Fiğ Hasadı Sonrası: Tohum ve Yem Olarak Saklama, Kurutma ve Muhafaza Teknikleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Fiğ hasat edildikten sonra tohum veya yem olarak nasıl saklanmalı? Kurutma işleminin püf noktaları, depo koşulları ve besin değerini koruma yöntemleri nelerdir?
Fiğ bitkisinde hasat sonrası süreç, ürünün ya tohum olarak bir sonraki yıl kullanılmasını ya da kaba yem olarak hayvanlara sunulmasını belirleyen en kritik aşamadır. Yanlış kurutma veya saklama, hem tohumun canlılığını yitirmesine hem de yem kalitesinin düşmesine neden olur.
Tohum amaçlı hasat ve harman nasıl yapılır?
Eğer fiği tohum elde etmek için yetiştiriyorsanız, zamanlama hayati önem taşır. Alt kısımdaki baklalar kahverengi renk aldığında ve bitki sarardığında hasat zamanı gelmiş demektir.
- Hasat Zamanı: Tohum dökülmesini önlemek için hasadı sabahın erken saatlerinde veya akşam serinliğinde yapın. Geç kalırsanız alt baklalar çatlar ve tohumlar toprağa dökülür.
- Harmanlama: Hasat edilen ürünün dane kırılmasını önlemek için devir sayısı düşürülmüş harman makineleri kullanın.
- Kurutma: Harman sonrası tohumları gölge bir alana sererek iyice kurutun. Tam kurumadan çuvallara koymak tohumun bozulmasına yol açar.
- Verim: Fiğ türlerine göre dekardan yaklaşık 100–200 kg tohum elde edilebilir.
Fiğ otu (yem) kurutulurken nelere dikkat edilmeli?
Fiğden kaba yem (ot) elde edilecekse, kurutma işlemi ürünün besin değerini korumak için çok hassas yönetilmelidir. Yanlış yöntemler yaprak kaybına veya küflenmeye yol açar.
- Ot olarak kullanım: Macar fiğinde ot almak için çiçeklenmenin 1/3'üne ulaşıldığında biçim yapılır.
- Kurutma yöntemi: Fiğ sapları yapraklara göre daha geç kurur. Çok fazla kurutursanız yapraklar dökülür, az kurutursanız kızışma, çürüme ve küflenme meydana gelir.
- Korunga için özel durum: Korunga otları biçildikten sonra bir gün yerde soldurulmalı, ardından sabah serinliğinde tırmıklanmalıdır. Korunga sehpalar üzerinde kurutulmalıdır. Fazla kurutulması ürün kaybını artırır; az kurutulması ise çürümeye sebep olur.
- Besin kaybı uyarısı: Eğer korunga otunu güneşte kurutup yığın halinde depolarsanız, besin maddelerinin %30–40’ını kaybedebilirsiniz.
Yem ve tohum depolama koşulları nasıl olmalı?
Ürünü saklama amacınıza göre depo şartlarını mutlaka ayarlamanız gerekir.
Tohum Depolama:
- Tohumdaki nem oranı %9’un altında olmalıdır.
- Depo sıcaklığı yaklaşık 5 °C civarında, oransal nem ise %75 olmalıdır.
- Hava dolaşımı iyi ayarlanmalı, depo düzenli olarak dezenfekte edilmelidir.
Balya (Yem) Depolama:
- Balya haline getirilen fiğler; güneş görmeyen, kuru ve havadar ortamlarda saklanmalıdır.
- Açıkta depolama yapılacaksa balyaların üstü mutlaka kapatılmalıdır.
- Depolama alanına ürünün sızmasını önlemek için yağmur sularına karşı önlem alınmalı ve yangın riskine karşı tedbirler bulundurulmalıdır.
- Balyalar depoya düzgün bir şekilde istiflenmeli ve içlerinde kızışma olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Öne Çıkan Ürünler
Fiğ nasıl değerlendirilebilir?
Fiğ, kullanım amacına göre farklı şekillerde değerlendirilen çok yönlü bir bitkidir:
- Silaj Yapımı: Fiğ, bakla gösterdiğinde (arpa dane oluşumu peynir kıvamındayken) biçilerek silaj yapılabilir. Fermantasyonu hızlandırmak için arpa kırması, kalın kepek veya melas eklenebilir.
- Kaba Yem: Biçilen ve kurutulan otlar hayvanlar için kaliteli bir yem kaynağıdır.
- Saman: Hasat sonrası geriye kalan sap ve yaprak artıkları saman olarak kullanılabilir.
Fiğ hesaplama araçları
Fiğ tohumu hesaplama – arazime ne kadar fiğ tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 15–20 cm; dekara 8–12 kg tohum (tahılla karışık ekimde daha az).
Fiğ verim hesaplama – dönümden ne kadar kuru ot alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Arpa veya yulafla karışık ekilirse ot verimi ve kalitesi artar.
Ayrı sayfada hesaplayın: Fiğ tohumu hesaplama · Fiğ verim hesaplama
Kaynaklar
- Baklagi̇l Yem Bi̇tki̇leri̇ Yeti̇şti̇ri̇ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Baklagil+Yem+Bitkileri+Yetiştiriciliği+2.pdf)
- Macar Fi̇ği̇ Tarimi Macar Fi̇ği̇ni̇n Hayvan Beslenmesi̇nde (https://bolu.tarimorman.gov.tr/Belgeler/agroekoloji/FİĞ+YETİŞTİRİCİLİĞİ+KÜÇÜK.pdf)
- Macar Fiği Tarımı (https://isparta.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Faydalı+Bilgiler/Bitkisel+Yetiştiricilik/Tarla+Bitkileri+Yetiştiriciliği/Macar+Fiği+Tarımı.pdf)
Fiğ hakkında diğer yazılar
- Fiğ Yetiştiriciliği ve Bakım Teknikleri: Verimi Artıran İpuçları
- Fiğ Nasıl Çoğaltılır? Tohum Ekimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fiğ Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Fiğ Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
- Fiğ Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Fiğ Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Fiğ Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Mücadele Yöntemleri
- Fiğ Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Fiğ Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Fiğ Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Fiğ Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Fiğ Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Fiğ Zararlıları ve Mücadele Yolları: Yonca Hortumlu Böceği, Kök Boğaz Kurtları ve Diğerleri