Kivi Gübreleme Rehberi: Ne Zaman, Hangi Gübre Verilmeli?
Kivi, kök yapısı itibarıyla toprağı sömürme gücü yüksek, bol saçak köklü bir bitkidir. Bu durum, bitkinin topraktan çok fazla besin elementine ihtiyaç duymasına neden olur. Kivi yetiştiriciliğinde başarılı bir verim almak için gübreleme "tahminle" değil, mutlaka analiz sonuçlarına dayalı olarak yapılmalıdır. Yanlış gübreleme, meyve kalitesini düşürebileceği gibi ağacın gelişimini de olumsuz etkileyebilir.
Önce analiz: Toprak ve yaprak testi
Kivi bahçesinde dengeli bir besleme için iki temel analiz hayati önem taşır:
- Toprak Analizi: Her yıl düzenli olarak yapılmalıdır. Toprağın besin içeriğini ve pH değerini belirleyerek hangi gübreye ne kadar ihtiyaç olduğunu gösterir.
- Yaprak Analizi: Üç yılda bir yapılması önerilir. Bitkinin besin elementlerini bünyesine alıp alamadığını anlamamızı sağlar. Yaprak örneği alınırken; çiçeklenme döneminde ilk çiçeğin karşısındaki yapraklar, Temmuz ayı sonunda ise yapraklar saplarıyla birlikte en az 20 bitkiden toplanmalıdır.
Analiz sonuçlarını mutlaka bir ziraat mühendisine veya il/ilçe tarım müdürlüğüne yorumlatarak uygulama planınızı oluşturun.
Temel besin elementleri ve görevleri
Kivi bitkisinin sağlıklı gelişimi ve kaliteli meyve üretimi için şu elementler kritiktir:
- Azot (N): Sürgün ve yaprak gelişimi için temeldir. Ancak dikkat edilmelidir; azotlu gübreler tek seferde verilmemeli, ihtiyaca göre bölünerek uygulanmalıdır.
- Fosfor (P): Kök gelişimi ve çiçeklenme üzerinde doğrudan etkilidir. Özellikle çiçeklenme ve meyve tutumu için gereklidir.
- Potasyum (K): Meyve kalitesini, özellikle meyve iriliğini artırır. Eksikliğinde meyvelerde çatlama ve yapraklarda kuruma görülebilir.
- Organik Madde (Çiftlik Gübresi): Toprağın yapısını iyileştirmek için 3 yılda bir dekara 3-4 ton ahır gübresi sonbaharda sürümle toprağa karıştırılmalıdır.

Besin eksikliği belirtileri
- Azot Eksikliği: Bitkinin genel gelişiminin yavaşlaması ve yapraklarda sararma görülebilir.
- Potasyum Eksikliği: Yaprak uçlarında ve kenarlarında sararma ile kuruma; meyvelerde ise aşırı döküm ve çatlamalar meydana gelir.
- Fosfor Eksikliği: Kök gelişiminin zayıflaması ve bitkinin genel büyüme hızının düşmesi.
Gübreleme zamanı ve uygulama yöntemi
Gübreleme yaparken bitkinin yaşına ve analiz sonuçlarına göre hareket edilmelidir. Genel uygulama prensipleri şöyledir:
- Azotlu Gübreler: İhtiyaç duyulan miktar üçe bölünmelidir. Uygulama ayları Mart, Mayıs ve Haziran olarak planlanmalıdır.
- Fosforlu ve Potasyumlu Gübreler: Bu gübreler genellikle Kasım ve Aralık aylarında verilmelidir. Fosforlu gübreler çiftlik gübresi ile birlikte de uygulanabilir.
- Uygulama Alanı: Gübre verilirken en az 1 m²'lik bir alana yayılmalıdır. Gübre, köklerin besini alabileceği şekilde toprağa dağıtılmalıdır.
- Sulama ile Verim: İhtiyaç duyulan gübreler, sulama suyu ile birlikte de verilebilir.
Önemli Uyarı: Gübre miktarları (gram veya kilogram bazında) bitkinin yaşına (1. yıl, 2. yıl, tam verim dönemi vb.) ve toprak analizine göre tamamen değişir. Yanlış doz uygulaması bitkiyi yakabilir veya verimi düşürebilir. Bu nedenle kesin dozlar için mutlaka resmi analiz sonuçlarını esas alın ve bölgenizdeki tarım müdürlüklerinden destek alın.
Kaynaklar
- KİVİ YETİŞTİRİCİLİĞİ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kivi+Yetiştiriciliği.pdf)
- KIVI YETIŞTİRİCİLİĞI (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/KiviYetistiriciligi.pdf)
- T.C. Arifiye Kaymakamlığı - Kivi, Ceviz, Trabzon Hurması, Aronya ... (https://www.arifiye.gov.tr/kivi-ve-ceviz-yetistiriciligi-toprak-tahlili)