İncirde İlekleme Nedir? Nasıl Yapılır?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
İncir yetiştiriciliğinde “ilekleme” kavramı özellikle Ege'de çok iyi bilinir. Kurutmalık incirin yıldızı Sarılop, ilekleme yapılmazsa meyvelerini döker. Bu yazıda incirde ileklemenin ne olduğunu ve nasıl yapıldığını anlatıyoruz.
İlek Nedir?
İlek, yabani karakterde, erkek incir olarak bilinen incir ağacıdır. İlek ağacının meyveleri yenmez; ancak içlerinde hem polen hem de minik bir arı türü olan ilek arısı (Blastophaga psenes) barınır. İlek arısı yaşam döngüsünü ilek meyvelerinin içinde tamamlar.
İlekleme Neden Gerekli?
İncirin meyvesi aslında içe kapalı bir çiçek kümesidir. Sarılop gibi İzmir tipi incirlerde bu çiçekler döllenmezse, küçük meyveler bir süre sonra sararıp dökülür. İlek arısı, ilek meyvesinden çıkarken üzerine polen bulaştırır ve dişi incir meyvesine girerek döllenmeyi sağlar. Bu doğal ilişkiye kaprifikasyon denir.
Hangi Çeşitler İlekleme İster?
- İzmir tipi incirler (Sarılop vb.): İlekleme şarttır.
- San Pedro tipi: Yazlık ürün ileklemesiz tutar, güzlük ürün ilekleme ister.
- Adi tip (Bursa Siyahı, Yediveren, Brown Turkey vb.): İlekleme gerekmez.
Ev bahçelerinde, ilekleme yükünden kurtulmak için adi tip incir çeşitleri tercih edilebilir.
İlekleme Ne Zaman Yapılır?
İlekleme, incir meyvelerinin döllenmeye hazır olduğu haziran ayında, genellikle haziranın ikinci yarısında yapılır. Bu dönemde ilek ağacının yazlık meyveleri (profichi) olgunlaşarak arıları dışarı salar. Zamanlama bölgeye ve yıla göre birkaç gün değişebilir; arıların çıkışı takip edilmelidir.
İlekleme Nasıl Yapılır?
- Olgunlaşmış, arıların çıkmak üzere olduğu ilek meyveleri toplanır.
- İlekler 3-5'li gruplar hâlinde ip veya ince dallarla dizilir ya da delikli torbalara konur.
- Bu diziler incir ağacının farklı yönlerdeki dallarına, gölge kısımlara asılır.
- Ağaç başına asılacak ilek miktarı ağacın büyüklüğüne göre değişir; genellikle birkaç gün arayla 2-3 kez ilekleme yapılır.
- Kuruyan ve arısı boşalmış ilekler, yenileriyle değiştirilir.
İncir Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
İlek Ağacı Bulundurmak
Ticari Sarılop bahçelerinde ilek ihtiyacı için bahçeye belirli oranda ilek ağacı dikilir ya da ilek, ilek bahçelerinden temin edilir. İlek ağaçlarının sağlıklı olması önemlidir; hastalıklı ilekler, bazı meyve hastalıklarını da incire taşıyabilir.
Aşırı İleklemeye Dikkat
Gereğinden fazla ilekleme, meyvede çatlama ve bazı çürüklüklerin artmasına neden olabilir. Bu nedenle ilek miktarı dengeli tutulmalıdır.
İlekleme, binlerce yıllık bir doğa ortaklığının bahçeye taşınmış hâlidir. Doğru zamanda ve ölçüde yapıldığında, Sarılop incirinden en yüksek verimi almanın anahtarıdır.
İlgili Yazılar
- İncir Bahçesinde Toprak İşleme
- İncirde Hasat Dönemi ve Hasat Teknikleri
- İncirde Gübreleme Nasıl Yapılır?
- İncir Hastalıkları ve Zararlılarıyla Mücadele
Fotoğraf: Barbara van Amelsfort · CC BY-SA 4.0
İncir hesaplama araçları
Incir fidanı hesaplama – arazime kaç incir fidanı sığar?
Incir verim hesaplama – incir ağaçlarımdan kaç kilo kuru incir alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- İncir erken meyveye yatan bir türdür; ağaçlar 4 yaşından itibaren ürün verir.
- 9–10 yaşındaki iyi bakımlı bir incir ağacından 20 kg'a kadar kuru incir alınabilir.
- Kuvvetli geliştiği için kurutmalık bahçelerde dikim mesafesi geniş (8 × 8 m) tutulur.
- Verim çağındaki ağaçlara ilekleme döneminde 2–3 kez ilek asılması gerekebilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Incir fidanı hesaplama · Incir verim hesaplama