Nohut Hasadı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler: Taşıma, Saklama ve Kaliteyi Koruma Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Nohut hasat edilirken ve depolanırken dane kalitesi nasıl korunur? Nohutun uzun süre bozulmadan saklanması için nem oranı ve taşıma koşulları ne olmalıdır?
Nohut yetiştiriciliğinde tüm yıl boyunca verilen emeğin karşılığını tam alabilmek, hasat sonrası süreçte gösterilecek özenle doğrudan bağlantılıdır. Hasat edilen nohutun dane yapısının bozulmaması, renk değişimlerinin önlenmesi ve depoda kayıp yaşanmaması için belirli teknik kurallara uyulması gerekir.
Hasat sırasında nelere dikkat edilmeli?
Nohut, kuruyup tohumlar olgunlaştığında kapsüllerin dökülme veya açılma riski taşır. Hasat zamanını doğru belirlemek verim ve kalite için kritiktir:
- Hasat zamanı: Tohumlar olgunlaşıp renk değiştirdiğinde ve kapsül içindeki tohumlar sallandığında (tıkırtı sesi geldiğinde) hasat uygun hale gelmiş demektir.
- Nem oranı: Dövme veya harman işlemi için tohum neminin yaklaşık %18 seviyesine düşmesi beklenir. Ancak uzun süreli depolama yapılacaksa bu oranın daha da düşürülmesi gerekir.
- Yöntem seçimi: Doğrudan biçme yapmak, genellikle daha yüksek verim ve daha büyük dane boyutu sağlar. Bazı bölgelerde ürünün önce biçilip sonra biçerdöverle alınması (swath yöntemi) tercih edilebilir; bu, hasat gecikirse dane kabuğunda oluşabilecek renklenmeyi ve lekelenmeyi önlemek için bir avantajdır.
- Kurutma yardımcıları: Eğer hasat gecikecekse veya yabancı otlar dane rengini bozacaksa, kapsüller olgunlaştıktan sonra kurutucu maddeler kullanılabilir. Ancak bu maddeler olgunlaşmayı hızlandırmaz, sadece bitkiyi kurutmaya yardımcı olur.
Nohut nasıl taşınmalı ve işlenmeli?
Nohut taneleri fiziksel darbelere karşı hassastır. Hasat sonrası taşıma sırasında yapılacak hatalar, ticari değerini düşüren "kırık dane" oranını artırır:
- Taşıma araçları: Tahılı taşırken burgulu vidalar (auger) yerine konveyör bantların kullanılması, dane hasarını en aza indirir.
- Burgulu vida kullanımı: Eğer mutlaka burgulu vida kullanılacaksa, dane hasarını azaltmak için çok düşük hızlarda çalışılmalı ve vidanın sürekli dolu tutulması sağlanmalıdır.
- Hasar faktörü: Kırık taneler ve hasarlı tohumlar, nohutun satış değerini (dockage) ciddi oranda düşüren unsurlardır .
Nohut nasıl saklanır?
Nohutun raf ömrünü uzatmak ve depoda böceklenme veya bozulma yaşamamak için şu koşullar sağlanmalıdır:
- İdeal nem oranı: Nohut, %15 tohum neminde güvenle saklanabilir. Daha yüksek nem oranları depolama sırasında risk oluşturur.
- Depolama ortamı: Tanelerin kalitesini korumak için serin, kuru ve havadar ortamlar tercih edilmelidir.
Öne Çıkan Ürünler
Nohutun kullanım ve değerlendirme yolları
Nohut, çok yönlü bir ürün olup kullanım amacına göre farklı şekillerde değerlendirilir:
- Taze tüketim: Tohumlar tam kurumadan, yeşil haldeyken de tüketilebilir.
- Kuru tüketim: En yaygın kullanım şekli kurutulmuş tanelerle yapılan yemeklerdir.
- Ticari değer: Nohutun kalitesi; dane büyüklüğü, rengi ve kırılma oranına göre belirlenir. Özellikle ihracat pazarlarında dane bütünlüğü ve renk temizliği büyük önem taşır.
Nohut hesaplama araçları
Nohut tohumu hesaplama – arazime ne kadar nohut tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 30–45 cm, sıra üzeri 5–10 cm; dekara 10–15 kg tohum.
Nohut verim hesaplama – dönümden ne kadar nohut alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kışlık ekim, yazlık ekime göre daha yüksek verim verir.
- Antraknoz hastalığına dayanıklı çeşit seçilmelidir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Nohut tohumu hesaplama · Nohut verim hesaplama
Kaynaklar
- Chickpea Production - Agricultural Experiment Station (https://aes.colostate.edu/swcrc/wp-content/uploads/sites/92/2019/03/MSU-Extension-Chickpea-Production.pdf)
- NOHUT ÜRETİMİNDE BU YIL YÜZDE 22,1'LİK ARTIŞ BEKLENİYOR (https://www.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/Detay.aspx?TermStoreId=368e785b-af33-487d-a98d-c11d5495130b&TermId=fb841593-eb13-4a7b-90e6-762d1dc46795&UrlSuffix=5369/Nohut-Uretiminde-Bu-Yil-Yuzde-221lik-Artis-Bekleniyor)
- Wikipedia – Nohut (tür) (https://tr.wikipedia.org/wiki/Nohut_%28t%C3%BCr%29)
- Yield and water use efficiency of chickpea (Cicer arietinum L ... (https://plantproduction.scu.ac.ir/article_20117_d57293b94c7ee5ddfb28f9e2a8f78cbf.pdf)
Nohut hakkında diğer yazılar
- Nohut Yetiştiriciliğinde Bakım ve Kültürel İşlemler: Verimi Artırma Yöntemleri
- Nohut Nasıl Çoğaltılır? Tohum ve Ekim Teknikleri
- Nohut Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Nohut Çeşidi Seçimi ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Nohut Gübreleme Rehberi: Hangi Gübre, Ne Zaman Verilmeli?
- Nohut Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Nohut Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Nohut Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Nohut Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Nohut Sulama: Ne Zaman ve Ne Kadar Sulama Yapılmalı?
- Nohut Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Nohut Verimi ve Ekonomik Değeri
- Nohut Ekimi ve Verim Artırma: Verimsiz Alanlar Nasıl Yenilenir?
- Nohut Zararlıları: Antraknoz Hastalığı, Mısır Koçan Kurdu ve Diğer Zararlılar