İncir Gübreleme Rehberi: Ne Zaman, Hangi Gübre Verilmeli?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
İncir ağacında doğru gübreleme nasıl yapılır? Azot, potasyum ve fosforun meyve kalitesine etkisi nedir? Toprak ve yaprak analizinin önemi ve gübreleme zamanları.
İncir yetiştiriciliğinde yüksek verim ve kaliteli kuru meyve elde etmek için besleme programı çok kritiktir. İncir ağacı, topraktan aldığı besinleri meyve kalitesine, rengine ve dayanıklılığına doğrudan yansıtır. Ancak bilinçsiz yapılan, aşırı veya yanlış zamanda verilen gübreler toprağın yapısını bozabilir, meyvede kalite kaybına veya "ekşime" gibi sorunlara yol
Önce analiz: Doğru miktarı nasıl buluruz?
İncir bahçelerinde gübreleme "tahminle" değil, mutlaka toprak ve yaprak analizlerine dayanarak yapılmalıdır. Toprak analizi, toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini (pH, kireç, organik madde, tuzluluk, P, K, Ca, Mg vb.) belirler. Yaprak analizi ise ağacın besin elementlerini ne kadar alabildiğini gösterir.
Örnekleme nasıl yapılmalı? Toprak örnekleri genellikle ağaçlar dinlenme dönemindeyken, yani kasım-aralık aylarında, 0-30 cm veya 30-60 cm derinlikten alınmalıdır. Örnek alırken gübre veya ot yığılmış yerlerden, yanmış alanlardan veya su birikintilerinden kaçınılmalıdır. Analiz sonuçlarına göre, eksik olan besin maddesi miktarı belirlenmelidir. Miktarlar bölgeye, çeşide ve analiz sonucuna göre değiştiği için mutlaka bir uzmana danışın.
Temel besin elementleri ve görevleri
- Azot (N): Sürgün gelişimi ve yaprak büyüklüğü için temeldir. Yıllık sürgün uzunluğu 15 cm’den kısa olan ağaçlarda azot uygulaması yapılmalıdır. Dikkat: Aşırı azot, meyve sayısını artırsa da meyve iriliğini azaltır ve kuru incirde kabuk renginin koyulaşarak kalitenin düşmesine neden olur. Ayrıca aşırı azot, meyvede "ekşime" riskini artırabilir.
- Potasyum (K): Meyve kalitesi ve ürün miktarı üzerinde doğrudan etkilidir. Meyvelerin güneş yanığına karşı direncini artırır; daha açık kabuk rengine sahip ve daha yumuşak kuru incir elde edilmesine yardımcı olur. Ayrıca "kanlı balsıran" zararlısının üremesini önlemede önemlidir.
- Fosfor (P): Kök gelişimi ve bitki sağlığı için gereklidir.
- Kireç: Toprak pH'ı düşük olan yerlerde kireç uygulaması faydalıdır. Ancak kireç miktarı mutlaka toprak analiziyle belirlenmelidir; aşırı kireçleme fosfor gibi bazı besinlerin alınmasını engelleyebilir.
- Organik Madde: İyi yanmış çiftlik gübresi veya kompost kullanımı, incir ağaçlarının çok iyi tepki verdiği bir uygulamadır.
Besin eksikliği ve aşırı gübreleme belirtileri
- Azot Eksikliği: Sürgünlerin kısa kalması (15 cm altı) ve gelişim geriliği.
- Aşırı Azot Belirtileri: Meyve iriliğinde azalma, kabuk renginde koyulaşma, meyve etinde sulanma, pembe-kırmızı akıntı ve alkol kokulu ekşime belirtileri.
- Potasyum Eksikliği: Meyve kalitesinde düşüş, güneş yanığına karşı hassasiyet ve kabuk renginde koyulaşma.
İncir Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Gübreleme zamanı ve yöntemi
- Azotlu Gübreler: Şubat-Mart aylarında, mümkünse iki defada uygulanmalıdır.
- Fosforlu ve Potasyumlu Gübreler: Sonbaharda, en geç kışın ilk yarısında verilmelidir.
- Çiftlik Gübresi: Dekara 2–3 ton olacak şekilde, her 4 ağaç arasına 1–2 araba bırakılarak verilmelidir. Hasattan hemen sonra verilip, toprak yüzeyinde bekletilmeden toprağa karıştırılmalıdır.
- Yeşil Gübreleme: Kır taban veya kır arazilerde, her yıl çiftlik gübresi verilemediğinde bakla, bezelye, fiğ gibi bitkiler yetiştirilmelidir. Bu yöntem toprağı korur, erozyonu önler ve su tutumunu artırır. Yeşil gübreleme yapıldığında ek olarak azotlu gübreye gerek kalmaz ancak fosforlu ve potasyumlu gübreleme yapılmalıdır.
Gübreleme yaparken ağaçların büyüklük ve gelişim durumları gözlemlenmeli, her ağaca aynı miktarda gübre verilmemelidir. Uygulama yaparken mutlaka ruhsatlı ürünler kullanılmalı ve etiket dozuna uyulmalıdır.
İncir hesaplama araçları
Incir fidanı hesaplama – arazime kaç incir fidanı sığar?
Incir verim hesaplama – incir ağaçlarımdan kaç kilo kuru incir alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- İncir erken meyveye yatan bir türdür; ağaçlar 4 yaşından itibaren ürün verir.
- 9–10 yaşındaki iyi bakımlı bir incir ağacından 20 kg'a kadar kuru incir alınabilir.
- Kuvvetli geliştiği için kurutmalık bahçelerde dikim mesafesi geniş (8 × 8 m) tutulur.
- Verim çağındaki ağaçlara ilekleme döneminde 2–3 kez ilek asılması gerekebilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Incir fidanı hesaplama · Incir verim hesaplama
Kaynaklar
- BAHÇECİLİK - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/İncir+Yetiştiriciliği.pdf)
- İNCİR YETİŞTİRİCİLİĞI (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Incir.pdf)
- www.tarimorman.gov.tr (https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/Entegre/İncir+Entegre+Mücadele+Teknik+Talimatı.pdf)
- 2019 YILI KURU İNCİR RAPORU - esnafkoop.ticaret.gov.tr (https://esnafkoop.ticaret.gov.tr/data/5d44168e13b876433065544f/2019+Kuru+İncir+Raporu.pdf)
- Fig Production Guide - Alabama Cooperative Extension System (https://www.aces.edu/wp-content/uploads/2020/01/ANR-1145_FigProductionGuide_010620-L-G-copy.pdf)
- Bağ tesisi ve terbiye sistemi - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/incir/Lists/KutuMenu/Attachments/10/İncirde+Hastalık+ve++Zararlıları.pdf)
İncir hakkında diğer yazılar
- İncir Budama Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Gençleştirme Teknikleri
- İncir Nasıl Çoğaltılır? Çelik, Aşı ve Daldırma Yöntemleri
- İncir Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- İncir Fidanı Seçimi: Hangi Çeşidi Dikmeliyim? Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- İncir Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- İncir Hasat Sonrası: Taşıma, Kurutma ve Doğru Depolama Yöntemleri
- İncir Hastalıkları: Belirtiler, Zararlılar ve Korunma Yöntemleri
- İncir Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- İncir Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- İncir Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Sulamalı?
- İncir Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- İncir Üretiminde Verim, Kalite ve Ekonomik Değer
- İncir Bahçelerinde Gençleştirme Budaması ve Yeniden Dikim Rehberi
- İncir Zararlıları: İncir Kurdu, Kuru Meyve Akarı ve Diğer Zararlılarla Mücadele