Bezelye Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Korunma Yolları

Bezelye yetiştiriciliğinde verimi ve kaliteyi düşüren en büyük etkenler mantari hastalıklar, bakteriyel enfeksiyonlar, virüsler ve zararlı böceklerdir. Hastalıklarla mücadelede en etkili yol, bitkiyi zayıflatmadan önce doğru kültürel önlemleri almaktır. Eğer hastalık yayılıyor ve kontrol altına alınamıyorsa, mutlaka ruhsatlı ürünleri, etiket dozunda ve zamanında kullanmalı; uygulama öncesi bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüklerinden bilgi almalısınız.

1. Yaprak ve Gövde Hastalıkları

Bezelye yapraklarında ve gövdesinde görülen hastalıklar, bitkinin fotosentez kapasitesini düşürerek doğrudan verim kaybına yol açar.

• Ascohytca Yanıklığı (Ascochyta pisi): Yapraklarda ve gövdede küçük, kahverengi lekeler şeklinde görülür. Bu lekeler zamanla büyüyerek bitkinin genel sağlığını bozar.
• Bakteriyel Yanıklık (Pseudomonas syringae pv. pisi): Yapraklarda su lekelerine benzeyen, ardından kahverengiye dönen lekeler oluşturur.
• Külleme (Erysiphe pisi): Yaprak yüzeylerinde beyaz, unsu bir tabaka şeklinde görülür.
• Mildiyö (Peronospora viciae f. sp. pisi): Yaprakların altında görülen tüylü yapılarla karakterizedir; bitkiyi hızla zayıflatabilir.
• Septoria Yanıklığı (Septoria pisi): Yapraklarda küçük, noktasal lekeler oluşturur.
• Beyaz Küf (Sclerotinia sclerotiorum): Özellikle bitki tacında ve gövdede beyaz, pamuksu bir küf tabakası oluşturarak çürümeye neden olur.

Korunma Yolları:

• Hastalık döngüsünü kırmak için bezelyeyi her yıl aynı yere ekmeyin; uygun münaveye (ekim nöbeti) uygulayın.
• Bitkilerin hava almasını sağlamak için aşırı sık dikimden kaçının.
• Hastalık bulaşmış bitki artıklarını tarlada bırakmayın, imha edin.

2. Kök ve Tohum Çürüklükleri

Toprak kökenli olan bu hastalıklar, özellikle nemli ve drenajı kötü topraklarda çok hızlı yayılır.

• Tohum ve Çimlenme Çürüklüğü: Rhizoctonia solani ve Pythium türleri, tohumların çimlenmesini engelleyebilir veya yeni çıkan fidelerin "çökerten" denilen şekilde ölmesine yol açabilir.
• Kök Çürüklükleri: Fusarium solani f. sp. pisi, Aphanomyces euteiches ve Fusarium oxysylum f. sp. pisi gibi etmenler kök sistemini tahrip ederek bitkinin su ve besin almasını engeller.

Korunma Yolları:

• Tohum ekimi yapmadan önce toprağın drenaj kapasitesini kontrol edin; su biriken yerlerden kaçının.
• Sertifikalı ve sağlıklı tohum kullanmaya özen gösterin.
• Toprak yapısını iyileştirmek için organik madde desteği sağlayın.

3. Viral Hastalıklar

Bezelyede virüs hastalıkları dünya çapında ekonomik öneme sahiptir. Virüsler genellikle başka böcekler aracılığıyla taşınır.

Önemli Virüsler: Fasulye sarı mozaik virüsü (BYMV), bezelye enasyon mozaik virüsü (PEMV), bezelye tohumdan bulaşan mozaik virüsü (PSbMV), kırmızı yonca damar mozaik virüsü (RCVMV) ve bezelye çizgili virüsü (PeSV).

Mücadele: Virüslerin doğrudan bir ilacı yoktur. En iyi yöntem, virüsü taşıyan böceklerin (yaprak bitleri vb.) popülasyonunu kontrol altında tutmaktır.

Öne Çıkan Ürünler

  Zeytin Fidanı Yeni

150,00 TL’den başlayan

Favori

  Ceviz Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Badem Fidanı Yeni

250,00 TL’den başlayan

Favori

  Üzüm Fidanı Yeni

200,00 TL

Favori

  Menengiç Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Elma Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Antep Fıstığı Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Alıç Fidanı Yeni

600,00 TL

Favori

  Nar Fidanı Yeni

250,00 TL

Favori

  İncir Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Kayısı Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Armut Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Şeftali Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

4. Zararlı Böcekler ve Zararları

Zararlılar hem doğrudan bitkiyi yerler hem de hastalık taşıyıcılığı yaparlar.

• Bezelye Yaprak Bitleri (Acyrthosiphon pisum): Bitki özsuyunu emerek zayıflatır ve virüs taşırlar.
• Bezelye Yaprak Galeri Sineği (Liriomyza huidobrensis): Yapraklar üzerinde galeriler (tüneller) açarak yaprağın işlevini bozar.
• Bezelye Yaprak Weevil'ı (Sitona lineatus): Yetişkinleri yapraklarda "C" şeklinde çentikler oluştururken, larvaları bitkinin azot sağlayan kök nodüllerini yiyerek bitkiyi besinsiz bırakır.
• Bezelye Tohum Böceği (Bruchus pisorum): Özellikle tohumlarda ve baklalarda zarar yaparak ürünün ticari değerini yok eder.
• Lygus Böcekleri (Lygus spp.): Bitki dokularına zarar vererek gelişim bozukluklarına yol açar.
• Örümcek Akarları (Spider mites): Yaprakların alt yüzeyinde beslenerek bitkiyi kurutabilir.
• Tohum Mısır Sineği (Delia platura): Çimlenen tohumlara ve fidelere zarar verir.

Genel Korunma ve Yönetim:

• Münavebe: Bezelye ve diğer baklagillerin ekim nöbetine dahil edilmesi, hastalık ve zararlı döngülerini kırmak için çok önemlidir. Baklagiller toprağa azot kazandırırken, doğru rotasyon toprak mikrobiyal çeşitliliğini korur.
• Depolama: Hasat edilen ürünlerin fiziksel zedelenmemesi çok kritiktir. Çizik ve yaralar hastalıkların hızla yayılmasına neden olur. Depolama sırasında sıcaklık değişimlerinden kaynaklanan yoğunlaşma (nem) sporların çimlenmesine yol açar; bu yüzden düşük sıcaklık ve kontrollü nem şarttır.
• Temizlik: Depoya girecek ürünlerin yaralı, bereli veya çürük olanları ayıklanmalıdır. Temiz ambalaj ve taşıma kapları kullanılmalıdır.