Kiraz Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Kiraz fidanı ne zaman dikilir, dikim aralığı nasıl olmalıdır, çukurda hangi gübreler kullanılmalıdır? Doğru kiraz dikimi için dikkat edilmesi gereken tüm aşamalar.
Kiraz yetiştiriciliğinde verim ve kaliteyi belirleyen en kritik süreç dikim aşamasıdır. Yanlış seçilen anaç, yanlış dikim derinliği veya yetersiz toprak hazırlığı, yıllarca sürecek bir verim kaybına veya ağaç kurumalarına neden olabilir. Doğru tekniklerle dikilen bir kiraz fidanı, kök yapısını hızla geliştirerek meyveye yatma sürecini kolaylaştırır.

Ne zaman dikilir?
Kiraz dikim zamanı, bölgenin iklim özelliklerine göre belirlenmelidir. Kışların ılık geçtiği bölgelerde sonbahar dikimi daha iyi sonuç verir. Kışın sert geçtiği bölgelerde ise don riskine karşı ilkbahar dikimi tercih edilmelidir. Dikim yaparken toprak tavında olmalıdır.
Toprak hazırlığı ve yer seçimi
Kiraz ağacı yer seçimi yapılırken arazinin yapısı çok önemlidir. Kiraz, taban suyu olan veya su biriken arazileri sevmez; bu nedenle geçirgen ve organik maddece zengin topraklar tercih edilmelidir. Dikim öncesi şu adımlar izlenmelidir:
- Arazi Hazırlığı: Dikimden önce arazi tesviye edilmelidir. Ağustos-Eylül aylarında 90 cm aralıklarla dipkazan ile baklava dilimi şeklinde sürüm yapılmalıdır.
- Drenaj: Eğer arazide kısmi taban suyu veya su birikme problemi varsa, 40-50 metre aralıklarla hendekler oluşturularak drenaj sağlanmalıdır.
- Toprak İşleme: Toprak 10-12 cm derinlikte işlenmelidir. Bu işlem hem yabancı ot kontrolü sağlar hem de kiraz sineği mücadelesine yardımcı olur. Ancak derin sürümden kesinlikle kaçınılmalıdır.
Dikim aralığı nasıl olmalıdır?
Dikim mesafesi, kullanacağınız anaç tipine, çeşidin büyüme kuvvetine ve toprağın yapısına göre değişiklik gösterir. Genel olarak şu aralıklar önerilir:
- Bodur Anaçlar: Eğer bodur anaç kullanıyorsanız, daha sık dikim yapabilirsiniz (Ör: 2.5 x 5 m).
- Kuş Kirazı (P. Avium) Anacı: Genellikle 6x6 m veya 6x5 m aralıklarla dikilir.
- İdris (P. Mahale) Anacı: Bu anaç kullanıldığında 6x5 m, 5x5 m veya 4x5 m gibi aralıklar tercih edilebilir.
- Yarı-bodur veya Kuvvetli Anaçlar: 5x5 m veya 5x7 m aralıklar uygundur.
- Vişne Dikimi: Vişne fidanları için dikim aralıkları genellikle 4-6 metre arasındadır.
Öne Çıkan Ürünler
Adım adım dikim süreci
- Fidan Seçimi: Fidanlar mutlaka ismine doğru, sağlıklı, sertifikalı ve mümkünse bir yaşındaki aşılı fidanlardan seçilmelidir. Gövdesi sağlam ve yarasız olmalıdır.
- Kök Tuvaleti: Dikimden önce fidanın kök kısmındaki yaralı, kurumuş veya aşırı uzamış yan kökler temizlenmelidir. Bu işleme "kök tuvaleti" denir. Gerekirse köklere fungusit uygulaması yapılmalıdır.
- Çukur Açma: Fidan dikilecek yerler işaretlendikten sonra, her fidan için 50-60 cm genişliğinde ve 60 cm derinliğinde çukurlar açılmalıdır.
