Kivi Zararlıları: Kırmızı Örümcek, Yazıcı Böcekler ve Diğer Zararlılarla Mücadele
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Kivi bitkisinde görülen kırmızı örümcek, yazıcı böcekler ve unlu bit gibi zararlıların zarar şekilleri, belirtileri ve kültürel mücadele yöntemleri hakkında rehber.
Kivi yetiştiriciliğinde zararlılarla mücadele, bitkinin hassas kök yapısı ve geniş yaprak yüzeyi göz önünde bulundularak yapılmalıdır. Kivi, besin elementlerini toprağın üst 40 cm'lik kısmından alan, saçak köklü ve su ihtiyacı yüksek bir bitkidir. Zararlılar bitkinin öz suyunu emerek veya dokularına zarar vererek fotosentez kapasitesini düşürür, bu da doğrudan verim kaybına ve bitki ölümüne yol açabilir. Başarılı bir mücadele için zararlının bitki üzerindeki belirtilerini erkenden tanımak ve kültürel önlemleri devreye sokmak esastır.
1. Kırmızı Örümcek (Tetranychus urticea) – En Önemli Zararlı
Zarar şekli: Kivi bitkisine en fazla zarar veren canlıdır. Özellikle sıcak bölgelerde kış aylarında da faaliyetini sürdürür. Beslenmek için genç yaprakları tercih eder ve yaprak damarlarındaki bitki öz suyunu emer. Bu beslenme sonucunda yapraklar geriye doğru kıvrılır, sertleşir ve büzüşür. Yaprak yüzeyinde karakteristik ağlar görülür.
Kışlama ve Yayılım: Soğuk bölgelerde kışı dişi formunda, ağaç gövdesindeki çatlaklarda, dallarda veya dökülmüş yaprak artıkları arasında gizlenerek geçirir. Bahar aylarında, özellikle Mart ayında faaliyete geçen dişiler, yaprakların alt yüzeyine yumurtalarını bırakır. Tarla kenarları, bahçe ve çevredeki çalılıklar bu zararlının ana konukçu bitkileri arasındadır.
Mücadele:
- Kültürel Önlemler: Bahçedeki yabancı otların ve çevre çalılıkların temizlenmesi, zararlının bitkiye yaklaşmasını zorlaştırır.
- İzleme: Yaprak altlarının düzenli kontrol edilmesi, ağ yapısında kıvrılma ve büzüşme görüldüğü anda müdahale edilmesi kritiktir.
- İlaçlı Mücadele: Zararlı yoğunluğu ekonomik zarar eşiğine ulaştığında, ruhsatlı ürünlerle mücadele edilmelidir. İlaçlama zamanı ve dozu için mutlaka il/ilçe tarım müdürlüğüne veya uzman bir ziraat mühendisine danışın.
2. Yazıcı Böcekler (Xylosandrus germanus ve Xyleborus xylographus)
Zarar şekli: Bu böcek türleri, kivi bitkisinin odunsu kısımlarına ve gövde dokularına zarar vererek bitkinin iletim demetlerini etkileyebilir. Bitkinin genel sağlığını bozarak sürgün gelişimini olumsuz etkilerler.
Mücadele: Bu tür zararlılarla mücadelede bahçe temizliği ve sağlıklı fidan kullanımı ön plandadır. Hastalıklı veya zayıf düşmüş dalların düzenli olarak budanması ve bahçeden uzaklaştırılması, popülasyonun kontrol altında tutulmasına yardımcı olur.
3. Unlu Bit ve Diğer Zararlılar
Fotoğraf: Katja Schulz from Washington, D. C., USA · CC BY 2.0Zarar şekli: Özellikle Akdeniz gibi sıcak bölgelerde kivi bahçelerinde görülebilen unlu bitler, bitki dokularına yapışarak öz suyu emerler. Bu durum bitkinin beslenmesini zorlaştırır ve meyve kalitesini düşürebilir. Ayrıca bazı koşniller ve tripsler de kivi bitkisinde zarar yapabilmektedir.
