Kivi Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
Kivi yetiştiriciliği, doğru planlama ve titiz bir dikim süreci gerektiren uzmanlık isteyen bir iştir. Kivi bitkisi, köklerinin aşırı suya karşı çok hassas olması ve güçlü bir destek sistemine ihtiyaç duyması nedeniyle, dikim aşamasında yapılacak hataları telafi etmesi zor bir bitkidir. Doğru dikim, meyve kalitesini ve ağacın ömrünü doğrudan etkiler.

Ne zaman dikilir?
Kivi fidanları için en uygun dikim zamanları ilkbahar veya sonbahar dönemleridir. Dikim yaparken bölgenin iklim şartlarını göz önünde bulundurmak gerekir. Kivi, kışın -8°C'den daha düşük sıcaklıklara karşı hassastır; bu nedenle kışın çok sert geçtiği bölgelerde dikim zamanlaması hayati önem taşır. Eğer dikilecek fidanlar çok genç, 15-20 cm boyunda ve henüz odunlaşmamış (sebze fidesi formunda) ise, dikim zamanı mutlaka Nisan sonu veya Mayıs başı gibi, ilkbahar son donları geçtikten sonra olmalıdır. Erken dikilen bu tür hassas fideler soğuktan zarar görebilir.
Toprak ve yer seçimi nasıl olmalıdır?
Kivi bahçesi kurmadan önce arazinin fiziksel yapısını kontrol etmelisiniz:
- Drenaj: Kivi, durgun suya ve yüksek taban suyuna karşı aşırı hassastır. Toprağın çok iyi drenajlı olması, yani suyun kök bölgesinde birikip kalmaması gerekir.
- Toprak Yapısı: En ideal toprak tipi, derin, iyi drenajlı ve kumlu-tınlı topraklardır.
- pH Derecesi: Toprağın pH değeri 5.5 ile 6.0 arasında olmalıdır.
- Güneş ve Yön: Verimlilik için kivi mutlaka tam güneş alan yerlere dikilmelidir. Fidanların bahçeye kuzey-güney yönünde dikilmesi önerilir.
- Rüzgâr: Dikim yapılacak alanın rüzgârın yönü ve şiddeti mutlaka değerlendirilmelidir.
Dikim mesafesi ne olmalıdır?
Kivi, tırmanıcı bir bitki olduğu için dikim aralıkları kullanılacak destek sistemine (çardak, T sistemi vb.) göre değişir:
- T Sistemi (Meyilli Araziler): Arazi eğimliyse setlendirme (teraslama) yapılmalıdır. Bu sistemde genellikle sıra arası 4 metre, sıra üzeri 5 metre olarak uygulanır.
- Diğer Sistemler: Kullanılacak destek sistemine ve terbiye şekline göre sıra arası mesafe 6 metreye kadar çıkabilir.
- Tozlayıcı Oranı: Kivi bitkisi dişi ve erkek çiçeklere sahiptir (dioik yapı). Meyve tutumu için mutlaka erkek bitki bulundurulmalıdır. Önerilen oran 8 dişi bitkiye 1 erkek bitki şeklindedir; ancak erkek bitki sayısının biraz artırılması verimliliği artırabilir.
Adım adım dikim süreci
- Destek Sistemini Hazırlayın: Kivi ağır meyveler veren bir bitkidir. Bu nedenle, fidanları dikmeden önce üzerine tırmanacakları çardak veya destek sistemini (trellis/pergola) mutlaka kurmuş olmalısınız.
- Çukurları Açın: Fidanın mevcut saksı veya poşet genişliğinin en az üç katı genişliğinde ve derinliğinde çukurlar açın.
- Toprağı Zenginleştirin: Çukurdan çıkan toprağı, eğer toprak yapısı uygunsa, organik maddece zenginleştirerek tekrar çukura doldurabilirsiniz.
- Fidanı Yerleştirin: Fidanı çukurun ortasına, kökleri rahatça yayılacak şekilde yerleştirin.
- Kökleri Kapatın ve Sıkıştırın: Köklerin etrafını toprakla doldurun ve hava boşluğu kalmayacak şekilde hafifçe bastırarak sıkıştırın.
Dikimden sonraki ilk haftalar히>
- Can Suyu: Dikimden hemen sonra bitkinin toprağa tutunmasını sağlamak için mutlaka bolca can suyu verilmelidir.
- Düzenli Sulama: Kivi, üretim döneminde bol suya ihtiyaç duyar. Özellikle dikimden sonraki ilk haftalarda toprağın nemli tutulması, bitkinin strese girmemesi için kritiktir.
- Besleme: Bitkinin yüksek azot ve potasyum ihtiyacı vardır. Dikim sonrası yapılacak gübreleme programı için mutlaka toprak analiz sonuçlarınıza göre hareket edin ve bölgenizdeki tarım müdürlüklerine danışın.
Kaynaklar
- T.C. Arifiye Kaymakamlığı - Kivi, Ceviz, Trabzon Hurması, Aronya ... (https://www.arifiye.gov.tr/kivi-ve-ceviz-yetistiriciligi-toprak-tahlili)
- KİVİ YETİŞTİRİCİLİĞİ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kivi+Yetiştiriciliği.pdf)
- Kiwi | Diseases and Pests, Description, Uses, Propagation (https://plantvillage.psu.edu/topics/kiwi/infos)