Kivi Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
Kivi, bakımı hassasiyet isteyen, kök yapısı nedeniyle hata kabul etmeyen bir bitkidir. Doğru teknikler uygulanmadığında, yıllarca emek verdiğiniz bahçenizde verim kaybı yaşayabilir veya bitki ölümleriyle karşılaşabilirsiniz. İşte kivi yetiştiriciliğinde en sık yapılan 10 hata ve dikkat etmeniz gereken doğrular:

- Yanlış zamanda budama yapmak. Kışın bitki uyku dönemindeyken budama yapılması gerekir. Bitkiye su yürüdükten sonra yapılan budamalar, bitkinin fazla su kaybetmesine yol açarak gelişimi olumsuz etkiler. Doğrusu: Budama işlemlerini bitki uyku halindeyken, yani kış döneminde gerçekleştirin.
- Aşıyı bitkiye su yürüdükten sonra yapmak. Bitki öz suyu hareketlenmeye başladıktan sonra yapılan aşılarda, anaçtan gelen öz su, kalem ile anaç dokularının birbirine sıkıca temas etmesini engeller. Doğrusu: Aşıyı, bitkiye su yürümeden önce veya öz su akışı durmuşken yapın; başarı oranını artırmak için aşı kalemlerini 0–4 °C'de muhafaza edin.
- Kök yapısını göz ardı ederek derin toprak işlemek. Kivi saçak köklü bir bitkidir ve kökler toprağın yaklaşık 40 cm'lik kısmında yoğunlaşır. Derin toprak işleme, bu hassas kök yapısına zarar verir. Doğrusu: Köklerin zarar görmemesi için derin değil, yüzlek toprak işleme yöntemini tercih edin.
- Drenajı kötü, su göllenen topraklara dikim yapmak. Kivi kökleri aşırı sudan zarar görür. Süzek olmayan, suyun biriktiği topraklarda kökler mantari hastalıklara ve zararlılara karşı savunmasız kalır. Doğrusu: Derin, hafif ve süzek (suyu iyi geçiren) toprakları tercih edin.
- Yetersiz veya düzensiz sulama yapmak. Kivi kökleri kuraklığa karşı hassastır; kök hacmi toprak üstü kısımlara göre daha zayıftır. Sulamanın aksatılması bitki gelişimini durdurur. Doğrusu: Özellikle meyve tutumundan hasat sonuna kadar düzenli bir sulama programı uygulayın.
- Aşırı sulama ile kökleri boğmak. Köklerin aşırı su altında kalması, bitki gelişiminin yavaşlamasına ve bitki ölümüne kadar giden süreçleri tetikler. Doğrusu: Toprağın su tutma kapasitesini ve drenajını takip ederek, bitkiyi ne çok susuz ne de aşırı ıslak bırakacak şekilde damlama sulama ile sulayın.
- Yanlış çeşit seçimi ve tozlayıcı eksikliği. Kivi bitkisinde erkek ve dişi çiçekler ayrı bitkilerdedir. Sadece dişi bitki dikmek, tozlaşma sağlanmadığı sürece meyve verimini imkansız kılar. Doğrusu: Bahçenizde yabancı tozlaşmayı sağlayacak uygun erkek bitkilere de yer verin.
- Tohumdan üretim yapmaya çalışmak. Tohumla çoğaltılan her bitki farklı özellikler gösterir; bu da meyve kalitesinde ve standartlarda büyük sapmalara neden olur. Doğrusu: Genetik özelliklerin korunması için tohum yerine çelik, doku kültürü veya aşılama gibi yöntemleri kullanın.
- Zayıf ve iç içe geçmiş dalları temizlememek. Verimsiz, ters yöne büyümüş, eğilmiş veya diğer kuvvetli dalların altında kalmış sürgünleri bırakmak, ağacın enerjisini boşa harcamasına neden olur. Doğrusu: Kış budamasında istenmeyen, zayıf ve iç içe geçmiş dalları dipten keserek kuvvetli dalların kalmasını sağlayın.
- Hastalık belirtilerini ihmal etmek. Uygun olmayan toprak şartları ve köklerin zarar görmesi, bitkiyi mantari hastalıklara açık hale getirir. Doğrusu: Bitki gelişimindeki yavaşlamaları ve kök bölgesindeki değişimleri takip edin; bir sorun gördüğünüzde ruhsatlı ürünler ve etiket dozları için tarım müdürlüğüne danışın.
Bir ipucu daha: Kivi dikimi yaparken fidanın kök boğazının toprak altında çok derin kalmamasına dikkat edin; köklerin nefes alabilmesi ve besin elementlerinden faydalanabilmesi için toprak yapısının hafif ve süzek olması hayati önem taşır.
Kaynaklar
- T.C. Arifiye Kaymakamlığı - Kivi, Ceviz, Trabzon Hurması, Aronya ... (https://www.arifiye.gov.tr/kivi-ve-ceviz-yetistiriciligi-toprak-tahlili)
- KİVİ YETİŞTİRİCİLİĞİ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kivi+Yetiştiriciliği.pdf)
- KIVI YETIŞTİRİCİLİĞİNDE SULAMA (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/KiviSulamasi.pdf)