Susam Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Susam ekimi ne zaman yapılır, toprak nasıl hazırlanmalıdır, dikim mesafesi ne olmalı ve tohumlar kaç cm derine gömülmelidir? Adım adım susam dikim teknikleri.
Susam (Sesamum indicum), kuraklığa karşı oldukça dayanıklı, yağ oranı yüksek ve ekonomik değeri önemli bir yağlı tohum bitkisidir. Ancak susamın verimli olabilmesi için doğru toprak hazırlığı, hassas ekim derinliği ve doğru dikim aralıkları hayati önem taşır. Yanlış ekim derinliği veya yetersiz gübreleme, bitkinin gelişimini doğrudan olumsuz etkiler.
Ne zaman dikilir?
Susam, sıcak iklim bitkisidir ve kuraklık koşullarına iyi uyum sağlar. Dikim zamanı bölgenin iklim özelliklerine ve toprak sıcaklığına göre değişir. Genel olarak bitkinin gelişimi için sıcaklık ve uygun toprak koşullarının sağlandığı dönemler tercih edilmelidir. Bölgenizdeki en uygun tarih için il/ilçe tarım müdürlüklerinden bilgi almanız faydalı olacaktır.
Dikimden önce toprak hazırlığı
Susam yetiştiriciliğinde başarılı bir başlangıç için toprak hazırlığı şu adımları kapsamalıdır:
- Toprak Analizi: Deneme veya üretim aşamasına geçmeden önce mutlaka toprak analizi yaptırılmalıdır. Analiz raporunda önerilen çeşit ve dozda gübreleme yapılmalıdır.
- Gübreleme: Eğer toprak analizi yapılmamışsa, ekim öncesinde dekara 2-3 ton iyi yanmış çiftlik gübresi uygulanması önerilir.
- Temel Gübreleme: Analiz sonuçlarına göre, dikim öncesinde dekara 13-15 kg saf P2O5 (Fosfor) verilmesi ve çiçeklenme dönemine kadar üç eşit miktar halinde toplam 15 kg/da saf Azot uygulanması tavsiye edilir.
Dikim mesafesi ve tohum miktarı
Susam ekiminde mibzer kullanımı ve sıra aralıkları verimi doğrudan etkiler. Genel uygulamalar şöyledir:
- Sıra Arası Mesafe: Mibzerle yapılan ekimlerde sıra arası mesafe genellikle 40-50 cm olarak ayarlanmalıdır.
- Ekim Derinliği: Çıkışın sağlıklı ve homojen olabilmesi için tohumlar 1-3 cm derinliğe ekilmelidir.
- Tohum Miktarı: Dekara kullanılacak tohum miktarı, ekim yöntemine ve sıra aralığına göre değişmekle birlikte, mibzerle ekimde dekara ortalama 0,4-0,6 kg tohum kullanılması öngörülür.
Öne Çıkan Ürünler
Adım adım dikim
- Alan Temizliği: Ekim yapılacak alan yabancı otlardan ve bitki artıklarından tamamen arındırılmalıdır.
- Toprak İşleme: Toprak, tohumun rahatça yerleşebileceği incelikte ve uygun yumuşaklıkta işlenmelidir.
- Mibzer Ayarı: Eğer mibzer kullanılacaksa, sıra arası ve sıra üzeri mesafeler yukarıda belirtilen standartlara (40-50 cm sıra arası) göre ayarlanmalıdır.
- Ekimin Gerçekleştirilmesi: Tohumlar, belirlenen derinlikte (1-3 cm) ve eşit dağılım sağlayacak şekilde toprağa bırakılmalıdır.
- Tekleme İşlemi: Ekimden yaklaşık bir ay sonra, bitkilerin gelişimi ve sıra üzeri mesafelerin düzenlenmesi için tekleme işlemi yapılarak bitki sıklığı optimize edilmelidir.
Dikimden sonraki ilk haftalar
Ekim tamamlandıktan sonraki süreçte dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Çıkış Kontrolü: Tohumların toprak yüzeyine çıkış hızı takip edilmelidir. Çıkışlarda düzensizlik varsa toprak yapısı veya derinlik kontrol edilmelidir.
- Yabancı Ot Mücadelesi: Susam fideleri henüz küçükken yabancı otlar bitkinin besinine ortak olur. Bu nedenle ilk haftalardan itibaren yabancı ot kontrolü titizlikle yapılmalıdır.
- Nem Takibi: Susam kuraklığa dayanıklı olsa da, tohumun çimlenmesi ve ilk kök gelişim aşamasında toprağın uygun nem seviyesinde tutulması önemlidir.
Susam hesaplama araçları
Susam tohumu hesaplama – arazime ne kadar susam tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 50–70 cm, sıra üzeri 5–10 cm; dekara 0,5–0,6 kg tohum.
Susam verim hesaplama – dönümden ne kadar susam alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kapsüller patlayıp tohum dökmeden, alttaki kapsüller sararınca hasat edilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Susam tohumu hesaplama · Susam verim hesaplama
Kaynaklar
- Wikipedia – Sesame (https://en.wikipedia.org/wiki/Sesame)
- aspir keten susam yerfistigi serbetciotu teknik talimatlar... (https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/TTSM/BelgelerArsiv/Belgeler/Tescil/Teknik+Talimatlar/Endüstri+Bitkileri/aspir,keten.susam,yfıstığı.pdf)
- TARIM TEKNOLOJĠSĠ - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte program modul/moduller pdf/Yağ+Bitkileri+Yetiştiriciliği+(Susam,+Kolza+Ve+Aspir).pdf)
Susam hakkında diğer yazılar
- Susam Yetiştiriciliği: Bakım, Temizleme ve Verim Artırma Yöntemleri
- Susam Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Susam Yetiştiriciliği ve Dikim Teknikleri
- Susam Fidanı ve Çeşit Seçimi: Hangi Çeşidi Seçmeliyim?
- Susam Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübreleme Yapılmalı?
- Susam Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?
- Susam Hasadı Sonrası: Temizleme, Harman ve Doğru Depolama Yöntemleri
- Susam Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Mücadele Yöntemleri
- Susam Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak İstekleri Nelerdir?
- Susam Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Susam Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Sulunmalı?
- Susam Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Susam Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Susam Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Susam Zararlıları: Bozkurt, Susam Güvesi, Beyaz Sinek ve Yaprak Biti ile Mücadele