Kiraz Gübreleme Rehberi: Ne Zaman, Hangi Gübre Verilmeli?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Kiraz ağacında doğru gübreleme nasıl yapılır? Azot, potasyum ve fosforun görevleri nelerdir? Besin eksikliği belirtileri ve gübreleme zamanı hakkında bilmeniz gerekenler.
Kiraz yetiştiriciliğinde verim ve meyve kalitesi, doğrudan doğruya doğru gübreleme programına bağlıdır. Ancak gübreleme yaparken "tahminle" hareket etmek yerine, toprağın ve ağacın gerçek ihtiyacını bilmek gerekir. Yanlış veya aşırı gübreleme, meyve kalitesini düşürebileceği gibi ağaç sağlığını da bozabilir.
Gübrelemeye başlamadan önce ne yapmalı?
Gübreleme programınızı oluştururken mutlaka toprak ve yaprak analizi yaptırmalısınız. Gübre miktarı; toprağın yapısı, ağaçların yaşı, anacın cinsi, ağaçların genel kondisyonu, sulama miktarı ve verim miktarı gibi birçok faktöre göre değişir. Analiz sonuçlarını değerlendirirken mutlaka bir ziraat mühendisine veya il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.
Temel besin elementleri ve görevleri
- Azot (N): Sürgün büyümesini teşvik eder, erken yaprak dökümünü önler ve verimi artırır. Ancak aşırı azot, sürgünlerin gereğinden fazla uzamasına (90 cm'den fazla) neden olabilir.
- Fosfor (P): Özellikle genç ağaçlarda kök teşekkülünü sağlar; çiçeklenme ve meyve tutumunda kritik rol oynar.
- Potasyum (K): Meyve kalitesi için en çok ihtiyaç duyulan elementlerden biridir. Ancak fazla potasyum, ağacın kalsiyum ve magnezyum alımını azaltabilir.
- Magnezyum (Mg): Dal uzunluğunu, çiçek tomurcuğu sayısını ve verimi artırır.
- Bor (B): Çiçek tozlarının çimlenmesini artırarak meyve tutumuna yardımcı olur.
- Organik Madde (Ahır Gübresi): Toprak yapısını iyileştirmek için üç yılda bir dekar başına 2-3 ton yanmış (bekletilmiş) keçi veya koyun gübresi verilmesi önerilir. Yanmamış gübre kullanımı otlanmayı artırabilir ve aşırı dozda yakıcı etki yapabilir.
Besin eksikliği belirtileri nelerdir?
- Azot Eksikliği: Sürgünlerin 60 cm'den kısa kalması, ağacın yeterli gelişememesi.
- Fosfor Eksikliği: Özellikle azotlu gübreleme arttığında yapraklarda görülebilir; gelişme yavaşlar.
- Potasyum Eksikliği: Özellikle büyüme mevsimi sonunda yapraklarda görülür; ilkbaharda belirtiler belirginleşir.
- Çinko Eksikliği: Yapraklarda küçülme ve "rozetleşme" (yaprakların birbirine çok yakın, küçük ve sık dizilmesi) görülür.
- Demir Eksikliği: Özellikle kireçli ve yüksek pH'lı topraklarda, erken ilkbaharda yapraklarda sararmalar görülebilir.
- Kalsiyum Eksikliği: Meyvelerde, özellikle hasattan önce yağmurlardan sonra çatlamalar meydana gelebilir.
Öne Çıkan Ürünler
Gübreleme zamanı ve uygulama yöntemi
Gübreleme zamanı, ağacın fenolojik dönemine (gelişim aşamalarına) göre planlanmalıdır:
- Erken İlkbahar: Azotlu gübrelerin birinci dilimi, fosforlu gübreler ve potasyumlu gübrelerin başlangıcı bu dönemde yapılır.
- Çiçeklenme Dönemi: Tomurcuk kabarması ile çiçeklenme arasında, bor eksikliğini önlemek için yapraktan bor uygulaması yapılabilir.
- Çiçek Dökümünden Sonra: Azotlu gübrelerin ikinci dilimi uygulanır.
- Hasat Sonrası: Verimi ve bir sonraki yılın meyve gözlerini korumak için azotlu gübrelerin üçüncü dilimi ve potasyum uygulamaları yapılmalıdır.
- Uygulama Şekli: Gübreleme, ağacın izdüşümüne (kök bölgesine) veya bant sistemiyle yapılmalıdır. Ağaçların kök dağılımını teşvik etmek için sulama setleri gövdeden 2-3 metre dışarıda kurulmalıdır.
Gübre miktarları; ağacın yaşına, toprağın süzeklik durumuna ve alınan verime göre değişir. Kesin dozlar için mutlaka toprak analiz sonuçlarınıza göre hareket edin ve ruhsatlı ürünler ile etiket dozları için tarım müdürlüklerinden bilgi alın.
Kiraz hesaplama araçları
Kiraz fidanı hesaplama – arazime kaç kiraz fidanı sığar?
Kiraz verim hesaplama – kiraz ağaçlarımdan kaç kilo kiraz alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kiraz ağacında 3. yaştan itibaren tek tük meyve görülür; 5–6 yaşında verime başlar, ekonomik olarak 10–12 yaşında tam verime ulaşır.
- Ağaçlar 30–50 yıl ekonomik olarak verim verir.
- Ortalama bahçelerde ağaç başına verim 25–30 kg'dır; iyi bakılan olgun bahçelerde ağaç başına 85 kg, dekara 1.785 kg tespit edilmiştir.
- Çiçeklenmede en az 2 dekara 1 kovan arı bulundurmak meyve tutumunu artırır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Kiraz fidanı hesaplama · Kiraz verim hesaplama
Kaynaklar
- GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KİRAZ (https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/kiraz.pdf)
- olumsuz olarak . Bu nedenle (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/marem/Belgeler/2022/Yetiştiricilik+Bilgileri/Kiraz+Yetiştiriciliği.pdf)
- KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİ (https://gaziantep.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/kutumenu/broşür/Meyvecilik/kiraz.pdf)
- BAHÇECİLİK - megep.meb.gov.tr (https://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kiraz+Yetiştiriciliği.pdf)
- KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİ (https://avesis.comu.edu.tr/yayin/04ff39a1-1da7-4566-a7d6-0fbccb51c6e5/kiraz-yetistiriciligi/document.pdf)
Kiraz hakkında diğer yazılar
- Kiraz Budama Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Gençleştirme Teknikleri
- Kiraz Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
- Kiraz Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Kiraz Fidanı Seçimi: Hangi Çeşit Daha Verimli, Tozlayıcı Gerekli mi?
- Kiraz Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?
- Kiraz Hasat Sonrası: Taşıma, Soğuk Zincir ve Doğru Depolama Yöntemleri
- Kiraz Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Mücadele Yöntemleri
- Kiraz Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?
- Kiraz Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Kiraz Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulamalı?
- Kiraz Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Kiraz Yetiştiriciliğinde Verim, Ekonomi ve Üretim Verileri
- Kiraz Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Kiraz Zararlıları ve Mücadele Yolları: Kiraz Sineği, Sülük ve Diğerleri