Kiraz fidanı hesaplama – arazime kaç kiraz fidanı sığar?

Kiraz: Kiraz Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi

Kiraz yetiştiriciliğinde verim ve kaliteyi belirleyen en kritik süreç dikim aşamasıdır. Yanlış seçilen anaç, yanlış dikim derinliği veya yetersiz toprak hazırlığı, yıllarca sürecek bir verim kaybına veya ağaç kurumalarına neden olabilir. Doğru tekniklerle dikilen bir kiraz fidanı, kök yapısını hızla geliştirerek meyveye yatma sürecini kolaylaştırır.

Ne zaman dikilir?

Kiraz dikim zamanı, bölgenin iklim özelliklerine göre belirlenmelidir. Kışların ılık geçtiği bölgelerde sonbahar dikimi daha iyi sonuç verir. Kışın sert geçtiği bölgelerde ise don riskine karşı ilkbahar dikimi tercih edilmelidir. Dikim yaparken toprak tavında olmalıdır.

Toprak hazırlığı ve yer seçimi

Kiraz ağacı yer seçimi yapılırken arazinin yapısı çok önemlidir. Kiraz, taban suyu olan veya su biriken arazileri sevmez; bu nedenle geçirgen ve organik maddece zengin topraklar tercih edilmelidir. Dikim öncesi şu adımlar izlenmelidir:

• Arazi Hazırlığı: Dikimden önce arazi tesviye edilmelidir. Ağustos-Eylül aylarında 90 cm aralıklarla dipkazan ile baklava dilimi şeklinde sürüm yapılmalıdır.
• Drenaj: Eğer arazide kısmi taban suyu veya su birikme problemi varsa, 40-50 metre aralıklarla hendekler oluşturularak drenaj sağlanmalıdır.
• Toprak İşleme: Toprak 10-12 cm derinlikte işlenmelidir. Bu işlem hem yabancı ot kontrolü sağlar hem de kiraz sineği mücadelesine yardımcı olur. Ancak derin sürümden kesinlikle kaçınılmalıdır.

Dikim aralığı nasıl olmalıdır?

Dikim mesafesi, kullanacağınız anaç tipine, çeşidin büyüme kuvvetine ve toprağın yapısına göre değişiklik gösterir. Genel olarak şu aralıklar önerilir:

• Bodur Anaçlar: Eğer bodur anaç kullanıyorsanız, daha sık dikim yapabilirsiniz (Ör: 2.5 x 5 m).
• Kuş Kirazı (P. Avium) Anacı: Genellikle 6x6 m veya 6x5 m aralıklarla dikilir.
• İdris (P. Mahale) Anacı: Bu anaç kullanıldığında 6x5 m, 5x5 m veya 4x5 m gibi aralıklar tercih edilebilir.
• Yarı-bodur veya Kuvvetli Anaçlar: 5x5 m veya 5x7 m aralıklar uygundur.
• Vişne Dikimi: Vişne fidanları için dikim aralıkları genellikle 4-6 metre arasındadır.

Adım adım dikim süreci

1. Fidan Seçimi: Fidanlar mutlaka ismine doğru, sağlıklı, sertifikalı ve mümkünse bir yaşındaki aşılı fidanlardan seçilmelidir. Gövdesi sağlam ve yarasız olmalıdır.
2. Kök Tuvaleti: Dikimden önce fidanın kök kısmındaki yaralı, kurumuş veya aşırı uzamış yan kökler temizlenmelidir. Bu işleme "kök tuvaleti" denir. Gerekirse köklere fungusit uygulaması yapılmalıdır.
3. Çukur Açma: Fidan dikilecek yerler işaretlendikten sonra, her fidan için 50-60 cm genişliğinde ve 60 cm derinliğinde çukurlar açılmalıdır.
4. Gübreleme: Eğer toprak besince fakirse, çukurdan çıkan toprağa 1/3 oranında yanmış koyun veya keçi gübresi karıştırılmalıdır. Ayrıca her çukur için 100 gr Triple Süperfosfat ve 100 gr Amonyum Sülfat dikim toprağına karıştırılmalıdır.
5. Yerleştirme ve Derinlik: Fidan, aşı parselinden söküldüğü derinlikte dikilmelidir. En kritik kural: Aşı noktası mutlaka toprak seviyesinin üzerinde kalmalıdır. Kök boğazı toprak altında kalacak şekilde derin dikim yapılmamalıdır; bu durum kök boğazı çürüklüğüne ve kurumaya yol açar.
6. Sıkıştırma ve Can Suyu: Çukur harçla doldurulup hafifçe bastırıldıktan sonra hemen bolca can suyu verilmelidir.
7. Destekleme (Herek): Yeni dikilen fidanın rüzgârdan etkilenmemesi için yanına bir herek çakılmalı ve fidan bu hereğe bağlanmalıdır.

Dikimden sonraki ilk haftalar

Dikimden hemen sonra verilen can suyu, toprağın fidan köklerine tam temas etmesini sağlar. Eğer sonbahar dikimi yapıldıysa ve bölgede don tehlikesi varsa, fidanın kök bölgesini korumak için malç uygulaması yapılmalıdır. Dikim sonrası dönemde fidanın düzenli sulanması ve yabancı ot kontrolünün yapılması, ağacın tutma başarısını artıracaktır.