Kiraz Fidanlarında Aşılama Teknikleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Aşılama, kirazda çeşidin özelliklerini korumak ve anacın avantajlarından yararlanmak için kullanılan temel üretim yöntemidir. Bu yazıda kiraz fidanlarında aşılama tekniklerini ve dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyoruz.
Kirazda Neden Aşı Yapılır?
- Tohumdan yetişen kiraz, ana ağacın özelliklerini taşımaz.
- Aşı ile istenen çeşit (ör. 0900 Ziraat) birebir çoğaltılır.
- Anaç seçimiyle ağacın boyu, toprak uyumu ve meyveye yatma süresi ayarlanır.
- Yaşlı veya istenmeyen çeşitteki ağaçlar, kalem aşısıyla yeni çeşide çevrilebilir.
Kirazda Kullanılan Anaçlar
Kuş kirazı ve mahlep çöğürleri ile Gisela 5, Gisela 6 ve MaxMa 14 gibi klon anaçlar kullanılır. Aşının başarısı, anaç ile kalemin uyumuna ve anacın sağlıklı olmasına bağlıdır.
Göz Aşıları
Durgun Göz Aşısı (T Aşısı)
Fidan üretiminde en yaygın yöntemdir. Temmuz sonu-ağustos aylarında, anacın kabuğu kolay kalkarken yapılır. Kalem dalından alınan bir göz, anaçta açılan T şeklindeki yarığa yerleştirilip bağlanır. Göz kışı uykuda geçirir, ilkbaharda sürer.
Yongalı Göz Aşısı (Chip Budding)
Kirazda başarı oranı yüksek bir yöntemdir. Anaçtan küçük bir odun yongası çıkarılır ve yerine aynı boyutta, gözü içeren bir yonga yerleştirilip sıkıca bağlanır. Kabuğun kalkmasına ihtiyaç duymadığından daha geniş bir zaman aralığında uygulanabilir.
Sürgün Göz Aşısı
İlkbaharda veya yaz başında yapılır; göz aynı yıl sürer.
Kalem Aşıları
Yarma Aşı
Kalın anaçlarda veya çeşit değiştirmede kullanılır. Kış sonu-erken ilkbaharda, anaç kesilip ortasından yarılır ve kama şeklinde hazırlanan kalemler yerleştirilir.
Kakma ve Dil Aşısı
Kakma aşı kabuk kalktığı dönemde kalın dallarda; dil (İngiliz) aşısı ise anaç ve kalemin aynı kalınlıkta olduğu ince materyalde uygulanır.
Öne Çıkan Ürünler
Kirazda Aşı Başarısını Artıran İpuçları
- Kalemleri sağlıklı, virüsten ari ve verimli ağaçlardan alın.
- Aşı bıçağını keskin ve temiz tutun; her ağaçtan sonra dezenfekte edin.
- Kesit yüzeylerini kurutmadan, hızlı çalışın.
- Kambiyum tabakalarını (kabuk altındaki canlı tabaka) tam çakıştırın.
- Aşı bandını sıkı sarın; kalem aşılarında açık yüzeylere aşı macunu sürün.
- Kirazın zamk akıtma eğilimi nedeniyle çok sıcak ve yağışlı günlerde aşı yapmaktan kaçının.
Aşı Sonrası Bakım
- Göz aşılarında 2-3 hafta sonra göz yeşil ve canlı kalmışsa aşı tutmuştur.
- İlkbaharda aşı gözünün üst kısmından anaç kesilir (tepe vurma).
- Anaçtan çıkan sürgünler düzenli olarak temizlenir.
- Bağ, kabukta boğulma yapmadan zamanında gevşetilir veya kesilir.
- Yeni sürgün rüzgâra karşı bir destek çubuğuna bağlanır.
Doğru zamanda ve özenle yapılan aşı, kiraz bahçenizde çeşit kalitesini nesiller boyu korumanın en güvenilir yoludur.
İlgili Yazılar
Kiraz hesaplama araçları
Kiraz fidanı hesaplama – arazime kaç kiraz fidanı sığar?
Kiraz verim hesaplama – kiraz ağaçlarımdan kaç kilo kiraz alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kiraz ağacında 3. yaştan itibaren tek tük meyve görülür; 5–6 yaşında verime başlar, ekonomik olarak 10–12 yaşında tam verime ulaşır.
- Ağaçlar 30–50 yıl ekonomik olarak verim verir.
- Ortalama bahçelerde ağaç başına verim 25–30 kg'dır; iyi bakılan olgun bahçelerde ağaç başına 85 kg, dekara 1.785 kg tespit edilmiştir.
- Çiçeklenmede en az 2 dekara 1 kovan arı bulundurmak meyve tutumunu artırır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Kiraz fidanı hesaplama · Kiraz verim hesaplama