Mücadele:
- Bahçe Bakımı: Bitkinin aşırı sulanmaması ve hava sirkülasyonunun sağlanması, unlu bit gibi zararlıların çoğalmasını zorlaştırır.
- Biyolojik ve Kimyasal Kontrol: Zararlı yoğunluğu arttığında, ruhsatlı ürünler kullanılarak mücadele edilebilir. Uygulama takvimi için bölgenizdeki tarım müdürlüklerinden destek alınız.
Kivi Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Kivi Zararlılarıyla Mücadelede Genel Prensipler
Kivi bitkisinin kök yapısı ve beslenme ihtiyacı çok hassas olduğu için, zararlılarla mücadele ederken bitkiyi strese sokacak uygulamalardan kaçınılmalıdır. Aşağıdaki genel kurallar her zaman uygulanmalıdır:
- Dengeli Gübreleme: Aşırı azotlu gübreleme, bitkinin aşırı ve dengesiz (vejetatif) büyümesine neden olarak zararlıların (özellikle kırmızı örümcek ve unlu bit) daha kolay beslenmesine zemin hazırlayabilir. Gübreleme miktarı, mutlaka yaprak ve toprak analizi sonuçlarına göre belirlenmelidir.
- Sulama Yönetimi: Kivi suyu seven bir bitkidir ancak aşırı sulama köklerin zarar görmesine ve zararlıların artmasına neden olabilir. Düzenli ve kontrollü sulama, bitkinin direncini artırır.
- Budama Hijyeni: Budama yaparken kullanılan makasların temiz olması, hastalık ve zararlıların bir bitkiden diğerine taşınmasını engeller.
- Destek Sistemi: Kivi tırmanıcı bir bitki olduğu için destek sisteminin (direk, tel) sağlam olması, bitkinin gövde çatlaklarında zararlıların gizlenmesini önlemek adına düzenli kontrol edilmelidir.
Kivi hesaplama araçları
Kivi fidanı hesaplama – arazime kaç kivi fidanı sığar?
Kivi verim hesaplama – kivi bitkilerimden kaç kilo kivi alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Dikim aralığı terbiye sistemine göre 3,5–5 m arasındadır; T sisteminde sıra arası 5 m, sıra üzeri 4 m önerilir.
- 7. yıldan itibaren tam verime geçer ve dekardan ortalama 2,5–3 ton alınır.
- Erkek ve dişi bitkiler ayrıdır; yaklaşık 8 dişi bitkiye 1 erkek bitki dikilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Kivi fidanı hesaplama · Kivi verim hesaplama
Kaynaklar
- KİVİ YETİŞTİRİCİLİĞİ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kivi+Yetiştiriciliği.pdf)
- KIVI YETIŞTİRİCİLİĞİNDE SULAMA (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/KiviSulamasi.pdf)
- T.C. Arifiye Kaymakamlığı - Kivi, Ceviz, Trabzon Hurması, Aronya ... (https://www.arifiye.gov.tr/kivi-ve-ceviz-yetistiriciligi-toprak-tahlili)
- Türkiye kivi bahçelerinde yeni bir zararlı, Metcalfa pruinosa (Say ... (https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/370041)
- KIVI YETIŞTİRİCİLİĞI (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/KiviYetistiriciligi.pdf)
- rize.tarimorman.gov.tr (https://rize.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Kivi.pdf)
Kivi hakkında diğer yazılar
- Kivi Budama Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Yaz Budaması Teknikleri
- Kivi Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
- Kivi Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Kivi Fidanı Seçimi: En İyi Kivi Çeşitleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Kivi Gübreleme Rehberi: Ne Zaman, Hangi Gübre Verilmeli?
- Kivi Hasadı: Doğru Zaman Nasıl Anlaşılır ve Nasıl Toplanır?
- Kivi Hasadı Sonrası: Doğru Taşıma, Soğuk Hava Depolama ve Saklama Teknikleri
- Kivi Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Kivi Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?
- Kivi Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Kivi Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Kivi Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Kivi Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Getiri
- Kivi Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi