Bezelye Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Yapılmalı?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Bezelye yetiştiriciliğinde sulama ne zaman yapılmalı? Su eksikliği verimi nasıl etkiler? Kritik dönemlerde sulama teknikleri ve dikkat edilmesi gereken püf noktaları nelerdir?
Bezelye, yetiştirme sürecinde yeterli ve düzenli suya ihtiyaç duyan, kurağa karşı dayanıklılığı düşük bir bitkidir. Özellikle sıcak ve kurak geçen dönemlerde suyun eksikliği, bitkinin gelişimini durdurabilir ve doğrudan verim kaybına yol açabilir. Başarılı bir hasat için sulamanın zamanlaması ve miktarı hayati önem taşır.

Bezelyenin suya en çok ihtiyaç duyduğu kritik dönemler nelerdir?
Bezelyede sulama programı oluşturulurken bitkinin gelişim evreleri göz önünde bulundurulmalıdır. Su ihtiyacı, iklim koşullarına ve bölgenin yıllık yağış miktarına göre değişmekle birlikte, şu dönemler kritiktir:
- Çıkıştan çiçeklenmeye kadar olan dönem: Bitkinin sağlıklı bir gövde ve yaprak yapısı oluşturması için bu dönemde düzenli sulama yapılmalıdır.
- Çiçeklenme ve meyve tutumu: Bu evredeki su stresi, çiçek dökümüne ve meyve tutumunun azalmasına neden olur.
- Olgunlaşma dönemi: Çiçeklenme ile olgunluk arasındaki dönemde günlük ortalama sıcaklığın 18-21°C civarında olması istenir. Bu süreçte suyun eksik olması tanelerin dolgunluğunu azaltır.
Sıcaklık ve iklim sulamayı nasıl etkiler?
Bezelye yetiştiriciliğinde sıcaklık, su ihtiyacını doğrudan belirler. Bitkinin toplam sıcaklık isteği 1660-2800°C arasındadır ve bu süreç yaklaşık 12-20 hafta sürer. Sulama planlamasında şu detaylara dikkat edilmelidir:
- Yüksek sıcaklık riski: Bezelye, çiçeklenmeden 5 gün sonraki döneme karşı çok hassastır. Bu dönemde sıcaklıkların 30°C'nin üzerine çıkması verimi büyük ölçüde azaltabilir. Bu tür durumlarda sulama ile bitki çevresindeki nem dengelenmelidir.
- Yağış miktarı: Yıllık yağışın 800-1000 mm olduğu yerlerde bezelye iyi sonuçlar verir. Eğer bölge kurak bir yapıdaysa veya o yıl yağışlar normalin altındaysa, sulama sıklığı artırılmalıdır.
Hangi sulama yöntemleri tercih edilmelidir?
Bezelye üretiminde suyun toprağa veriliş şekli, hem bitki sağlığını hem de işçiliği etkiler:
- Damla sulama: Suyu doğrudan kök bölgesine ilettiği için su tasarrufu sağlar ve bitkinin su stresine girmesini önler. Ayrıca yaprakların ıslanmasını engelleyerek hastalık riskini minimize eder.
- Karık veya yüzey sulama: Eğer damla sulama imkânı yoksa, toprağın yapısına uygun yöntemler seçilmelidir. Ancak suyun bitki gövdesine doğrudan temas etmemesine ve aşırı göllenme yapmamasına dikkat edilmelidir.
Öne Çıkan Ürünler
Az veya çok sulamanın belirtileri nelerdir?
Yanlış sulama uygulamaları bitkide hızlı belirtiler gösterir:
- Su eksikliğinde: Bitkilerde pörsüme, büyümenin durması ve tanelerin küçük, cılız kalması görülür.
- Aşırı sulama ve drenaj sorunlarında: Toprağın aşırı ıslak kalması, köklerin nefes alamamasına yol açar. Ayrıca depo veya saha koşullarında sıcaklık değişimleriyle oluşan yoğunlaşma ve serbest su damlacıkları, hastalık sporlarının kabuktan giriş yaparak hızla yayılmasına zemin hazırlar.
Pratik ipuçları
Sulama yaparken sadece takvime güvenmeyin, toprağı kontrol edin. Bezelye süzek (suyu iyi akıntılı), killi-tınlı veya milli-tınlı toprakları sever. Eğer toprağınız ağır bünyeli ise suyun kök bölgesinde uzun süre bekleyip çürümeye yol açmamasına, süzek topraklarda ise suyun hemen akıp gitmemesine dikkat etmelisiniz. Ayrıca, hasat sonrası ürünün kalitesini korumak için depolama aşamasında su kaybını (buruşma ve pörsüme) önlemek adına nem kontrolü yapılması önemlidir.
Bezelye hesaplama araçları
Bezelye tohumu hesaplama – arazime ne kadar bezelye tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 40–50 cm, sıra üzeri 5–8 cm; dekara 15–20 kg tohum.
Bezelye verim hesaplama – dönümden ne kadar taze bezelye (kabuklu) alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Bezelye serin iklimi sever; hafif donlara dayanır.
- Kabuklu taze bezelyenin yaklaşık %40'ı tanedir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Bezelye tohumu hesaplama · Bezelye verim hesaplama
Kaynaklar
- BEZELYE (Pisum sativum) 2n=14 (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=54325)
- Wikipedia – Pea (https://en.wikipedia.org/wiki/Pea)
- 14. HAFTA: Sebzelerin hasat yöntemleri ve pazara hazırlanmaları ... (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=26479)
- T.C. BAZI TAHILLAR ile YEM BEZELYESİNİN KARIŞIK (https://avesis.mku.edu.tr/dosya?id=7ed87107-aafe-43f9-ac79-54c2e94c4e43)
- PEA Pisum sativum L. Plant Symbol = PISA6 - USDA (https://plants.sc.egov.usda.gov/DocumentLibrary/plantguide/pdf/pg_pisa6.pdf)
- Wikipedia – Bezelye (https://tr.wikipedia.org/wiki/Bezelye)
Bezelye hakkında diğer yazılar
- Bezelye Yetiştiriciliği: Ekim, Bakım ve Verim Artırma Teknikleri
- Bezelye Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Ekim ve Dikim Teknikleri
- Bezelye Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Bezelye Çeşidi Seçimi ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Bezelye Gübreleme Rehberi: Hangi Gübre, Ne Zaman Verilmeli?
- Bezelye Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Bezelye Hasat Sonrası: Saklama, Dondurma ve İşleme Teknikleri
- Bezelye Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Korunma Yolları
- Bezelye Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Bezelye Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Bezelye Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Bezelye Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Bezelye Bahçelerinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Bezelye Zararlıları: Bezelye Yaprak Böceği, Bezelye Güvesi ve Diğerleri ile Mücadele