Kivi Hasadı: Doğru Zaman Nasıl Anlaşılır ve Nasıl Toplanır?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Kivi hasat zamanı nasıl belirlenir? SÇKM ölçümü, meyve sertliği ve doğru toplama teknikleri nelerdir? Erken veya geç hasadın meyve kalitesine etkileri nelerdir?
Kivi, "klimakterik" yapıda bir meyveder. Bu, meyvenin ağaç üzerindeyken tam olarak yeme olgunluğuna erişmediği, ancak hasat edildikten sonra olgunlaşmaya devam ettiği anlamına gelir. Bu nedenle kivi hasadında en kritik nokta, meyvenin ağaçta değil, hasat anındaki fizyolojik olgunluğunu doğru tespit etmektir.
Hasat zamanı nasıl anlaşılır?
Kivide hasat zamanını sadece gözle bakarak anlamak zordur; meyve dışarıdan sert görünse de içindeki şeker ve asit dengesi değişmiş olabilir. Doğru zamanı belirlemek için şu iki yöntem kullanılır:
- Suda Çözünen Kuru Madde (SÇKM) Ölçümü: En güvenilir yöntemdir. Refraktometre adı verilen cihazla yapılan ölçümde, meyvedeki şeker miktarının (SÇKM) %6,5 ile %7,5 arasına ulaşması beklenir. Bu değer, bölgeye, rakıma ve iklim şartlarına göre küçük farklılıklar gösterebilir.
- Meyve Sertliği (Penetrometre): Meyve eti sertliğinin 6–7 kgf (pound) civarında olması, hasat olgunluğu için önemli bir kriterdir.
Erken veya geç hasat yapmanın zararları nelerdir?
Hasat zamanını kaçırmak, emeğinizin ve ürünün ticari değerinin düşmesine neden olur:
- Erken Hasat: Meyvelerin tat ve aroması bozulur. Raf ömrü kısalır; meyveler depolama sırasında beklenmedik şekilde yumuşar ve sulanarak çürümeye başlar.
- Geç Hasat: Meyve çoktan olgunlaştığı için depolama gücü azalır. Yapı yumuşadığı için meyveler fiziksel darbelere karşı çok hassas hale gelir, patolojik hastalıklara (patojenlere) karşı direnci düşer ve asit kaybı nedeniyle lezzet bozulur.
Doğru toplama yöntemi nasıl olmalıdır?
Kivi çok hassas bir meyvedir; toplama sırasında yapılacak bir hata, meyvenin depolama ömrünü doğrudan bitirir. Şu adımlara dikkat edilmelidir:
- Sap Kısmına Dikkat: Hasat yaparken meyve, sap kısmından meyve dibinden koparılmalıdır. Sap mutlaka ağaçta bırakılmalıdır. Eğer sapı koparıp meyveyi öyle toplarsanız, meyve kasalarında birbirine sürterek zedelenmeye ve çürümeye yol açar.
- Zamanlama: Hasat mümkünse sabahın erken saatlerinde, hava serin ve yağmursuzken yapılmalıdır.
- Sıcaklık Kontrolü: Meyveler daldan koparıldıktan sonra üzerlerinde tarla sıcaklığı bulunur. Bu sıcaklık meyvenin hızla su kaybetmesine neden olur. Bu yüzden meyveler bahçeden taşınana kadar mutlaka gölgede bekletilmelidir.
- İstifleme: Meyveler asla çuvallara konulmamalıdır. Ezilmeyi ve yaralanmayı önlemek için mutlaka kasalara, birbirine zarar vermeyecek şekilde yerleştirilmelidir.
Kivi Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Hasat sonrası muhafaza ve sınıflandırma
Hasat edilen ürünün kalitesini korumak için:
- Meyveler boy ve kalite özelliklerine göre sınıflandırıldıktan sonra depoya alınmalıdır.
- Uzun süreli depolama için ideal ortam 0°C sıcaklık ve %90–95 oranında nemdir.
- Doğru koşullarda (özellikle Hayward çeşidinde) meyveler 5-6 aya kadar muhafaza edilebilir.
- Eğer hemen pazara sunulmayacaksa, meyveler mutlaka soğuk hava depolarında saklanmalıdır.
Kivi hesaplama araçları
Kivi fidanı hesaplama – arazime kaç kivi fidanı sığar?
Kivi verim hesaplama – kivi bitkilerimden kaç kilo kivi alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Dikim aralığı terbiye sistemine göre 3,5–5 m arasındadır; T sisteminde sıra arası 5 m, sıra üzeri 4 m önerilir.
- 7. yıldan itibaren tam verime geçer ve dekardan ortalama 2,5–3 ton alınır.
- Erkek ve dişi bitkiler ayrıdır; yaklaşık 8 dişi bitkiye 1 erkek bitki dikilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Kivi fidanı hesaplama · Kivi verim hesaplama
Kaynaklar
- KİVİDE ERKEN HASATTAN KAÇINALIM (https://ordu.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/Detay.aspx?TermStoreId=368e785b-af33-487d-a98d-c11d5495130b&TermSetId=8c4aec0f-8638-4eb8-a5b4-5a03b38e5b96&TermId=516cff23-7eff-45a1-8cf5-fe055d4fe1b4&UrlSuffix=1489)
- KİVİDE HASAT ZAMANININ ÖN - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/KivideHasatZamaniVeOnemi.pdf)
- KIVI YETIŞTİRİCİLİĞI (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/KiviYetistiriciligi.pdf)
- Kivi yetiÅ tiricliÄ i (https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/34145/mod_resource/content/0/Kivi+Yetiştiriciliği.pdf)
- KİVİ YETİŞTİRİCİLİĞİ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kivi+Yetiştiriciliği.pdf)
- Hasat Sonrası 1-MCP Uygulaması ve Farklı Ambalaj ... (https://dergipark.org.tr/en/pub/bityed/article/1696537)
- Sunusu - bahce.agri.ankara.edu.tr (https://bahce.agri.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/253/2021/06/SUNA-SENEM-17110038.pdf)
Kivi hakkında diğer yazılar
- Kivi Budama Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Yaz Budaması Teknikleri
- Kivi Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
- Kivi Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Kivi Fidanı Seçimi: En İyi Kivi Çeşitleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Kivi Gübreleme Rehberi: Ne Zaman, Hangi Gübre Verilmeli?
- Kivi Hasadı Sonrası: Doğru Taşıma, Soğuk Hava Depolama ve Saklama Teknikleri
- Kivi Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Kivi Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?
- Kivi Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Kivi Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Kivi Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Kivi Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Getiri
- Kivi Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Kivi Zararlıları: Kırmızı Örümcek, Yazıcı Böcekler ve Diğer Zararlılarla Mücadele