Bitki Yetiştirme Rehberi

Kivi Yetiştiriciliği Hakkında Genel Bilgi

Kivi (Actinidia deliciosa), asma benzeri, odunsu ve tırmanıcı bir bitki türüdlüdür. Doğu Asya kökenli, özellikle Çin'in güneyindeki Yangtse Vadisi'ne özgü olan bu bitki, dünya genelinde en çok C vitamini içeren meyvelerden biri olarak bilinir. Meyveleri, taze tüketimin yanı sıra endüstriyel olarak da çok değerlidir.

Kivi ne kadar yaşar, ne zaman ürün verir?

Kivi, çok yıllık ve güçlü gövde yapısına sahip bir bitkidir. Boyu 9 metreye kadar ulaşabilen bu asmalar, doğru bakım ve destek sistemleri (sırıklar) ile uzun yıllar verim sağlayabilir. Bitki, Mayıs ayında çiçek açmaya başlar; hasat ise bölgenin iklimine göre Ekim ayı ortasından Kasım ayına kadar uzanabilir. Karadeniz gibi yağışlı ve sıcaklığın düşük olduğu bölgelerde olgunlaşma süreci Aralık ayına kadar sarkabilmektedir.

Dünyada ve Türkiye'de kivi tarımı

Kivi, kökeni Çin olan ancak 1900'lü yılların başında Yeni Zelanda, İngiltere ve Amerika gibi ülkelere yayılarak küresel bir endüstri haline gelen bir meyvedir. Dünyanın en popüler ticari kültivarı olan 'Hayward', bu bitkinin en önemli temsilcilerinden biridir. 'Chico' ve 'Saanichton 12' gibi diğer önemli çeşitler de yetiştirilmektedir.

Türkiye'de kivi yetiştiriciliği için en uygun yöreler Karadeniz ve Marmara bölgeleridir. Kivi, nemli, ılıman ve yazları sıcak iklimleri sever. Doğal ortamında 800–1400 metre yüksekliklerde yetişen bu bitki, Türkiye'nin kuzey bölgelerindeki nemli ve yağışlı hava şartlarına uyum sağlayabilir.

Kivinin bilinmesi gereken üç temel özelliği

1. Don olaylarına karşı hassastır: Kivi, kış soğuklarına karşı çok dayanıklı değildir. Özellikle bitkinin gözlerinin sürmesi ve yapraklanması döneminden sonra meydana gelen ilkbahar veya sonbahar donları bitkiye büyük zarar verebilir. Bu nedenle, don riskinin düşük olduğu bölgeler tercih edilmelidir.
2. Toprak ve su dengesi kritiktir: Kivi, derin, süzek (geçirgen) ve organik maddece zengin toprakları sever. Köklerin 3 günden fazla havasız kalması kök ölümlerine yol açar. Bu yüzden taban suyu yüksek olan topraklardan kaçınılmalı, gerekirse bitkiler 30 cm yükseltilmiş şerit yastıklar üzerine dikilmelidir.
3. Rüzgârdan korunmalıdır: Yıllık sürgünler aşırı rüzgârlardan olumsuz etkilenir. Güçlü rüzgârlar, yeni sürgünlerin dallara bağlantısını zayıflatarak kırılmalara ve verim kaybına neden olabilir. Bu yüzden bahçe tesis edilirken rüzgâr kıran önlemleri alınmalıdır.