Fiğ Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Fiğ ekimi ne zaman yapılır, tohum miktarı ne kadar olmalıdır, mibzerle dikim nasıl gerçekleştirilir? Fiğ yetiştiriciliğinde doğru dikim teknikleri ve dikkat edilmesi gerekenler.
Fiğ (Vicia sativa), özellikle yem bitkisi ve yeşil gübreleme amacıyla tercih edilen, toprak verimliliğini artıran önemli bir baklagildir. Doğru zamanda, doğru derinlikte ve doğru tohum miktarıyla yapılan bir ekim, bitkinin güçlü köklenmesini ve yüksek proteinli yem üretmesini sağlar. Yanlış dikim derinliği veya yetersiz tohum miktarı, tarlada boşluklar kalmasına ve verimin düşmesine neden olur.

Ne zaman ekilir?
Fiğ ekim zamanı, bölgenin iklim şartlarına göre değişiklik gösterse de genel olarak kışlık bir bitki olduğu için sonbahar döneminde ekimi yapılır. İdeal ekim zamanı Eylül başından Ekim ortasına kadar olan süreçtir. Fiğ, kış soğuklarına karşı bazı türlere (örneğin tüylü fiğ) göre biraz daha hassas olabileceği için ekimin çok geciktirilmemesi önerilir.
Toprak hazırlığı nasıl olmalıdır?
Fiğ, orta derecede iyi drenajlı, verimli ve süzek toprakları sever. Başarılı bir ekim için şu adımlara dikkat edilmelidir:
- Tohum Yatağı: Tohumların toprakla tam temas etmesi için tohum yatağı düz, bastırılmış ve kesekleri (toprak parçaları) iyice kırılmış olmalıdır.
- Ağır Topraklar: Eğer toprak ağır killi bir yapıdaysa, ekim öncesinde derin sürüm ve diskli tarla hazırlığı yapılması, toprağın havalanması ve drenajın sağlanması için gereklidir.
- Drenaj: Su birikintisi olan, göllenme yapan yerlerde fiğ gelişimi olumsuz etkilenir; bu yüzden tarlanın iyi tesviye edilmiş olması kritiktir.
Ekim mesafesi ve tohum miktarı nedir?
Ekimde kullanılacak tohum miktarı ve mesafe, ekim yöntemine (serpme veya mibzer) göre değişir:
- Mibzerle (Sıra ile) Ekim: En verimli yöntemdir. Mibzerle ekimde dekara yaklaşık 10–12 kg tohum atılması önerilir. Sıra arası mesafe genellikle 15–20 cm olarak ayarlanmalıdır.
- Serpme (Dağıtarak) Ekim: Eğer mibzer kullanılmayacaksa, tohumlar tarlaya serpilir ve ardından hafif bir diskleme ile toprak altına gömülür. Bu yöntemde tohum kaybı daha fazla olabileceği için miktar artırılabilir.
- Karışık Ekimler: Eğer fiğ, tahıllar (arpa, buğday vb.) ile birlikte ekilecekse, kombine mibzerler kullanılmalıdır. Tahıl ile birlikte ekilenlerde tohum miktarı ve azot uygulaması, tek başına ekime göre farklılık gösterir.
Öne Çıkan Ürünler
Adım adım dikim süreci
- Aşılamayı Unutmayın: Fiğin topraktaki azotu köklerindeki nodüllerde (düğümlerde) tutabilmesi için tohumların bakteri kültürü ile aşılanması çok önemlidir. Aşılanacak tohumlar gölge bir alanda, hafif nemlendirilerek bakteriyle karıştırılmalı ve en geç 24 saat içinde ekilmelidir.
- Ekipman Ayarı: Mibzeri traktöre bağladıktan sonra ekim normu (tohum miktarı), sıra arası mesafe ve ekim derinliği ayarlarını yapın.
- Derinlik Ayarı: Tohumların toprak altında kalma derinliği toprak yapısına göre değişir. Hafif yapılı topraklarda 6–7 cm, ağır yapılı topraklarda ise 3–4 cm derinlik idealdir.
- Ekimin Gerçekleştirilmesi: Ayarlanan mibzerle, toprağın sıkıştırılmış ve düzgün bir yüzeyde olması şartıyla ekim işlemini tamamlayın.
- Kapatma: Serpme ekim yapıyorsanız, tohumların üzerini hafif bir diskleme veya tırmıkla kapatarak toprakla temasını sağlayın.
Dikimden sonraki ilk haftalar ve sulama
Ekim tamamlandıktan sonra bitkinin tutunması için şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Sulama İhtiyacı: Kışlık ekimlerde genellikle yağışlar yeterli olur ve sulamaya pek gerek duyulmaz. Ancak kurak geçen bir sonbahar yaşanıyorsa, tohumun çimlenmesi için sulama yapılabilir.
- Sulama Zamanı: Eğer sulama yapılacaksa, bitki yapraklarının sabah 10.00 veya öğleden sonra 16.00 civarındaki durumuna bakılmalıdır. Yapraklarda renk koyulaşması, pörsüme veya kıvrılma görülüyorsa su ihtiyacı başlamış demektir.
- Yöntem: Sulama yapılırken tarlada su göllenmesine izin verilmemeli ve bitkinin yatmasına sebep olmayacak şekilde, mümkünse yağmurlama veya iyi tesviye edilmiş arazide salma sulama tercih edilmelidir.
- Gözlem: İlk haftalarda yabancı ot kontrolü ve bitkinin çimlenme durumu düzenli olarak takip edilmelidir.
Fiğ hesaplama araçları
Fiğ tohumu hesaplama – arazime ne kadar fiğ tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 15–20 cm; dekara 8–12 kg tohum (tahılla karışık ekimde daha az).
Fiğ verim hesaplama – dönümden ne kadar kuru ot alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Arpa veya yulafla karışık ekilirse ot verimi ve kalitesi artar.
Ayrı sayfada hesaplayın: Fiğ tohumu hesaplama · Fiğ verim hesaplama
Kaynaklar
- Common Vetch (Vicia sativa) | Mississippi State University Extension ... (https://cto.extension.msstate.edu/agriculture/forages/legumes/common-vetch-vicia-sativa)
- Baklagi̇l Yem Bi̇tki̇leri̇ Yeti̇şti̇ri̇ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Baklagil+Yem+Bitkileri+Yetiştiriciliği+2.pdf)
Fiğ hakkında diğer yazılar
- Fiğ Yetiştiriciliği ve Bakım Teknikleri: Verimi Artıran İpuçları
- Fiğ Nasıl Çoğaltılır? Tohum Ekimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fiğ Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
- Fiğ Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Fiğ Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Fiğ Hasadı Sonrası: Tohum ve Yem Olarak Saklama, Kurutma ve Muhafaza Teknikleri
- Fiğ Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Mücadele Yöntemleri
- Fiğ Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Fiğ Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Fiğ Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Fiğ Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Fiğ Zararlıları ve Mücadele Yolları: Yonca Hortumlu Böceği, Kök Boğaz Kurtları ve Diğerleri