Fiğ Zararlıları ve Mücadele Yolları: Yonca Hortumlu Böceği, Kök Boğaz Kurtları ve Diğerleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Fiğ yetiştiriciliğinde görülen yonca hortumlu böceği, korunga çiçek tomurcuğu zararlısı, kök boğaz kurtları ve diğer baklagil zararlıları: zarar şekli, belirtiler ve mücadele yöntemleri.
Fiğ yetiştiriciliğinde zararlılarla mücadele, bitkinin gelişim dönemlerine göre strateji belirlemeyi gerektirir. Baklagil yem bitkileri olan fiğde, zararlı popülasyonunu kontrol altında tutmak için sadece kimyasal yöntemlere değil; kültürel önlemler, münavebe (ekim nöbeti) ve biyolojik dengenin korunması gibi entegre yöntemlere odaklanılmalıdır. Zararlılarla mücadelede temel amaç, bitkinin verimini ve tohum kalitesini korurken, toprağın organik yapısını iyileştirme özelliğinden ödün vermemektir.
1. Korunga çiçek tomurcuğu zararlısı (Cercopis vulnerata / ilgili türler)
Fotoğraf: Richard Bartz, Munich aka Makro Freak · CC BY-SA 2.5Zarar şekli: Bu zararlı, bitkinin çiçeklenme döneminde büyük ekonomik kayıplara yol açabilir. Ergin böcekler, bitkinin çiçek tomurcuklarına üst kısımdan girerek tomurcuk içindeki erkek ve dişi üreme organlarını yiyerek zarar verirler. Bu beslenme sonucunda zarar gören tomurcuklar sağlıklı bir şekilde çiçek açamaz; bir süre sonra kuruyarak bitkiden dökülür. Bu durum doğrudan verim kaybı demektir.
Belirtiler: Çiçek salkımlarında açılmamış, kurumuş veya dökülmüş tomurcuklar en belirgin işarettir. Ergin böcekler siyah renkte, oval yapılıdır; üst kısımları sık noktalı ve beyaz tüylerle kaplıdır. Boyları yaklaşık 1,4–1,8 mm arasındadır.
Mücadele: Bu zararlı için ülkemizde bilinen etkili bir kimyasal mücadele yöntemi bulunmamaktadır. Bu nedenle en etkili yöntem, bitkiyi bu zararlıya karşı dayanıklı hale getirecek çalışmaların ve kültürel önlemlerin takibidir. Zararlı kışı ergin dönemde, ekim alanlarının çevresindeki işlenmemiş arazilerde geçirir; bu alanların yönetimi dolaylı bir önlem olabilir.
2. Korunga kök boğaz kurtları (Larva aşaması)
Fotoğraf: William Warby · CC BY 2.0Zarar şekli: Zarar, böceğin kendisinden ziyade larvaları tarafından meydana getirilir. Larvalar, bitkinin özellikle ikinci ve üçüncü yılında köklerin orta kısmına yerleşir. Kökün içinde tüneller açarak kökü içten yemeye başlarlar. Bu durum bitkinin besin ve su iletimini keserek gelişimini durdurur ve nihayetinde bitkinin ölmesine neden olur.
Belirtiler: Bitkide ani gelişim durması ve kurumalar görülür. Kökler incelendiğinde, bir kök içerisinde 3–4 adet larva görülebilir. Kök sistemindeki bu tüneller bitkinin toprakla olan bağını zayıflatır.
Mücadele: Kök bölgesindeki bu tür zararlılarla mücadelede kültürel önlemler ve toprağın uygun işlenmesi önemlidir. Zararlı yoğunluğu tespit edildiğinde, bölgeye ve çeşide göre değişen yöntemler için mutlaka il/ilçe tarım müdürlüğüne danışılmalıdır.
3. Yonca hortumlu böceği (Hypera cruciferarum) ve Diğer Baklagil Zararlıları
Zarar şekli: Fiğ türlerinde görülen zararlılar, diğer baklagil türlerinde görülen zararlılarla benzerlik gösterir. Yonca hortumlu böceği gibi zararlılar, bitkinin yaprak ve sürgün kısımlarına zarar vererek fotosentez kapasitesini düşürür ve bitki gelişimini olumsuz etkiler.
Diğer önemli zararlılar: Fiğ tarlalarında karşılaşılabilecek diğer kritik zararlı grupları şunlardır:
- Baklagil tohum böcekleri: Özellikle tohum oluşum döneminde tanelere zarar verebilirler.
- Bezelye afidi (yaprak biti): Bitki özsuyunu emerek yapraklarda deformasyon ve gelişim bozukluğu yaparlar.
- Mısır koçan kurdu: Farklı bitki türlerinde de görülebilen bu zararlı, fiğde de istenmeyen etkiler yaratabilir.
- Çim hortumlu böceği ve kesici kurtlar: Özellikle yeni ekim döneminde fidelerin zarar görmesine ve çıkışların azalmasına neden olurlar.
Mücadele: Bu zararlılarla mücadelede hem kültürel (toprak hazırlığı, münavebe) hem de ihtiyaç halinde ruhsatlı ürünlerle kimyasal mücadele yöntemleri uygulanmalıdır. İlaçlama zamanı ve uygulama yöntemi için bölgenizdeki tarım müdürlüklerinden teknik destek almanız hayati önem taşır.
Öne Çıkan Ürünler
Genel Korunma ve Kültürel Önlemler
Fiğ ve korunga gibi yem bitkilerinde zararlı baskısını azaltmak için şu genel kurallara dikkat edilmelidir:
- Ekim Nöbeti (Münavebe): Fiğ ve korungayı sürekli aynı alana ekmek yerine, ekim nöbetine alarak toprakta biriken zararlı popülasyonunun kırılması sağlanmalıdır.
- Toprak Hazırlığı: Ekim öncesi toprağın iyi hazırlanması, sağlıklı kök sisteminin gelişmesine ve bitkinin zararlılara karşı direncini artırmasına yardımcı olur.
- Gözlem: Tarlada düzenli kontroller yaparak zararlı belirtilerini (yaprakta renk değişimi, pörsüme, tomurcuk dökümü) erkenden tespit etmek, müdahale şansını artırır.
Fiğ hesaplama araçları
Fiğ tohumu hesaplama – arazime ne kadar fiğ tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 15–20 cm; dekara 8–12 kg tohum (tahılla karışık ekimde daha az).
Fiğ verim hesaplama – dönümden ne kadar kuru ot alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Arpa veya yulafla karışık ekilirse ot verimi ve kalitesi artar.
Ayrı sayfada hesaplayın: Fiğ tohumu hesaplama · Fiğ verim hesaplama
Kaynaklar
- Baklagi̇l Yem Bi̇tki̇leri̇ Yeti̇şti̇ri̇ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Baklagil+Yem+Bitkileri+Yetiştiriciliği+2.pdf)
- TARIM ALANI - meslek.meb.gov.tr (https://meslek.meb.gov.tr/upload/dersmateryali/pdf/GENEL+TARLA+BİTKİLERİ+11+(Tarım).pdf)
Fiğ hakkında diğer yazılar
- Fiğ Yetiştiriciliği ve Bakım Teknikleri: Verimi Artıran İpuçları
- Fiğ Nasıl Çoğaltılır? Tohum Ekimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fiğ Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Fiğ Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
- Fiğ Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Fiğ Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Fiğ Hasadı Sonrası: Tohum ve Yem Olarak Saklama, Kurutma ve Muhafaza Teknikleri
- Fiğ Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Mücadele Yöntemleri
- Fiğ Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Fiğ Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Fiğ Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Fiğ Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri