Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Fiğ tarlalarında verim neden düşer? Zarar gören alanlar nasıl değerlendirilmeli? Aynı yere yeniden ekim yaparken münavebe ve toprak yapısı nasıl yönetilir?
Fiğ, hem hayvan besleme hem de toprağın organik madde içeriğini artırma açısından hayvancılığımız için kritik bir yem bitkisidir. Ancak tarladaki bitki örtüsünün kalitesi, ekimden hasada kadar geçen süreçteki yönetimle doğrudan ilişkilidir. Verim düşüklüğü yaşadığınızda veya tarlayı yeniden kullanmak istediğinizde şu noktalara dikkat etmelisiniz.
Fiğde verim düşüklüğü neden olur?
Fiğ bitkisi, yapısı gereği yatmaya meyilli bir bitkidir. Eğer bitki erken dönemde yatmaya başlarsa, hasat zorlaşır ve bitki üzerinde gölgelenme ile çürümeler meydana gelir. Bu durum doğrudan verim kaybına ve çeşitli hastalıkların tetiklenmesine yol açar. Ayrıca, uzun yıllar aynı tarlada fiğ veya benzeri baklagillerin yetiştirilmesi toprağın dengesini bozabilir.
Zarar gören veya verimsizleşen alanlar nasıl kurtarılır?
Fiğde susuzluk belirtileri yapraklarda renk koyulaşması, ardından pörsüme ve kıvrılmalar şeklinde görülür. Eğer bitki bu aşamada çok ağır hasar görmüşse, sulama imkânı varsa çiçeklenme dönemine kadar yapılacak doğru bir sulama ile bitki toparlanabilir. Ancak bitki tamamen kurumuş veya hastalık nedeniyle tamamen çökmüşse, o bölgede yeniden üretim planlanmalıdır.
Aynı yere yeniden ekim yaparken nelere dikkat edilmeli?
Fiğ ekilecek tarlanın geçmişi, bir sonraki ekimin başarısını belirler. Yeniden ekim sürecinde şu adımları izlemek riskleri azaltır:
- Münavebe (Ekim Nöbeti): Toprağın organik madde içeriğini korumak ve hastalık döngüsünü kırmak için fiği mutlaka ekim nöbetine dahil edin. Eğer tarlada uzun yıllar fiğ ve bezelye yetiştirilmemişse, toprakta köklerde nodül oluşturan bakteriler azalmış olabilir. Bu durumda tohumları mutlaka bakteri kültürü ile aşılamalısınız.
- Toprak Hazırlığı: Yeniden ekim yapmadan önce toprak yatağının düz, bastırılmış ve kesekleri kırılmış olduğundan emin olun. Kötü hazırlanmış bir toprakta tohumlar düzensiz gelişir.
- Gübreleme Dengesi: Eğer önceki ana bitki (örneğin buğday) tarlayı çok yormuşsa veya bol gübre verilmişse, fiğ için ekstra gübreleme ihtiyacı değişebilir. Kıyı bölgelerde ekimle birlikte 1-3 kg/da azot verilebilirken, fosforca fakir ve sulanabilen alanlarda 8-10 kg/da fosfor kullanımı verimi artırabilir. Ancak kıraç alanlarda fosforlu gübreleme verimi çok fazla etkilemeyebilir.
- Tohum Kalitesi: Yeniden ekimde kullanılacak tohumların yabancı ot tohumlarından ve bitki artıklarından arındırılmış olması, ayrıca nem oranının %9'un altında olması hayati önem taşır.
Öne Çıkan Ürünler
Korunga ile karışık ekim yapılıyorsa dikkat!
Eğer tarlayı sadece fiğ değil, korunga gibi bitkilerle karışık olarak yeniden düzenlemek isterseniz, ekim mesafelerine dikkat etmelisiniz. Karışık ekimlerde ikili karışımlar için sıra arası 20 cm, üçlü karışımlar için ise 20–60 cm arası mesafe bırakılması önerilir. Korunga gibi yavaş gelişen ve soğuğa hassas bitkilerde ekim zamanını ilkbahar aylarına çekmek, bitkinin hayatta kalma şansını artırır.
Doğru münavebe ve doğru aşılama teknikleriyle, toprağınızın verimini koruyabilir ve hayvancılık için kaliteli yem bitkisi üretimini sürdürebilirsiniz. Bölgenizdeki toprak yapısına en uygun gübreleme ve ekim planı için mutlaka il/ilçe tarım müdürlüklerine danışın.
Fiğ hesaplama araçları
Fiğ tohumu hesaplama – arazime ne kadar fiğ tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 15–20 cm; dekara 8–12 kg tohum (tahılla karışık ekimde daha az).
Fiğ verim hesaplama – dönümden ne kadar kuru ot alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Arpa veya yulafla karışık ekilirse ot verimi ve kalitesi artar.
Ayrı sayfada hesaplayın: Fiğ tohumu hesaplama · Fiğ verim hesaplama
Kaynaklar
- Baklagi̇l Yem Bi̇tki̇leri̇ Yeti̇şti̇ri̇ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Baklagil+Yem+Bitkileri+Yetiştiriciliği+2.pdf)
- broşür çalışması - TARIMI (https://bartin.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/SolMenu/Yetiştiricilik+Bilgileri/Bitkisel+Üretim/fiğ+Tarımı.pdf)
Fiğ hakkında diğer yazılar
- Fiğ Yetiştiriciliği ve Bakım Teknikleri: Verimi Artıran İpuçları
- Fiğ Nasıl Çoğaltılır? Tohum Ekimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fiğ Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Fiğ Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
- Fiğ Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Fiğ Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Fiğ Hasadı Sonrası: Tohum ve Yem Olarak Saklama, Kurutma ve Muhafaza Teknikleri
- Fiğ Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Mücadele Yöntemleri
- Fiğ Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Fiğ Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Fiğ Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Fiğ Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Fiğ Zararlıları ve Mücadele Yolları: Yonca Hortumlu Böceği, Kök Boğaz Kurtları ve Diğerleri