gerekli önlemler alınmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
Böceklenme ve zararlılara karşı ne yapılmalı?
Depolanan mercimekte böcek veya haşere belirtisi görüldüğünde müdahale edilmelidir. Ancak bu konuda dikkat edilmesi gereken hayati noktalar vardır:
- Fümigasyon: Eğer ürünlerde böcek saldırısı tespit edilirse, uygun ilaçlarla fümigasyon (gazlama) işlemi yapılmalıdır.
- Temizlik Önceliği: Yeni ürün koyulmadan önce depo mutlaka temizlenmeli ve uygun yöntemlerle dezenfekte edilmelidir.
- Dikkat Edilmesi Gerekenler: Uygulanan işlemler sonucunda mercimek üzerinde herhangi bir leke veya toksin kalıntısı bulunmamasına azami dikkat gösterilmelidir.
Nohut ekimi için önemli bir not
Eğer nohut yetiştiriciliği yapıyorsanız, bakteri aşılaması aşamasında kullandığınız materyalin taze olması gerektiğini unutmayın. Aşılanmış tohumları güneş ışığından korumalı, ekim gününe kadar serin ve gölge bir yerde saklamalı ve mutlaka aynı gün ekimini gerçekleştirmelisiniz.
Mercimek hesaplama araçları
Mercimek tohumu hesaplama – arazime ne kadar mercimek tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 20–30 cm; dekara 10–15 kg tohum.
Mercimek verim hesaplama – dönümden ne kadar mercimek alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Güneydoğu'da kırmızı mercimek kışlık ekilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Mercimek tohumu hesaplama · Mercimek verim hesaplama
Kaynaklar
- TARIM TEKNOLOJİLERİ - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte program modul/moduller pdf/Yemeklik+Dane+Baklagiller+Yetiştiriciliği+(Nohut+Ve+Mercimek).pdf)
- GIDA TEKNOLOJĠSĠ - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kırmızı+Mercimek+1.pdf)
- 3. GÜBRELEME: 4. T VE TOHUMLUK (https://sirnak.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Yayınlar/Mercimek+yetiştiriciliği.pdf)
- Regeneration Guidelines Lentil - genebanks.cgiar.org (https://genebanks.cgiar.org/wp-content/uploads/2017/01/Lentil_ENG.pdf)
Mercimek hakkında diğer yazılar
- Mercimek Yetiştiriciliği: Ekim, Bakım ve Yabancı Ot Mücadelesi
- Mercimek Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Ekim ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Mercimek Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Mercimek Çeşit Seçimi: Hangi Çeşidi, Ne Zaman Ekmeliyim?
- Mercimek Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Mercimek Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Mercimek Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Korunma Yolları
- Mercimek İçin İklim ve Toprak İstekleri: En İyi Verim İçin Şartlar Nelerdir?
- Mercimek Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Mercimek Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Yapılmalı?
- Mercimek Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Mercimek Verimi ve Ekonomik Değeri
- Mercimek Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Mercimek Zararlıları: Zarar Şekilleri, Takip ve Mücadele Yöntemleri