Fiğ Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Fiğ yetiştiriciliğinde doğru gübreleme nasıl yapılır? Azot ve fosfor ihtiyacı nasıl belirlenir? Toprak analizi ve organik gübrelemenin verime etkisi nedir?
Fiğ, hem kaba yem hem de tane yem olarak kullanılan, protein değeri yüksek bir baklagil yem bitkisidir. Toprak yapısına karşı çok seçici olmasa da, yüksek verim almak ve bitkinin besin değerini artırmak için gübreleme stratejisi çok kritiktir. Fiğ yetiştiriciliğinde "tahminle" hareket etmek yerine, toprağın mevcut durumunu bilmek gerekir.
Önce toprak analizi yaptırın
Fiğ gübrelemesinde en temel kural, toprak analizi yaptırmaktır. Topraktaki besin maddesi seviyesini bilmeden yapılacak uygulama ya gereksiz maliyet yaratır ya da bitkinin ihtiyacını karşılamaz. Gübreleme miktarları; toprağın yapısına, bölgenin iklimine, fiğin ara ürün mü yoksa ana ürün mü olduğuna ve önceki ürünün ne olduğuna göre değişir. Analiz sonuçlarını mutlaka bir ziraat mühendisine veya il/ilçe tarım müdürlüğüne yorumlatın.
Temel besin elementleri ve görevleri
Fiğ, bir baklagil olduğu için köklerinde yumru oluşturarak havadan azot bağlama yeteneğine sahiptir. Ancak bitkinin sağlıklı gelişimi için şu elementler önemlidir:
- Azot (N): Bitkinin yeşil aksamının ve sürgünlerinin gelişimi için gereklidir. Ancak fiğ köklerinde bakteri bulunduğundan genellikle çok yüksek azot ihtiyacı duymazlar. Eğer toprakta azot eksikse veya bitki çıkıştan sonra hızlı gelişsin isteniyorsa, bölgeye ve çeşide göre değişmek üzere amonyum sülfat gibi gübreler kullanılabilir.
- Fosfor (P): Kök gelişimi ve bitkinin güçlü bir yapı kurması için hayati önem taşır. Özellikle yağışlı bölgelerde ve besin maddelerince fakir topraklarda fosforlu gübreleme verimi doğrudan artırır.
- Organik Madde: Kumlu topraklarda yetiştiricilik yapılıyorsa, toprağın su tutma kapasitesini artırmak için iyi yanmış çiftlik gübresi verilmesi çok önemlidir.
Besin eksikliği belirtileri
Bitkinizin gelişimini gözlemleyerek bazı eksiklikleri fark edebilirsiniz:
- Azot eksikliği: Bitkinin genelinde gelişme yavaşlığı ve yapraklarda sararma görülebilir.
- Fosfor eksikliği: Kök gelişimi zayıf kalır, bitki boyu kısa olur ve genel bir büyüme geriliği yaşanır.
- Toprak yapısı sorunları: Kumlu topraklarda su tutma kapasitesi düşük olduğu için bitki su stresine bağlı gelişim sorunları yaşayabilir; bu durumda organik madde takviyesi şarttır.

Öne Çıkan Ürünler
Gübreleme zamanı ve yöntemi nasıl olmalı?
Gübreleme zamanlaması, bitkinin gelişim evrelerine göre planlanmalıdır:
- Ekimle birlikte: Toprak analizi sonucuna göre, fosfor ihtiyacı varsa ekimle beraber fosforlu gübreler verilebilir. Kıyı bölgelerde çok düşük miktarda azot uygulaması gerekebilir.
- Çıkış sonrası: Bitkilerin daha hızlı ve iyi gelişmesini sağlamak amacıyla, bitki toprak yüzeyine çıktıktan sonra belirli dozlarda azotlu gübre takviyesi yapılabilir.
- Önceki ürünün etkisi: Eğer tarlaya fiğden önce pamuk gibi yoğun gübre tüketen bir endüstri bitkisi ekildiyse, toprakta kalan gübreler sayesinde fiğe ekstra gübreleme yapılmasına gerek kalmayabilir.
- Ara ürün durumu: Fiğ, bir ara ürün veya ikinci ürün olarak ekiliyorsa, ana bitkiye verilen gübrelerin etkisiyle gübre miktarı düşürülebilir.
Önemli Not: Gübre miktarları (kg/da) toprak analizine, bölgenin yağış durumuna (kıraç veya sulanabilir alan) ve toprağın kireçli/asitli yapısına göre kesinlikle değişir. Yanlış doz uygulaması bitkiye zarar verebilir. Uygulama yapmadan önce mutlaka ruhsatlı ürünleri tercih edin ve etiket dozlarına uyun; en doğru doz için bölgenizdeki tarım müdürlüklerine danışın.
Fiğ hesaplama araçları
Fiğ tohumu hesaplama – arazime ne kadar fiğ tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 15–20 cm; dekara 8–12 kg tohum (tahılla karışık ekimde daha az).
Fiğ verim hesaplama – dönümden ne kadar kuru ot alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Arpa veya yulafla karışık ekilirse ot verimi ve kalitesi artar.
Ayrı sayfada hesaplayın: Fiğ tohumu hesaplama · Fiğ verim hesaplama
Kaynaklar
- broşür çalışması - TARIMI (https://bartin.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/SolMenu/Yetiştiricilik+Bilgileri/Bitkisel+Üretim/fiğ+Tarımı.pdf)
- Baklagi̇l Yem Bi̇tki̇leri̇ Yeti̇şti̇ri̇ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Baklagil+Yem+Bitkileri+Yetiştiriciliği+2.pdf)
- TARIM ALANI - meslek.meb.gov.tr (https://meslek.meb.gov.tr/upload/dersmateryali/pdf/GENEL+TARLA+BİTKİLERİ+11+(Tarım).pdf)
- Macar Fiği Tarımı (https://isparta.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Faydalı+Bilgiler/Bitkisel+Yetiştiricilik/Tarla+Bitkileri+Yetiştiriciliği/Macar+Fiği+Tarımı.pdf)
Fiğ hakkında diğer yazılar
- Fiğ Yetiştiriciliği ve Bakım Teknikleri: Verimi Artıran İpuçları
- Fiğ Nasıl Çoğaltılır? Tohum Ekimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fiğ Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Fiğ Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
- Fiğ Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Fiğ Hasadı Sonrası: Tohum ve Yem Olarak Saklama, Kurutma ve Muhafaza Teknikleri
- Fiğ Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Mücadele Yöntemleri
- Fiğ Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Fiğ Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Fiğ Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Fiğ Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Fiğ Zararlıları ve Mücadele Yolları: Yonca Hortumlu Böceği, Kök Boğaz Kurtları ve Diğerleri