Nohut Sulama: Ne Zaman ve Ne Kadar Sulama Yapılmalı?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Nohut yetiştiriciliğinde sulama ne zaman yapılmalı? Su stresi verimi nasıl etkiler? Kritik dönemlerde sulamanın önemi ve doğru sulama yöntemleri nelerdir?
Nohut, kurak ve yarı kurak bölgelerin en önemli baklagil bitkilerinden biridir; susuzluğa karşı dirençli bir yapısı vardır. Ancak yüksek verim ve kaliteli tane elde etmek istiyorsanız, bitkinin su ihtiyacını doğru yönetmeniz gerekir. Yanlış zamanda yapılan sulama veya aşırı su kullanımı, beklediğiniz verimi alamamanıza neden olabilir.

Su eksikliği verimi nasıl etkiler?
Nohut bitkisinde su kısıtı (kuraklık stresi), bitkinin gelişimini birçok noktadan vurur. Su yetersiz olduğunda şu olumsuzluklarla karşılaşabilirsiniz:
- Biyolojik verim düşer: Toprakta yeterli nem olmadığında bitkinin toplam ağırlığı azalır.
- Tane ağırlığı azalır: Hücre bölünmesi yavaşlar, fotosentez aktivitesi düşer ve tohumun içini dolduran bileşenlerin sentezi aksar.
- Gelişim kısıtlanır: Yaprak gelişimi duraksar, çiçek sayısı azalır ve tozlaşma başarısız olur. Bu da daha az ve boş meyve (bakla) demektir.
Sulama için en kritik dönemler hangileridir?
Nohutta "takviye sulama" dediğimiz, yağışın yetmediği durumlarda yapılan müdahaleler verimi ciddi oranda artırır. Araştırmalar, suyun özellikle şu iki kritik aşamada verilmesinin çok önemli olduğunu göstermektedir:
- Çiçeklenme başlangıcı: Bu dönemde su eksikliği çiçek sayısını ve döllenme başarısını doğrudan düşürür.
- Bakla oluşumu (podding): Baklaların oluştuğu ve içindeki tanelerin dolmaya başladığı dönemdir. Bu evrede yapılan sulama, tane sayısını ve tane ağırlığını artırarak verimi optimize eder.
Hangi sulama yöntemi tercih edilmeli?
Nohut üretiminde suyun nasıl verildiği, bitki sağlığı ve verim için hayati önem taşır:
- Takviye sulama: Kurak bölgelerde sadece yağışa güvenmek yerine, kritik dönemlerde yapılan takviye sulama, ürün verimliliğini ve su kullanım etkinliğini önemli ölçüde artırır.
- Aşırı sulama riski: Nohutta çok sık sulama yapmak, bitkinin çiçeklenme ve olgunlaşma dönemini bozabilir. Bu durum, bitkinin "belirsiz çiçeklenme" özelliğini artırarak kalitenin düşmesine yol açabilir.
- Su yönetimi: Su kullanım etkinliğini artırmak için suyun sadece bitkinin ihtiyacı olduğu dönemlerde ve kontrollü verilmesi gerekir.
Öne Çıkan Ürünler
Çeşit seçimi ve su ilişkisi
Her nohut çeşidi suya aynı tepkiyi vermez. Örneğin, bazı çeşitler (örneğin Mansour gibi) su kullanım etkinliği konusunda daha başarılıyken, bazıları (örneğin Adel gibi) sulama koşullarına daha hassas olabilir. Bölgenizdeki iklim şartlarına ve su imkânlarınıza en uygun çeşidi seçmek için yerel tarım müdürlüklerinden veya araştırma enstitülerinden bilgi almanızda fayda vardır.
Pratik ipucu
Nohut tarlanızda sulama yaparken sadece bitkinin yeşilliğine bakmayın. Toprak nemini kontrol etmek için kök bölgesinden bir miktar toprak alıp nemini kontrol edin. Ayrıca, bölgenizde yeraltı su kısıtı desteği gibi devlet destekleri olup olmadığını takip etmek için güncel Tarım ve Orman Bakanlığı duyurularını inceleyin.
Nohut hesaplama araçları
Nohut tohumu hesaplama – arazime ne kadar nohut tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 30–45 cm, sıra üzeri 5–10 cm; dekara 10–15 kg tohum.
Nohut verim hesaplama – dönümden ne kadar nohut alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kışlık ekim, yazlık ekime göre daha yüksek verim verir.
- Antraknoz hastalığına dayanıklı çeşit seçilmelidir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Nohut tohumu hesaplama · Nohut verim hesaplama
Kaynaklar
- Yield and water use efficiency of chickpea (Cicer arietinum L ... (https://plantproduction.scu.ac.ir/article_20117_d57293b94c7ee5ddfb28f9e2a8f78cbf.pdf)
- Türkiye’de yetiştirilen nohut çeşit ve hatlarının mineral ... (https://acikkaynak.bilecik.edu.tr/bitstreams/e806652c-941c-43c6-b23c-6ac1cbac041c/download)
- Chickpea Production - Agricultural Experiment Station (https://aes.colostate.edu/swcrc/wp-content/uploads/sites/92/2019/03/MSU-Extension-Chickpea-Production.pdf)
- NOHUT - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF+Tarım+Ürünleri+Piyasaları/2026-+Temmuz+Tarım+Ürünleri+Raporu/Nohut+Tarım+Ürünleri+Piyasaları+Raporu+Temmuz-2026.pdf)
Nohut hakkında diğer yazılar
- Nohut Yetiştiriciliğinde Bakım ve Kültürel İşlemler: Verimi Artırma Yöntemleri
- Nohut Nasıl Çoğaltılır? Tohum ve Ekim Teknikleri
- Nohut Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Nohut Çeşidi Seçimi ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Nohut Gübreleme Rehberi: Hangi Gübre, Ne Zaman Verilmeli?
- Nohut Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Nohut Hasadı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler: Taşıma, Saklama ve Kaliteyi Koruma Yöntemleri
- Nohut Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Nohut Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Nohut Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Nohut Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Nohut Verimi ve Ekonomik Değeri
- Nohut Ekimi ve Verim Artırma: Verimsiz Alanlar Nasıl Yenilenir?
- Nohut Zararlıları: Antraknoz Hastalığı, Mısır Koçan Kurdu ve Diğer Zararlılar