Bezelye Hasat Sonrası: Saklama, Dondurma ve İşleme Teknikleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Bezelye hasat edildikten sonra nasıl saklanmalı? Dondurma ve kurutma yöntemleri nelerdir? Bezelyenin tazeliğini koruması için dikkat edilmesi gereken kritik adımlar.
Bezelye, hasat edildiği andan itibaren tazeliğini ve besin değerini hızla kaybetmeye meyilli bir sebzedir. Hasat sonrası süreçte yapılacak doğru işlemler, ürünün raf ömrünü uzatırken besin değerinin de korunmasını sağlar.
Hasat sonrası taşıma ve hazırlık
Hasat edilen bezelyelerin kalitesini korumak için toplama ve taşıma aşamalarında şu adımlara dikkat edilmelidir:
- Hızlı İşleme: Bezelyeler toplandıktan sonra bozulmalarını önlemek için mümkün olan en kısa sürede işlenmeli veya soğutulmalıdır.
- Temizlik: Bezelyeler paketlenmeden veya dondurulmadan önce üzerindeki toz, toprak ve kalıntılardan arındırılmalıdır. Bunun için ürünler suyla yıkanmalı ve temizlenmelidir.
- Zedelenmeye Dikkat: Hasat, paketleme ve indirme-boşaltma işlemleri sırasında bezelyelerin fiziksel olarak zedelenmemesine özen gösterilmelidir. Çizik veya yaralanmış bezelyeler, hastalıkların gelişmesine ve hızlı çürümeye neden olur.
- Ayıklama: Hasat sırasında veya sonrasında yaralı, bereli, çürük veya hastalık belirtisi gösteren ürünler mutlaka ayıklanmalı ve sağlam olanlardan ayrı tutulmalıdır.
Bezelye nasıl saklanır?
Bezelyenin saklama yöntemi, ürünü hangi formda (taze, kuru veya dondurulmuş) kullanacağınıza göre değişir:
Dondurarak saklama (Şoklama yöntemi)
Bezelyeyi uzun süre saklamak için en etkili yöntem dondurmadır. Ancak doğrudan buzluğa atmak yerine şu adımlar izlenmelidir:
- Bezelyeler ayıklanır ve kabuklarından çıkarılır (ayıklandıktan sonra daha taze kalırlar).
- Blanşlama (Haşlama): Bezelyeler birkaç dakika kaynar suda bekletilerek enzimlerden arındırılmalıdır. Bu işlem, raf ömrünü kısaltan enzimlerin etkisini durdurur.
- Soğutma: Haşlanan bezelyeler hemen soğuk suya alınarak sıcaklıkları düşürülmelidir.
- Dondurma: Soğuyan bezelyeler paketlenerek dondurucuya kaldırılır.

Kurutma ve diğer yöntemler
- Kurutma: Bezelye taneleri kurutularak saklanabilir. Kuru bezelye, taze bezelyeye göre protein ve nişasta açısından daha zengindir.
- Konserve: Bezelyeler konserve yapılarak uzun süreli depolamaya uygun hale getirilebilir.
- Bezelye Unu: Kuru bezelye taneleri öğütülerek besleyici bir un elde edilebilir.
Öne Çıkan Ürünler
Depolama koşullarında dikkat edilmesi gerekenler
Sebzelerin depolanmasında sıcaklık ve nem dengesi hayati önem taşır:
- Sıcaklık: Sebzelerin çoğu 0 °C'nin altında donar. Bu nedenle depolama sıcaklığı ürünün türüne göre ayarlanmalı, ancak donma riskine karşı dikkatli olunmalıdır.
- Nem Kontrolü: Sebzelerin buruşmaması ve pörsümemesi için nem oranı önemlidir. Genel olarak sebze depolarında oransal nemin %85-90 civarında olması önerilir.
- Hastalık ve Patojenler: Depo ortamındaki sıcaklık değişimleri sonucu ürün yüzeyinde su damlacıkları (yoğunlaşma) oluşması, hastalık sporlarının çimlenmesine ve hastalığın hızla yayılmasına neden olur. Bu yüzden depo içi koşullar sabit tutulmalıdır.
Bezelye tüketimi hakkında notlar
Bezelye lif yönünden zengin, kalp-damar sağlığını destekleyen ve kan şekerini dengeleyen güçlü bir besindir. Ancak ürik asit yönünden zengin olduğu için, kan ürik asit değerleri yüksek olan bireylerin tüketiminde dikkatli olması önerilir. Taze bezelye doğrudan pişirilebilirken, kuru bezelye pişirilmeden önce suda bekletilmelidir.
Bezelye hesaplama araçları
Bezelye tohumu hesaplama – arazime ne kadar bezelye tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 40–50 cm, sıra üzeri 5–8 cm; dekara 15–20 kg tohum.
Bezelye verim hesaplama – dönümden ne kadar taze bezelye (kabuklu) alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Bezelye serin iklimi sever; hafif donlara dayanır.
- Kabuklu taze bezelyenin yaklaşık %40'ı tanedir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Bezelye tohumu hesaplama · Bezelye verim hesaplama
Kaynaklar
- 14. HAFTA: Sebzelerin hasat yöntemleri ve pazara hazırlanmaları ... (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=26479)
- Wikipedia – Bezelye (https://tr.wikipedia.org/wiki/Bezelye)
- BEZELYE (Pisum sativum) 2n=14 (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=54325)
- Wikipedia – Pea (https://en.wikipedia.org/wiki/Pea)
Bezelye hakkında diğer yazılar
- Bezelye Yetiştiriciliği: Ekim, Bakım ve Verim Artırma Teknikleri
- Bezelye Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Ekim ve Dikim Teknikleri
- Bezelye Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Bezelye Çeşidi Seçimi ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Bezelye Gübreleme Rehberi: Hangi Gübre, Ne Zaman Verilmeli?
- Bezelye Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Bezelye Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Korunma Yolları
- Bezelye Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Bezelye Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Bezelye Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Yapılmalı?
- Bezelye Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Bezelye Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Bezelye Bahçelerinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Bezelye Zararlıları: Bezelye Yaprak Böceği, Bezelye Güvesi ve Diğerleri ile Mücadele