Bezelye Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?

Bezelye, serin iklimleri seven, doğru şartlar sağlandığında verimi yüksek bir sebzedir. Ancak bitkinin gelişim dönemindeki sıcaklık dalgalanmaları ve toprağın yapısı, doğrudan tane dolumunu ve kaliteyi etkiler. Bahçenizi kurmadan önce bu temel ihtiyaçları bilmek, emeğinizin karşılığını almanızı sağlar.

Sıcaklık ve İklim İsteği

• Çimlenme ve Gelişim: Bezelye tohumlarının toprakta sağlıklı bir şekilde çimlenebilmesi için toprak sıcaklığının 4 ile 18 °C arasında olması gerekir. Bitkinin en iyi geliştiği ve büyüme performansının en yüksek olduğu aylık optimum sıcaklık aralığı 12,5 ile 18,0 °C civarıdır.
• Soğuğa Dayanıklılık: Bezelye serin iklim bitkisidir. Toprak sıcaklığı -5 °C'nin altına düştüğünde bitki donar. Ancak bitki, kar örtüsü altında kalırsa çok daha düşük sıcaklıklara (-22 °C gibi) dayanabilir. Kışlık ekim yapacaksanız, soğuğa daha dayanıklı olan 'Melrose' veya 'Granger' gibi çeşitler tercih edilmelidir.
• Sıcaklık Hassasiyeti: Yaz sıcakları bezelyenin düşmanıdır. Çiçeklenme dönemindeki aşırı yüksek sıcaklıklar meyve tutumunu azaltabilir. Tane gelişimi sırasında görülen yüksek sıcaklıklar ise tanelerin içindeki nişasta ve lif oranını artırarak bezelye kalitesini düşürür.
• Nem ve Yağış: Nemli ve yağışlı iklimleri sever. Ancak aşırı yağış, bitkinin renginin koyu yeşile dönmesine neden olabilir.

Toprak Yapısı ve pH Değeri

• Toprak Tipi: Bezelye toprak seçiciliği konusunda çok katı değildir ancak en iyi sonuçları bol humuslu, süzek (suyu iyi akıtan), killi-tınlı veya milli-tınlı topraklarda verir.
• pH Dengesi: Toprağın asitliği bezelye için kritiktir. Toprak pH'ının 5,5 ile 7,0 arasında olması idealdir. Çok yüksek asitli topraklarda gelişim sorunları yaşanır.
• Besin ve Gübreleme: Bezelye bir baklagildir; yani topraktaki azotu kullanma yeteneğine sahiptir. Bu yüzden aşırı azotlu gübreleme bitkiye fayda sağlamaz, aksine zarar verebilir. Toprağın fosfor ve potasyum ihtiyacı için ekim öncesi çok iyi yanmış çiftlik gübresi veya potaslı gübreler kullanılması önerilir.
• Drenaj: Süzek topraklar çok önemlidir. Köklerin su içinde kalması, kök çürüklüğü ve çeşitli hastalık risklerini artırır.

Yer Seçerken Kısa Kontrol Listesi

Bahçenizde bezelye yetiştireceğiniz alanı belirlerken şu soruları kendinize sorun:

• Sıcaklık: Seçtiğim alan, yazın kavurucu sıcaklarına çok maruz kalıyor mu? (Serin veya yüksek rakımlı yerler daha avantajlıdır.)
• Drenaj: Yağmur yağdıktan sonra toprakta su birikintileri kalıyor mu? (Su biriken yerlerden kaçının.)
• Toprak Analizi: Toprağımın pH değeri 5,5-7,0 aralığında mı?
• Destek İhtiyacı: Eğer sırık (tırmanıcı) çeşit ekeceksem, bitkinin 10 cm boyuna gelmesiyle birlikte kullanabileceğim herek, ağ veya çit gibi destek mekanizmaları hazır mı?
• Zararlı Riski: Alanda sümüklüböcek yoğunluğu var mı? (Sırık çeşitlerde bitkinin yere değmesi sümüklüböcek zararını artırır.)