Susam Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak İstekleri Nelerdir?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Susam hangi sıcaklıkta yetişir, hangi toprakları sever? İklim ve toprak şartları yetiştiriciliği nasıl etkiler? Bahçe yerini seçerken dikkat etmeniz gerekenler nelerdir?
Susam, dünya genelinde tropik ve subtropik iklim kuşaklarında, özellikle sıcak bölgelerde yetiştirilen çok eski bir yağ bitkisidir. Yetiştirme süresi oldukça kısa (90-120 gün) olsa da, bitkinin verimli olabilmesi için iklim ve toprak şartlarının tam istenildiği gibi olması gerekir. Yanlış arazi seçimi, bitkinin gelişimini durdurabilir veya verimi ciddi oranda düşürebilir.
Sıcaklık ve İklim Şartları
- Sıcaklık Toleransı: Susam tam bir sıcak iklim bitkisidir. Yetişme döneminde aylık sıcaklık ortalamasının 20 °C'nin altına düşmemesi istenir.
- Çimlenme Dönemi: Tohumların sağlıklı çimlenebilmesi için toprak sıcaklığının en az 12–15 °C olması, optimum değerin ise 20–25 °C civarında olması gerekir.
- Gelişim Süreci: Bitkinin tüm gelişim döngüsü boyunca yıllık ortalama 2500–2800 °C toplam sıcaklık isteği vardır. 23 °C ve üzerindeki sıcaklıklar büyümeyi ve verimi olumlu etkiler.
- Don ve Soğuk: Susam soğuğa karşı oldukça hassastır; ticari üretimde yetiştirilen alanların 90-120 gün boyunca don olayına maruz kalmaması (frost-free) kritik önem taşır.
- Işık ve Gün Uzunluğu: Susamın çiçeklenmesi ışık süresine (fotoperiyot) bağlıdır. Uzun gün koşulları tohumdaki yağ içeriğini artırabilir.
Susam fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp
Toprak Yapısı ve pH Değeri
- Toprak Seçiciliği: Susam toprak isteği bakımından çok seçici bir bitki değildir; birçok toprak tipine uyum sağlayabilir. Ancak en yüksek verim, verimli ve iyi drenajlı topraklarda alınır.
- pH Değeri: En iyi sonuçlar için toprağın nötr pH yapısında olması tercih edilir.
- Besin Maddeleri: Susam her ne kadar fakir topraklarda yetişebilse de, yüksek verim için düzgün gübrelenmiş topraklar şarttır.
- Tuzluluk: Bitkinin yüksek tuzluluk içeren topraklara karşı toleransı düşüktür; bu nedenle tuzlu topraklardan kaçınılmalıdır.
Drenaj ve Su İhtiyacı
Susam kuraklığa karşı oldukça dayanıklı bir bitkidir; geniş kök sistemi sayesinde su kısıtlılığına direnç gösterir. Ancak iki uç durum da verimi düşürür:
- Su Göllenmesi: Susamın en büyük düşmanı aşırı su ve drenaj sorunudur. Su tutan, göllenen veya taban suyu yüksek olan arazilerde bitki çok zarar görür.
- Nem Dengesi: Çimlenme ve erken büyüme döneminde yeterli nem gereklidir. Hasat dönemine yakın aşırı yağışlar, bitkinin kapsüllerinin erken çatlamasına (dehiscence) ve tohumların dökülerek kaybına neden olabilir.
- Rüzgâr: Hasat döneminde şiddetli rüzgârlar da tohumların kapsüllerden saçılmasına yol açabilir.
Öne Çıkan Ürünler
Yer Seçerken Kısa Kontrol Listesi
- Arazinin aylık sıcaklık ortalaması 20 °C'nin altına düşüyor mu?
- Toprakta su birikmesi veya göllenme (kötü drenaj) var mı?
- Toprak pH'ı nötr seviyelerde mi?
- Tohumların çimleneceği dönemde toprak sıcaklığı en az 15 °C olacak mı?
- Hasat döneminde tohumları saçabilecek şiddetli rüzgâr veya geç mevsim yağışları riski var mı?
- Toprak analizi yapıldı mı? (Özellikle gübreleme planı için gereklidir)
Susam hesaplama araçları
1
Susam tohumu hesaplama – arazime ne kadar susam tohumu gerekir?
–
Standart ekim: sıra arası 50–70 cm, sıra üzeri 5–10 cm; dekara 0,5–0,6 kg tohum.
2
Susam verim hesaplama – dönümden ne kadar susam alırım?
–
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kapsüller patlayıp tohum dökmeden, alttaki kapsüller sararınca hasat edilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Susam tohumu hesaplama · Susam verim hesaplama
Kaynaklar
- TARIM TEKNOLOJĠSĠ - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte program modul/moduller pdf/Yağ+Bitkileri+Yetiştiriciliği+(Susam,+Kolza+Ve+Aspir).pdf)
- kutahya.tarimorman.gov.tr (https://kutahya.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/SUSAM+YETİŞTİRİCİLİĞİ.pdf)
- Wikipedia – Sesame (https://en.wikipedia.org/wiki/Sesame)
- SUSAM TARIMI - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/etae/BelgelerArsiv/Belgeler/EgitimBrosur/135-ciftcibro.pdf)
- aspir keten susam yerfistigi serbetciotu teknik talimatlar... (https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/TTSM/BelgelerArsiv/Belgeler/Tescil/Teknik+Talimatlar/Endüstri+Bitkileri/aspir,keten.susam,yfıstığı.pdf)
Susam rehberinin tamamını okumak istiyorsanız:Susam Yetiştirme Rehberi →
Susam hakkında diğer yazılar
- Susam Yetiştiriciliği: Bakım, Temizleme ve Verim Artırma Yöntemleri
- Susam Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Susam Yetiştiriciliği ve Dikim Teknikleri
- Susam Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Susam Fidanı ve Çeşit Seçimi: Hangi Çeşidi Seçmeliyim?
- Susam Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübreleme Yapılmalı?
- Susam Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?
- Susam Hasadı Sonrası: Temizleme, Harman ve Doğru Depolama Yöntemleri
- Susam Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Mücadele Yöntemleri
- Susam Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Susam Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Sulunmalı?
- Susam Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Susam Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Susam Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Susam Zararlıları: Bozkurt, Susam Güvesi, Beyaz Sinek ve Yaprak Biti ile Mücadele
Susam fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp