İncir Nasıl Çoğaltılır? Çelik, Aşı ve Daldırma Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
İncir çelikle, daldırma veya aşıyla çoğaltılabilir mi? En verimli incir fidanı üretimi için çelik hazırlama, dikim ve bakım teknikleri nelerdir?
İncir yetiştiriciliğinde en yaygın ve en kolay yöntem çelikle çoğaltmadır. Ancak ihtiyaca göre daldırma, dip sürgünü kullanımı veya çeşit değiştirmek amacıyla aşı yöntemlerine de başvurulabilir. Bahçenizi kurarken veya mevcut ağaçlarınızın cinsini değiştirirken kullanabileceğiniz yöntemleri adım adım inceley
Çelikle çoğaltma (En etkili yöntem)
İncirde fidan üretiminin temelini odun çelikleri oluşturur. Bu yöntemle üretilen fidanlar, ana ağacın özelliklerini birebir taşır. Başarılı bir üretim için şu adımları izlemelisiniz:
- Çelik Seçimi: Çelikler; sağlıklı, orta yaşlı, bir yıllık sürgünleri kuvvetli ve pişkinleşmiş dallardan alınmalıdır.
- Ölçüler: Hazırlanacak çelikler 25–35 cm uzunluğunda ve 1,5–2,5 cm kalınlığında olmalıdır.
- Tepe Tomurcuğu Önemi: Çeliğin ucunda mutlaka tepe gözü (tepegöz) bulunmalıdır. Tepe gözü olan çelikler daha erken uyanır ve daha kuvvetli gelişir. Tepe kısmı kesilmiş çelikler yan gözlerden sürgün verdiği için gövde yapısı düzgün olmaz ve geç pişkinleşir.
- Yeşil Çelik Yöntemi: Eğer yapraklı (yeşil) çelikle üretim yapacaksanız; 20–25 cm boyunda, uç kısmında tepe tomurcuğu olan ve dip kısmında biraz yaşlı sürgün barındıran parçalar seçmelisiniz. Su kaybını önlemek için üzerindeki yaprakların yarısını kesmeli, 3-4 yaprak bırakmalışınız. Bu tür çelikler nemli (sisleme yapılan) sera veya tünellerde, kum-perlit karışımında köklendirilmelidir.
Aşı ile çoğaltma ve çeşit değiştirme
İncirde aşı, genellikle çekirdekten yetişmiş fidanları kullanırken veya mevcut büyük ağaçlarda çeşit değiştirmek istendiğinde tercih edilir. Kullanılan yöntemler ağacın yaşına göre değişir:
- Göz Aşısı: Fidanlıklarda en çok tercih edilen yöntemdir. Genç ağaçlarda 1–3 yaşındaki dallara uygulanır.
- Kabuk Aşısı: Daha kalın olan 4–5 yaşındaki dallara yapılır.
- Yarma veya Çoban Aşısı: Ağaç yaşlandığında, örneğin 8–10 cm kalınlığındaki dallar budanarak gençleştirildiğinde bu yöntemler kullanılır.
Çeliklerin muhafaza edilmesi ve dikimi
Hazırladığınız çelikleri dikim zamanına kadar nemini kaybetmeyecek şekilde saklamanız gerekir. Bunun için iki yol izlenebilir:
- Hendek Yöntemi: Açık arazide bir hendek kazılır. Dibine bir karış çakıl, üzerine dört parmak kadar kum serilir. Çelikler demetler halinde, başları aşağı gelecek şekilde ters ve dik yerleştirilir. Üzeri tekrar kumla doldurulur ve kumun daima nemli kalması sağlanır.
- Mahzen Yöntemi: Çelikler ellişerli demetler halinde serin, karanlık ve kumlu bir mahzende saklanabilir. Bu yöntemle muhafaza süresi yaklaşık 1–1,5 aydır.
Dikim: Köklenen çelikler Mart ayında dikilir. Sıra araları 60 cm, çelik araları 30 cm olacak şekilde toprak hazırlanır. Çelikler uçları toprak hizasına gelecek şekilde dikilmeli ve dikimden hemen sonra ilk su verilmelidir. Yazın ise sulama ve yabancı ot temizliği (çapalamalar) aksatılmamalıdır.
İncir Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Hastalık riskine karşı kritik uyarılar
Çoğaltma materyali seçerken çok dikkatli olmalısınız. Hastalıkla bulaşık ağaçlardan asla çelik veya aşı kalemi alınmamalıdır. Ayrıca budama yaparken kullandığınız makas veya bıçak gibi aletleri, bir ağaçtan diğerine geçerken mutlaka %10'luk çamaşır suyu (sodyum hipoklorit) veya alevle dezenfekte etmelisiniz. Bu, hastalıkların bahçenize yayılmasını engellemenin en temel yoludur.
İncir hesaplama araçları
Incir fidanı hesaplama – arazime kaç incir fidanı sığar?
Incir verim hesaplama – incir ağaçlarımdan kaç kilo kuru incir alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- İncir erken meyveye yatan bir türdür; ağaçlar 4 yaşından itibaren ürün verir.
- 9–10 yaşındaki iyi bakımlı bir incir ağacından 20 kg'a kadar kuru incir alınabilir.
- Kuvvetli geliştiği için kurutmalık bahçelerde dikim mesafesi geniş (8 × 8 m) tutulur.
- Verim çağındaki ağaçlara ilekleme döneminde 2–3 kez ilek asılması gerekebilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Incir fidanı hesaplama · Incir verim hesaplama
Kaynaklar
- BAHÇECİLİK - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/İncir+Yetiştiriciliği.pdf)
- Bağ tesisi ve terbiye sistemi - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/incir/Lists/KutuMenu/Attachments/10/İncirde+Hastalık+ve++Zararlıları.pdf)
- İncirin Sistematikteki Yeri ve Türleri - acikders.ankara.edu.tr (https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/112422/mod_resource/content/0/İNCİR+DERS+NOTU-8.+HAFTA.pdf)
- İncirin Sistematikteki Yeri ve Türleri - Ankara Üniversitesi (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=89467)
- www.tarimorman.gov.tr (https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/Entegre/İncir+Entegre+Mücadele+Teknik+Talimatı.pdf)
- 2019 YILI KURU İNCİR RAPORU - esnafkoop.ticaret.gov.tr (https://esnafkoop.ticaret.gov.tr/data/5d44168e13b876433065544f/2019+Kuru+İncir+Raporu.pdf)
İncir hakkında diğer yazılar
- İncir Budama Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Gençleştirme Teknikleri
- İncir Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- İncir Fidanı Seçimi: Hangi Çeşidi Dikmeliyim? Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- İncir Gübreleme Rehberi: Ne Zaman, Hangi Gübre Verilmeli?
- İncir Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- İncir Hasat Sonrası: Taşıma, Kurutma ve Doğru Depolama Yöntemleri
- İncir Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Korunma Yöntemleri
- İncir Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- İncir Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- İncir Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Sulamalı?
- İncir Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- İncir Üretiminde Verim, Kalite ve Ekonomik Değer
- İncir Bahçelerinde Gençleştirme Budaması ve Yeniden Dikim Rehberi
- İncir Zararlıları: İncir Kurdu, Kuru Meyve Akarı ve Diğer Zararlılarla Mücadele