Susam Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata

Susam, doğru şartlar sağlandığında yüksek verim veren ancak yetiştirme sürecinde yapılan küçük hatalara karşı oldukça hassas bir tarla bitkisidir. Verimi artırmak ve ürün kaybını önlemek için en sık yapılan hataları ve yapılması gerekenleri sizler için derledik.

1. Toprak analizi yaptırmadan gübreleme yapmak. Toprağın ihtiyacını bilmeden rastgele gübre atmak hem maliyeti artırır hem de bitki gelişimini bozar. Doğrusu: Deneme kurulmadan önce mutlaka toprak analizi yaptırın ve analiz raporunda önerilen çeşit ve dozda gübre kullanın (Gübreleme).
2. Gübreyi ekimden sonra, bitki büyüdükten sonra vermek. Susamın gelişim süresi kısadır ve gerekli gübrenin tamamı ekim öncesinde toprak altına verilmelidir. Doğrusu: Gübrelemeyi ekim öncesi son diskaro ile toprak altına yaparak bitkinin ihtiyacını hazır hale getirin (Gübreleme).
3. Bitki boylandığında tarlaya girmek. Bitkiler 40–50 cm boya ulaştığında, çiçeklerin döllenmeden dökülmesine neden olmamak için tarlaya girilmemelidir. Doğrusu: Bitki boyu kritik seviyeye gelene kadar tarlaya girişleri minimumda tutun (Bakım).
4. Aşırı sulama yapmak veya göllenmeye izin vermek. Susam su isteği çok olmayan bir bitkidir; aşırı su ve göllenme köklerin zarar görmesine yol açar. Doğrusu: Sulamada çok dikkatli olun, aşırı göllenmeden kaçının; özellikle ikinci ürün ekimlerinde tav suyu vererek rutubeti sağlayın (Sulama).
5. Hasat zamanını yanlış belirlemek. Bitkilerin tamamının aynı anda olgunlaşmasını beklemek, alt kapsüllerin çatlayıp tohum dökmesine neden olur. Doğrusu: Yaprak ve kapsüller sararmaya başladığında, çiçeklenme durduğunda ve alt kapsüller elle kırıldığında hasada başlayın (Hasat).
6. Tohumları nemli veya havasız ortamda saklamak. Depo neminin %75'in üzerine çıkması veya uygun olmayan sıcaklıklar küflenmeye yol açar. Doğrusu: Temizlenen tohumları serin, kuru ve havadar ortamlarda, bez veya jüt çuvallarda, tahta ızgaralar üzerine istifleyerek saklayın (Depolama).
7. Hastalık ve zararlılara karşı önlem almamak. Bozkurt, susam güvesi, yaprak biti gibi zararlılar ile solgunluk ve bakteri hastalıkları verimi ciddi oranda düşürür. Doğrusu: Ekim öncesi tohum ilaçlaması yapın ve hastalık/zararlı belirtilerini gördüğünüzde ruhsatlı ürünleri etiket dozunda kullanın, il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın (Hastalık ve Zararlılarla Mücadele).
8. Yanlış çeşit seçimi yapmak. Bölgenin iklimine ve kullanım amacına (beyaz veya sarı susam) uygun olmayan çeşit seçmek verimi düşürür. Doğrusu: Bölgenize uygun tescilli çeşitleri (Gölmarmara, Muganlı 57, Kepsut 99 vb.) tercih edin (Çeşit Seçimi).
9. Tohum yatağını yeterince hazırlamamak. Susam tohumları küçük olduğu için iyi bir çıkış için toprak hazırlığı çok önemlidir. Doğrusu: Tohum yatağını iyi hazırlayın; gerekirse tohumları ince elenmiş temiz dere kumu ile karıştırarak ekim yapın (Ekim).
10. Hasat sonrası temizliği ihmal etmek. Tohumların iyi temizlenmemesi, depolama sırasında kalite kaybına neden olur. Doğrusu: Temizlenen tohumları rüzgar veya vantilatör yardımıyla savurup, gerekirse suda yıkayıp tekrar kurutarak en temiz hale getirin (Hasat Sonrası).

Bir ipucu daha: Susam yetiştiriciliğinde verim, ekim öncesi ve çiçeklenme dönemindeki nem seviyelerinden doğrudan etkilenir. Bu dönemlerde toprağın durumunu yakından takip etmek başarının anahtarıdır.