Bitki Yetiştirme Rehberi

Kivi Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)

Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki kivi bahçeleri için hazırlanmış bir rehberdir. İklim şartlarına göre işlerin zamanlaması değişebilir; kıyı bölgelerinde (Akdeniz, Ege) süreçler daha erken başlarken, iç kesimlerde daha geç tamamlanır. Uygulamalarınızı bitkinin gözle görülür gelişim evrelerine (su yürümesi, çiçeklenme, meyve büyümesi) göre takip etmelisiniz.

Ocak – Şubat

• Kış budaması (ürün budaması) için en uygun dönemdir. Bu işlemler bitkinin uyku döneminde yapılmalıdır.
• Budama sırasında; ters yönde büyümüş, eğilmiş, bükülmüş, üst üste binmiş veya diğer kuvvetli dalların altında kalmış, varlığı istenmeyen dallar dipten kesilerek gövdeden ayrılmalıdır.
• Budama yaparken verimi düşük zayıf dallardan kaçınılmalı, kuvvetli dalların bırakılmasına özen gösterilmelidir.
• Aşı yapacak olanlar için; yaprak dökümünden ve ilk soğuklar geçtikten sonra, hastalıksız ve iyi ürün veren ağaçlardan aşı kalemleri toplanmalıdır.
• Toplanan aşı kalemleri, aşı zamanına kadar 0–4 °C sıcaklıkta muhafaza edilmelidir.

Mart – Nisan

• Kivi için en kritik dönemlerden bir meyve gelişiminin başladığı dönemdir.
• Aşı zamanı yöreye göre değişmekle birlikte, genellikle şubat-mart ayları en uygun dönemdir.
• Aşı uygulaması, bitkiye su yürümeden önce yapılmalıdır. Bitkiye su yürüdükten sonra yapılan aşılarda başarı oranı düşer; çünkü anaçtan gelen öz su, kalem ile anaç dokularının sıkıca temas etmesini engeller.
• Yeni fidan dikimi için uygun dönemdir.
• Eğer doku kültüründen yeni çıkmış, 15-20 cm boyunda, viyollerde ve henüz odunlaşmamış (sebze fidesi formunda) fideler kullanılacaksa, dikim zamanı son donlar geçtikten sonra, yani Nisan sonu veya Mayıs başı olmalıdır. Bu tür fideler erken dikilirse soğuktan zarar görebilir.
• Dikim sırasında kök boğazının 2-3 cm toprağa gömülmesi, dip sürgünü oluşumu açısından çok önemlidir.

Mayıs – Haziran

• Kivi bitkisinde çiçeklenme dönemidir. Kivi dişi ve erkek çiçekleri ayrı bitkilerde bulunduğu için yabancı tozlaşma ile döllenir.
• Aşılamada başarıyı artırmak için, bitkiye su yürümeden önce veya öz su akışı durmuş haldeyken işlem tamamlanmalıdır.
• Meyve tutumu sonrası, meyvelerin büyüme evresinde düzenli sulama hayati önem taşır.
• Kök yapısı saçak köklü ve etli olduğu için, köklerin yoğunlaştığı ilk 40 cm'lik tabakanın nemli tutulması gerekir.
• Yazlık sulama programının (damlama sulama şeklinde) başlatılması ve meyve kalitesi için aksatılmaması gerekir.
Not: Kivi yetiştiriciliğinde aşırı sulama veya aşırı susuz kalma meyve dökümüne neden olabilir.

Temmuz – Ağustos

• Yoğun sulama dönemidir. Kivi, yıllık 600-800 mm suya ihtiyaç duyan bir bitkidir.
• Meyve büyüklüğünün ve kalitesinin sağlanması için damlama sulama ile bitkinin uzun süre susuz kalmaması sağlanmalıdır.
• Köklerin aşırı sudan zarar görmemesi için drenaj kontrol edilmelidir; çünkü kökler aşırı sudan ve kuraklıktan doğrudan zarar görür.
• Yabancı ot kontrolü ve gerekirse yüzeyel toprak işleme yapılmalıdır. Kökler yüzeyde olduğu için derin toprak işlemesi yapmaktan kaçınılmalıdır; aksi halde köklere zarar verilebilir.

Eylül – Ekim

• Hasat dönemidir. Kivi çeşitlerine göre hasat zamanı değişebilir.
• Hasat sonrası, meyvelerin bozulmadan muhafaza edilmesi için uygun sıcaklık ve koşullar sağlanmalıdır.
• Bahçede yapılacak bakım işleri, bölgenin iklimine göre sonbahar hazırlıklarına (gübreleme, toprak düzenleme) evrilir.
• Aşı yapılacaksa, yaprak dökümü ve ilk soğuklar beklenmelidir.

Kasım – Aralık

• Bitkinin uyku dönemine girdiği, kış hazırlıklarının yapıldığı dönemdir.
• Aşı kalemlerinin toplanması ve 0–4 °C'de muhafaza edilmesi için hazırlıklar bu aylarda tamamlanmalıdır.
• Eğer toprak yapısında iyileştirme yapılacaksa, kışlık toprak işleme planlanabilir.
• Bahçenin bir sonraki yıla sağlıklı girebilmesi için budama sonrası yaraların temizliği ve genel bitki sağlığı kontrol edilmelidir.