- Gübreleme: Eğer toprak besince fakirse, çukurdan çıkan toprağa 1/3 oranında yanmış koyun veya keçi gübresi karıştırılmalıdır. Ayrıca her çukur için 100 gr Triple Süperfosfat ve 100 gr Amonyum Sülfat dikim toprağına karıştırılmalıdır.
- Yerleştirme ve Derinlik: Fidan, aşı parselinden söküldüğü derinlikte dikilmelidir. En kritik kural: Aşı noktası mutlaka toprak seviyesinin üzerinde kalmalıdır. Kök boğazı toprak altında kalacak şekilde derin dikim yapılmamalıdır; bu durum kök boğazı çürüklüğüne ve kurumaya yol açar.
- Sıkıştırma ve Can Suyu: Çukur harçla doldurulup hafifçe bastırıldıktan sonra hemen bolca can suyu verilmelidir.
- Destekleme (Herek): Yeni dikilen fidanın rüzgârdan etkilenmemesi için yanına bir herek çakılmalı ve fidan bu hereğe bağlanmalıdır.
Dikimden sonraki ilk haftalar
Dikimden hemen sonra verilen can suyu, toprağın fidan köklerine tam temas etmesini sağlar. Eğer sonbahar dikimi yapıldıysa ve bölgede don tehlikesi varsa, fidanın kök bölgesini korumak için malç uygulaması yapılmalıdır. Dikim sonrası dönemde fidanın düzenli sulanması ve yabancı ot kontrolünün yapılması, ağacın tutma başarısını artıracaktır.
Kiraz hesaplama araçları
Kiraz fidanı hesaplama – arazime kaç kiraz fidanı sığar?
Kiraz verim hesaplama – kiraz ağaçlarımdan kaç kilo kiraz alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kiraz ağacında 3. yaştan itibaren tek tük meyve görülür; 5–6 yaşında verime başlar, ekonomik olarak 10–12 yaşında tam verime ulaşır.
- Ağaçlar 30–50 yıl ekonomik olarak verim verir.
- Ortalama bahçelerde ağaç başına verim 25–30 kg'dır; iyi bakılan olgun bahçelerde ağaç başına 85 kg, dekara 1.785 kg tespit edilmiştir.
- Çiçeklenmede en az 2 dekara 1 kovan arı bulundurmak meyve tutumunu artırır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Kiraz fidanı hesaplama · Kiraz verim hesaplama
Kaynaklar
- KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞİ (https://gaziantep.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/kutumenu/broşür/Meyvecilik/kiraz.pdf)
- GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KİRAZ (https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/kiraz.pdf)
- BAHÇECİLİK - megep.meb.gov.tr (https://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kiraz+Yetiştiriciliği.pdf)
- KİRAZ YETİŞTİRİCİLİĞI (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Kiraz.pdf)
- olumsuz olarak . Bu nedenle (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/marem/Belgeler/2022/Yetiştiricilik+Bilgileri/Kiraz+Yetiştiriciliği.pdf)
Kiraz hakkında diğer yazılar
- Kiraz Budama Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Gençleştirme Teknikleri
- Kiraz Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
- Kiraz Fidanı Seçimi: Hangi Çeşit Daha Verimli, Tozlayıcı Gerekli mi?
- Kiraz Gübreleme Rehberi: Ne Zaman, Hangi Gübre Verilmeli?
- Kiraz Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?
- Kiraz Hasat Sonrası: Taşıma, Soğuk Zincir ve Doğru Depolama Yöntemleri
- Kiraz Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Mücadele Yöntemleri
- Kiraz Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?
- Kiraz Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Kiraz Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulamalı?
- Kiraz Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Kiraz Yetiştiriciliğinde Verim, Ekonomi ve Üretim Verileri
- Kiraz Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Kiraz Zararlıları ve Mücadele Yolları: Kiraz Sineği, Sülük ve Diğerleri