Fiğ Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Mücadele Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Fiğ yetiştiriciliğinde kurşuni küf, yaprak leke hastalığı, mildiyö ve kök çürüklüğü gibi sorunlar nasıl önlenir? Hastalık belirtileri ve kültürel mücadele yöntemleri nelerdir?
Fiğ yetiştiriciliğinde verimi ve ot kalitesini doğrudan etkileyen en büyük sorunlar hastalıklar ve çevresel koşullardır. Fiğ türlerinde hastalıkların ortaya çıkmasında en kritik iki faktör sıcaklık ve nemdir. Nemli ve havasız ortamlar mantari hastalıkları tetiklerken, aşırı yağışlar kök sağlığını bozar. Hastalıklarla mücadelede en etkili yol, ilaçlamadan önce kültürel önlemler alarak bitkinin direncini artırmaktır. Eğer hastalık yayılırsa, yalnızca ruhsatlı ürünleri, etiketindeki dozda ve zamanda kullanın; uygulama öncesi mutlaka il/ilçe tarım müdürlüklerine danışın.
1. Kurşuni Küf ve Yaprak Leke Hastalıkları
Fiğ türlerinde en sık karşılaşılan ve bitkiyi en çok yıpratan hastalık gruplarının başında gelirler. Bu hastalıklar bitkinin yaprak yapısını bozarak fotosentez kapasitesini düşürür.
Belirtiler:
- Yaprak Leke Hastalığı: Genç bitkilerde belirgin bir solgunluğa yol açar. Yaprak yüzeyinde küçük ve koyu kırmızı renkte lekeler görülür.
- Kurşuni Küf: Bitki üzerinde küf benzeri yapılar oluşturarak yaprakların hızla dökülmesine neden olur.
Zararı: Bu iki hastalık, bitkide ciddi miktarda yaprak dökümüne yol açar. Yaprak kaybı, bitkinin gelişimini durdurur ve hem ot hem de tane verimini önemli ölçüde düşürür.
Korunma ve Mücadele:
- Hastalık etmenlerinin biyolojisini takip ederek uygun zamanda kültürel önlemler alınmalıdır.
- Nemli ve havasız ortam oluşumunu engellemek için tarla yönetimine dikkat edilmelidir.
- Gerekli görüldüğünde, hastalık belirtileri görüldüğünde ruhsatlı kimyasal mücadele yöntemlerine başvurulmalıdır.
2. Mildiyö, Pas ve Gövde Lekesi Hastalıkları
Fiğ bitkisinde kurşuni küf ve yaprak lekesi dışında görülen diğer önemli hastalık türleridir.
Belirtiler:
- Mildiyö: Yapraklar üzerinde karakteristik lekeler ve bitki gelişiminde aksamalarla kendini gösterir.
- Pas: Bitki dokularında pas renginde, kabarıklık yapan oluşumlar meydana getirir.
- Gövde Lekesi: Bitkinin sap ve gövde kısımlarında lekelenmeler yaparak bitki direncini kırar.
Korunma: Bu hastalıklarla mücadelede de temel strateji, bitkinin sağlıklı gelişimini destekleyecek kültürel önlemlerin (doğru sulama, uygun ekim sıklığı vb.) alınmasıdır.
3. Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü
Özellikle toprak yapısı ve sulama alışkanlıkları ile doğrudan bağlantılı bir sorundur.
Nedenleri:
- Aşırı Yağış ve Sulama: Aşırı yağış alan bölgelerde veya çok sık sulanan tarlalarda bitki kökleri havasız kalarak çürümeye başlar.
- Drenaj Sorunları: Toprağın suyu iyi tahliye edememesi, kök boğazı bölgesinde hastalık etmenlerinin yerleşmesine zemin hazırlar.
Korunma:
- Tarlada su birikmesine izin verilmemeli, drenaj şartları iyileştirilmelidir.
- Sulama zamanlaması ve miktarı bitkinin ihtiyacına göre, toprağı aşırı suya boğmadan ayarlanmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
4. Hasat Sonrası Oluşan Çürüme ve Küflenme (Korunga ve Benzeri Baklagiller İçin)
Hasat süreci, bitkinin sağlıklı bir şekilde depolanması veya hayvan yemi olarak kullanılması için kritik bir aşamadır.
Belirtiler: Hasat edilen sahalarda, özellikle balyalama işleminden sonra bitkilerin altında kalan kısımlarda küflenme, çürüme ve bitki ölümleri görülür.
Nedenleri: Balyaların tarlada uzun süre bekletilmesi sonucu oluşan havasızlık ve nem birikimidir.
Korunma:
- Hasat edilen sahalarda balyalama işlemi yapıldıktan sonra, balyalar çok bekletilmeden hızlı bir şekilde tarladan kaldırılmalıdır.
- Bu sayede bitki altında kalan kısımların havasız kalması ve hastalık etmenlerinin üremesi engellenmiş olur.
Fiğ hesaplama araçları
Fiğ tohumu hesaplama – arazime ne kadar fiğ tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 15–20 cm; dekara 8–12 kg tohum (tahılla karışık ekimde daha az).
Fiğ verim hesaplama – dönümden ne kadar kuru ot alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Arpa veya yulafla karışık ekilirse ot verimi ve kalitesi artar.
Ayrı sayfada hesaplayın: Fiğ tohumu hesaplama · Fiğ verim hesaplama
Kaynaklar
- Baklagi̇l Yem Bi̇tki̇leri̇ Yeti̇şti̇ri̇ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Baklagil+Yem+Bitkileri+Yetiştiriciliği+2.pdf)
- TARIM ALANI - meslek.meb.gov.tr (https://meslek.meb.gov.tr/upload/dersmateryali/pdf/GENEL+TARLA+BİTKİLERİ+11+(Tarım).pdf)
- broşür çalışması - TARIMI (https://bartin.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/SolMenu/Yetiştiricilik+Bilgileri/Bitkisel+Üretim/fiğ+Tarımı.pdf)
- Macar Fiği Tarımı (https://isparta.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Faydalı+Bilgiler/Bitkisel+Yetiştiricilik/Tarla+Bitkileri+Yetiştiriciliği/Macar+Fiği+Tarımı.pdf)
Fiğ hakkında diğer yazılar
- Fiğ Yetiştiriciliği ve Bakım Teknikleri: Verimi Artıran İpuçları
- Fiğ Nasıl Çoğaltılır? Tohum Ekimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fiğ Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Fiğ Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
- Fiğ Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Fiğ Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Fiğ Hasadı Sonrası: Tohum ve Yem Olarak Saklama, Kurutma ve Muhafaza Teknikleri
- Fiğ Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Fiğ Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Fiğ Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Fiğ Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Fiğ Zararlıları ve Mücadele Yolları: Yonca Hortumlu Böceği, Kök Boğaz Kurtları ve Diğerleri