Bitki Yetiştirme Rehberi

Kivi Hasadı Sonrası: Doğru Taşıma, Soğuk Hava Depolama ve Saklama Teknikleri

Kivi, klimakterik yapıda, yani toplandıktan sonra olgunlaşmaya devam eden bir meyvedir. Ağaçtan koparıldığı andan itibaren meyve üzerinde tarla sıcaklığı devam eder ve hızla su kaybeder. Bu nedenle hasat sonrası yapılacak doğru işlemler, meyvenin hem tadını hem de ticari değerini belirler.

Hasat ve Taşıma Esnasında Dikkat Edilmesi Gere Gerekenler

Kivi meyvesinin kalitesini korumak ve zedelenmesini önlemek için hasat sırasında şu kurallara mutlaka uyulmalıdır:

• Hasat yöntemi: Meyve sap kısmı meyve dibinden koparılmalı, sap ağaçta bırakılmalıdır. Sapın ağaçta kalması, meyvenin kasalarda ezilmesini ve yaralanmasını önler.
Hasat zamanı: Kivi meyvesi hasat edildiğinde henüz tam yeme olgunluğuna erişmemiştir. Hasat zamanını belirlemek için refraktometre ile suda çözünen kuru madde (SÇKM) ölçümü yapılmalıdır. İdeal değerler %6,5 ile %7,5 aralığında olmalıdır.
• Taşıma şekli: Meyveler asla çuvallara konulmamalıdır. Ezilme ve yara oluşumunu engellemek için meyveler kasalara zedelenmeden, dikkatli bir şekilde istiflenmelidir.
• Bekletme: Hasat edilen meyveler, bahçeden taşınma aşamasına kadar mutlaka gölgede bekletilmelidir.
• Sınıflandırma: Depolama öncesinde meyveler boy ve kalite özelliklerine göre sınıflandırılarak depoya alınmalıdır.

Kivi Depolama Koşulları ve Raf Ömrü

Kivinin uzun süre dayanabilmesi için ortamın nem ve sıcaklık dengesi çok hassastır. Yanlış depolama, meyvenin erken yumuşamasına, sulanmasına ve tat kaybına neden olur.

• İdeal Sıcaklık ve Nem: Meyveler 0°C (veya -0,5°C) sıcaklıkta ve %90-%95 nispi nem oranına sahip ortamlarda saklanmalıdır. Sıcaklığın 0°C'nin altına düşmesi meyvenin donmasına yol açabileceği için çok tehlikelidir.
• Etilen Hassasiyeti: Kivi, etilen gazına karşı çok hassastır. Bu nedenle depolarda elma gibi etilen çıkaran meyvelerle bir arada tutulmamalıdır.
• Raf Ömrü: Hayward çeşidi gibi uygun türler, ideal depolama koşullarında (0°C ve %95 nem) 5-6 aya kadar muhafaza edilebilir. Uzun süreli depolamada kontrollü atmosferli depolar (0°C sıcaklık + %2 O2 + %5 CO2) kullanılabilir.
• Hızlı Soğutma: Hasat sonrası meyveler hızla ön soğutma işleminden geçirilmeli ve ardından soğuk oda ortamına alınmalıdır.

Geç veya Erken Hasadın Zararları

Hasat zamanının yanlış seçilmesi, meyvenin ticari ömrünü doğrudan bitirir:

Erken Hasat: Meyvelerin tat ve aroması bozulur, raf ömrü kısalır; meyvelerde erken yumuşama ve sulanma görülür.

Geç Hasat: Meyvenin dayanma gücü azalır, yapısı yumuşar, patojenlere (hastalıklara) karşı direnci düşer ve asit kaybı nedeniyle lezzet bozulur.

Tohum Üretimi ve Saklama

Eğer amaç anaç üretimi veya ıslah ise tohum elde etme süreci de titizlik gerektirir:

1. Olgun meyveler parçalanarak içindeki küçük tohumlar çıkarılır.
2. Elde edilen püre ince bir elekten süzülerek tohumlar püreden ayrılır.
3. Tohumlar serin bir yerde yaklaşık 15-20 gün boyunca kurutulmalıdır.
4. Aşılık kalemlerde ise; bitkiye su yürümeden, 1 yıllık odunlaşmış sürgünlerden, uyanma gerçekleşmeden önce alınan kalemler nemli samanlı kağıda sarılıp hava almayacak plastik torbalarda; buzdolabı sebzelik kısmında veya serin bir yerde toprağa gömülerek saklanabilir.