Kiraz Fidanı Nasıl Budanır?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Kiraz, budamaya diğer meyve ağaçlarından farklı tepki veren bir türdür. Yanlış zamanda ve yoğun yapılan budama; zamk akıntısı, bakteriyel kanser ve verim kaybına yol açabilir. Bu rehberde kiraz fidanının nasıl budanacağını adım adım anlatıyoruz.
Kiraz Ne Zaman Budanır?
- Yaz budaması (hasattan hemen sonra): Büyük kesimler için en uygun dönemdir. Sıcak ve kuru havada yaralar hızla kapanır, hastalık riski azalır.
- Kış sonu budaması: Genç ağaçlarda şekil budaması için yapılabilir; şiddetli soğuklar geçtikten sonra, kuru ve güneşli günlerde, hafif tutulmalıdır.
- Yağışlı ve nemli havalarda budama yapılmamalıdır.
Şekil Budaması (İlk 3-4 Yıl)
Goble (Vazo) Şekli
Gövde üzerinde farklı yönlere bakan 3-4 ana dal bırakılır, merkez açık tutulur. Kuvvetli anaçlı ağaçlarda ve hasadı kolaylaştırmak için yaygın kullanılır.
Merkezi Lider ve İnce İğ
Bodur anaçlı (Gisela) sık dikim bahçelerinde, dik bir ana gövde ve çevresinde kısa yan dallardan oluşan sistemler kullanılır.
Kirazda Şekil Budamasının Püf Noktaları
- Kiraz dalları dik büyüme eğilimindedir; dallar ip veya ağırlıkla yataya yakın açılara eğilmelidir.
- Dar açılı dal çatalları ileride yarılmaya yatkındır; geniş açılı dallar seçilmelidir.
- Gövde üzerinde aynı noktadan çıkan dallar yerine aralıklı dallar tercih edilmelidir.
Ürün Budaması (Verim Çağı)
- Kiraz meyvelerini çoğunlukla buket dallarda verir; bu dallar korunmalıdır.
- Kuru, hastalıklı, kırık ve birbirine sürtünen dallar alınır.
- Tacın içine dönen ve gölge yapan dallar seyreltilir.
- Çok yükselen dallar, hasat kolaylığı için yana bakan bir dal üzerinden kısaltılır.
- Her yıl az miktarda budama yapmak, birkaç yılda bir sert budama yapmaktan çok daha iyidir.
Bakteriyel Kansere Karşı Önlemler
- Budama aletlerini her ağaçtan sonra alkol veya çamaşır suyu çözeltisiyle dezenfekte edin.
- Büyük kesimlere aşı macunu sürün.
- Kesimleri dal boğumunun hemen dışından, temiz ve eğimli yapın; kütük bırakmayın.
- Kanserli dalları sağlam dokuya kadar kesip bahçeden uzaklaştırın.
Öne Çıkan Ürünler
Yaşlı Kiraz Ağacını Gençleştirme
Verimi düşmüş yaşlı ağaçlarda gençleştirme budaması 2-3 yıla yayılarak yapılır. Her yıl birkaç yaşlı ana dal kesilir ve yerine çıkan genç sürgünlerden yeni verimli dallar oluşturulur.
Kirazda budamanın altın kuralı; doğru zamanda, hafif ve temiz kesimlerdir. Bu kurala uyulduğunda ağaç hem sağlıklı kalır hem de her yıl bol ürün verir.
İlgili Yazılar
- Kiraz Fidanlarında Aşılama Teknikleri
- Kiraz Ağacı Kaç Kilo Meyve Verir?
- Kiraz Fidanı Nasıl Gübrelenir?
- Kirazın Ekolojik İstekleri
Fotoğraf: Rick Obst · CC BY 2.0
Kiraz hesaplama araçları
Kiraz fidanı hesaplama – arazime kaç kiraz fidanı sığar?
Kiraz verim hesaplama – kiraz ağaçlarımdan kaç kilo kiraz alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kiraz ağacında 3. yaştan itibaren tek tük meyve görülür; 5–6 yaşında verime başlar, ekonomik olarak 10–12 yaşında tam verime ulaşır.
- Ağaçlar 30–50 yıl ekonomik olarak verim verir.
- Ortalama bahçelerde ağaç başına verim 25–30 kg'dır; iyi bakılan olgun bahçelerde ağaç başına 85 kg, dekara 1.785 kg tespit edilmiştir.
- Çiçeklenmede en az 2 dekara 1 kovan arı bulundurmak meyve tutumunu artırır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Kiraz fidanı hesaplama · Kiraz verim hesaplama