Bitki Yetiştirme Rehberi

Kivi bitkisi soğuğa karşı hassastır. Kış sıcaklıklarının çok düşük olduğu bölgelerde bitki zarar görebilir. Ancak kışın aşırı don olaylarının yaşanmadığı, iklimin uygun olduğu yerlerde sağlıklı bir şekilde yetiştirilebilir.

Kivi fidanı dikimi için en uygun zaman, fidanın formuna göre değişir. 1 yaşlı fidanlar için Mart-Nisan ayları önerilir. Eğer sebze fidesi formunda, viyollerde yetişmiş, 15-20 cm boyunda ve henüz odunlaşmamış genç fideler kullanacaksanız, dikim zamanını ilkbahar sonuna, yani Nisan sonu veya Mayıs başı gibi don riskinin tamamen geçtiği döneme bırakmalısınız. Erken dikilen bu tür hassas fideler soğuktan zarar görebilir.

Kivi bitkisinde erkek ve dişi çiçekler ayrı bitkilerde bulunur. Bu nedenle bitki, yabancı tozlaşma yoluyla döllenir. Başarılı bir meyve tutumu için bahçenizde hem dişi hem de erkek bitkilerin bulunması gerekir.

Kivi çok geniş bir tür çeşitliliğine sahiptir. Dünyada en çok bilinen ve yetiştirilen dişi çeşitler arasında Abbot, Allison, Bruno, Haywart ve Monty yer alır. Özellikle Haywart çeşidi, son yıllarda en yoğun yetiştirilen çeşitler arasındadır.

Kivi budamasında iki ana dönem vardır. Kış budaması (ürün budaması) bitki uyku dönemindeyken yapılmalıdır. Budama yaparken öncelikle ters yönde büyümüş, eğilmiş, bükülmüş, üst üste binmiş veya diğer kuvvetli dalların altında kalmış, varlığı istenmeyen zayıf dallar dipten kesilerek temizlenmelidir. Verim alabilmek için kuvvetli dalların bırakılmasına özen gösterilmelidir. İlkbaharda, bitkiye su yürüdükten sonra yapılan budamalardan kaçınılmalıdır; çünkü bu durum bitkinin fazla su kaybetmesine ve büyümesinin olumsuz etkilenmesine neden olabilir.

Kivi, su ihtiyacı yüksek bir bitkidir. Kök yapısı saçaklı, şişkin ve etli olduğu için toprağın yaklaşık 40 cm derinliğindeki kısmında yoğunlaşır. Bu durum sulamayı hayati hale getirir. Kökler kuraklığa karşı hassastır. Sulama, damlama yöntemiyle yapılmalı ve bitkinin uzun süre susuz kalmamasına dikkat edilmelidir. Köklerin aşırı sudan da zarar görebileceğini unutmamalı, drenajı iyi olan topraklar tercih etmelisiniz.

Kivi aşıları genellikle odunlaşmış aşı kaleminin uygun bir anaçla birleştirilmesiyle yapılır. En uygun aşı zamanı yöreye göre değişmekle birlikte şubat-mart aylarıdır. Aşılamada başarıyı artırmak için bitkiye su yürümeden önce işlem yapılmalıdır. Su yürüdükten sonra yapılan aşılarda, anaçtan gelen öz su, kalem ve anaç dokuları arasındaki teması engelleyerek başarı oranını düşürebilir. Kivi için yarma, kakma ve dilcikli aşı yöntemleri kullanılmaktadır.

Kivi, derin, hafif ve süzek (geçirgen) toprakları sever. Kökler toprağın üst kısmında yoğunlaştığı için toprağın yapısı çok önemlidir. Uygun olmayan, ağır veya su tutan topraklarda kökler mantari hastalıklara ve zararlılara karşı çok savunmasız kalır; bu da bitki gelişiminin durmasına veya bitki ölümüne yol açabilir.

Kivi bitkisinin kök yapısı yüzeyeldir. Bu nedenle yabancı otlarla mücadele ederken derin toprak işleme yapmaktan kaçınmalısınız. Derin sürüm yapmak köklere zarar vererek bitki gelişimini geri bırakabilir. Bunun yerine sadece yüzeyel işleme yöntemleri tercih edilmelidir.

Kivi dikimi takip eden 2. veya 3. yıldan itibaren ürün vermeye başlar. Bitkinin tam verim çağına ulaşması ise yaklaşık 5 yaş civarındadır. Yetişkin bir kivi ağacından bitki başına 5 ile 15 kg arasında verim alınması beklenir.

Kivi hasadı, bölgenin iklim şartlarına ve çeşide göre değişmekle birlikte, meyvelerin olgunlaşma durumuna göre yapılır. Hasat edilen meyveler, uygun koşullarda (yaklaşık +4 °C) muhafaza edilerek kalitesini koruyabilir.

Kivi bitkisi, uygun olmayan toprak şartlarında mantari hastalıklara ve zararlılara karşı oldukça hassastır. Köklerin aşırı su altında kalması veya drenaj sorunları bitki sağlığını doğrudan tehdit eder. Belirli hastalık ve zararlı türleri için bölgenizdeki tarım müdürlüklerinden veya uzmanlardan destek almanız en doğrusudur.