Bitki Yetiştirme Rehberi

Kivi Hasadı: Doğru Zaman Nasıl Anlaşılır ve Nasıl Toplanır?

Kivi, "klimakterik" yapıda bir meyveder. Bu, meyvenin ağaç üzerindeyken tam olarak yeme olgunluğuna erişmediği, ancak hasat edildikten sonra olgunlaşmaya devam ettiği anlamına gelir. Bu nedenle kivi hasadında en kritik nokta, meyvenin ağaçta değil, hasat anındaki fizyolojik olgunluğunu doğru tespit etmektir.

Hasat zamanı nasıl anlaşılır?

Kivide hasat zamanını sadece gözle bakarak anlamak zordur; meyve dışarıdan sert görünse de içindeki şeker ve asit dengesi değişmiş olabilir. Doğru zamanı belirlemek için şu iki yöntem kullanılır:

• Suda Çözünen Kuru Madde (SÇKM) Ölçümü: En güvenilir yöntemdir. Refraktometre adı verilen cihazla yapılan ölçümde, meyvedeki şeker miktarının (SÇKM) %6,5 ile %7,5 arasına ulaşması beklenir. Bu değer, bölgeye, rakıma ve iklim şartlarına göre küçük farklılıklar gösterebilir.
• Meyve Sertliği (Penetrometre): Meyve eti sertliğinin 6–7 kgf (pound) civarında olması, hasat olgunluğu için önemli bir kriterdir.

Erken veya geç hasat yapmanın zararları nelerdir?

Hasat zamanını kaçırmak, emeğinizin ve ürünün ticari değerinin düşmesine neden olur:

• Erken Hasat: Meyvelerin tat ve aroması bozulur. Raf ömrü kısalır; meyveler depolama sırasında beklenmedik şekilde yumuşar ve sulanarak çürümeye başlar.
• Geç Hasat: Meyve çoktan olgunlaştığı için depolama gücü azalır. Yapı yumuşadığı için meyveler fiziksel darbelere karşı çok hassas hale gelir, patolojik hastalıklara (patojenlere) karşı direnci düşer ve asit kaybı nedeniyle lezzet bozulur.

Doğru toplama yöntemi nasıl olmalıdır?

Kivi çok hassas bir meyvedir; toplama sırasında yapılacak bir hata, meyvenin depolama ömrünü doğrudan bitirir. Şu adımlara dikkat edilmelidir:

• Sap Kısmına Dikkat: Hasat yaparken meyve, sap kısmından meyve dibinden koparılmalıdır. Sap mutlaka ağaçta bırakılmalıdır. Eğer sapı koparıp meyveyi öyle toplarsanız, meyve kasalarında birbirine sürterek zedelenmeye ve çürümeye yol açar.
• Zamanlama: Hasat mümkünse sabahın erken saatlerinde, hava serin ve yağmursuzken yapılmalıdır.
• Sıcaklık Kontrolü: Meyveler daldan koparıldıktan sonra üzerlerinde tarla sıcaklığı bulunur. Bu sıcaklık meyvenin hızla su kaybetmesine neden olur. Bu yüzden meyveler bahçeden taşınana kadar mutlaka gölgede bekletilmelidir.
• İstifleme: Meyveler asla çuvallara konulmamalıdır. Ezilmeyi ve yaralanmayı önlemek için mutlaka kasalara, birbirine zarar vermeyecek şekilde yerleştirilmelidir.

Hasat sonrası muhafaza ve sınıflandırma

Hasat edilen ürünün kalitesini korumak için:

• Meyveler boy ve kalite özelliklerine göre sınıflandırıldıktan sonra depoya alınmalıdır.
• Uzun süreli depolama için ideal ortam 0°C sıcaklık ve %90–95 oranında nemdir.
• Doğru koşullarda (özellikle Hayward çeşidinde) meyveler 5-6 aya kadar muhafaza edilebilir.
• Eğer hemen pazara sunulmayacaksa, meyveler mutlaka soğuk hava depolarında saklanmalıdır.