Nohut Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Nohut yetiştiriciliğinde ay ay yapılması gereken işler: gübreleme, sulama yönetimi, besin ihtiyacı ve verim artırma yöntemleri. Türkiye iklim koşullarına göre bakım rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki üretim alanları için hazırlanmış bir rehberdir. Nohut, Anadolu'nun kıraç ve marjinal alanlarında yetişebilen dayanıklı bir bitki olsa da, iklim koşulları bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Sahil kesimlerinde işler daha erken başlarken, İç Anadolu gibi iç bölgelerde iklim şartlarına göre takvim biraz daha ileriye kayabilir. Uygulamalarınızı yaparken mutlaka toprağınızın durumuna ve bölgenizdeki hava şartlarına göre hareket edin.
Ocak – Şubat
- Toprak Hazırlığı: Yeni ekim sezonu öncesinde toprağın yapısını incelemek ve gerekirse hazırlık yapmak için uygun dönemdir.
- Toprak Analizi: Nohut ekimi öncesinde mutlaka toprak analizi yaptırılmalıdır. Özellikle fosfor ve azot seviyelerinin belirlenmesi, doğru gübreleme planı için kritiktir.
- Gübre Planlaması: Analiz sonuçlarına göre fosfor ve azot ihtiyacı hesaplanmalıdır. Nohut, azotlu gübreye çok fazla ihtiyaç duymayan bir bitkidir; ancak dengeli bir başlangıç verimi etkiler.
Mart – Nisan
- Ekim Zamanı: Bölgenin iklimine ve toprak sıcaklığına bağlı olarak ekim işlemleri bu dönemde yoğunlaşır.
- Fosfor Uygulaması: Bitkinin boylanması ve sağlıklı gelişimi için inorganik fosfor kullanımı önemlidir. Fosfor seviyesi ile bitkinin olgunluk dönemindeki boyu arasında pozitif bir ilişki vardır.
- Azot Dengesi: Nohut yetiştiriciliğinde azot kullanımı diğer bitkilerden farklıdır. Çok yüksek dozlarda azot uygulaması verimi düşürebilir. Bitkinin azot fiksasyonu ile emilimi arasındaki dengeyi korumak gerekir.
- Tohum Seçimi: Verimli bir sezon için bölgeye uyumlu ve yüksek protein potansiyeli olan yerli/milli çeşitlerin tercih edilmesi önerilir.
Mayıs – Haziran
- Sulama Yönetimi: Nohut kuraklığa dayanıklı olsa da, özellikle çiçeklenme ve meyve tutumu dönemlerinde su stresi yaşanması verimi ciddi oranda düşürür.
- Su ve Verim İlişkisi: Fosfor beslemesi ile su arzının birleşimi, ürün veriminde artış sağlayabilir. Kuraklık stresi, bitkinin azot alımını ve köklerdeki azot fiksasyonunu engelleyebilir.
- Gözlem: Bitki gelişimi, boylanması ve çiçeklenme durumu yakından takip edilmelidir .
Temmuz – Ağustos
- Drought (Kuraklık) Kontrolü: Bu dönemde yaşanabilecek şiddetli kuraklık; yaprak gelişimini kısıtlayabilir, fotosentez aktivitesini düşürebilir ve çiçek/koza sayısını azaltarak tane ağırlığını düşürebilir.
- Sulama İhtiyacı: Eğer bölgede yağış yetersizse, destekleyici sulama yapılması tane ağırlığını ve verimi artırmak için hayati önem taşır.
- Besin Takibi: Bitkinin ihtiyaç duyduğu mikro besin elementlerinin ve minerallerin, azot ve fosfor emilimini kolaylaştırıcı etkileri göz önünde bulundurulmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasat Dönemi: Nohutun olgunlaşmasıyla birlikte hasat işlemleri başlar.
- Verim Kontrolü: Hasat edilen ürünün kalitesi ve tane dolgunluğu, sezon boyu yapılan sulama ve gübreleme başarısını gösterir.
- Pazarlama Hazırlığı: Ürünün kurutulmuş veya yeşil (taze) tüketim amacına göre ayrıştırılması ve depolanması planlanır.
Kasım – Aralık
- Ekim Nöbeti Planlaması: Nohut, kendisinden sonra gelecek olan bitki için toprağı temiz ve verimli bırakma özelliğine sahiptir. Bir sonraki yılın ekim planı bu özellik dikkate alınarak yapılmalıdır.
- Alan Temizliği: Hasat sonrası tarlanın bir sonraki sezona hazırlanması ve bitki artıklarının kontrolü sağlanır.
- Veri Değerlendirme: Sezonluk verim ve maliyet analizleri yapılarak bir sonraki yılın gübreleme ve sulama stratejisi güncellenir.
Nohut hesaplama araçları
Nohut tohumu hesaplama – arazime ne kadar nohut tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 30–45 cm, sıra üzeri 5–10 cm; dekara 10–15 kg tohum.
Nohut verim hesaplama – dönümden ne kadar nohut alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kışlık ekim, yazlık ekime göre daha yüksek verim verir.
- Antraknoz hastalığına dayanıklı çeşit seçilmelidir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Nohut tohumu hesaplama · Nohut verim hesaplama
Kaynaklar
- Wikipedia – Chickpea (https://en.wikipedia.org/wiki/Chickpea)
- Yield and water use efficiency of chickpea (Cicer arietinum L ... (https://plantproduction.scu.ac.ir/article_20117_d57293b94c7ee5ddfb28f9e2a8f78cbf.pdf)
- Farklı Ekim Zamanlarında Yetiştirilen Nohut Bitkilerinin ... (https://unis.karabuk.edu.tr/app_files/2025/12/Yayin_Pdf_25544_267b20be.pdf)
- NOHUT ÜRETİMİNDE BU YIL YÜZDE 22,1'LİK ARTIŞ BEKLENİYOR (https://www.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/Detay.aspx?TermStoreId=368e785b-af33-487d-a98d-c11d5495130b&TermId=fb841593-eb13-4a7b-90e6-762d1dc46795&UrlSuffix=5369/Nohut-Uretiminde-Bu-Yil-Yuzde-221lik-Artis-Bekleniyor)
- NOHUT - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF+Tarım+Ürünleri+Piyasaları/2026-+Temmuz+Tarım+Ürünleri+Raporu/Nohut+Tarım+Ürünleri+Piyasaları+Raporu+Temmuz-2026.pdf)
- TARIM Ü P KPE - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF+Tarım+Ürünleri+Piyasaları/2024-Temmuz+Tarım+Ürünleri+Raporu/Nohut+Tarım+Ürünleri+Piyasaları+Raporu+Temmuz-2024-v4.pdf)
Nohut hakkında diğer yazılar
- Nohut Yetiştiriciliğinde Bakım ve Kültürel İşlemler: Verimi Artırma Yöntemleri
- Nohut Nasıl Çoğaltılır? Tohum ve Ekim Teknikleri
- Nohut Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Nohut Çeşidi Seçimi ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Nohut Gübreleme Rehberi: Hangi Gübre, Ne Zaman Verilmeli?
- Nohut Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Nohut Hasadı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler: Taşıma, Saklama ve Kaliteyi Koruma Yöntemleri
- Nohut Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Nohut Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Nohut Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Nohut Sulama: Ne Zaman ve Ne Kadar Sulama Yapılmalı?
- Nohut Verimi ve Ekonomik Değeri
- Nohut Ekimi ve Verim Artırma: Verimsiz Alanlar Nasıl Yenilenir?
- Nohut Zararlıları: Antraknoz Hastalığı, Mısır Koçan Kurdu ve Diğer Zararlılar