Kereviz Çeşitleri ve Fidan Seçimi: Hangi Çeşidi Dikmeliyim?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Kereviz yetiştiriciliğinde hangi çeşit seçilmeli? Kök, sap veya yaprak kerevizi farkları nelerdir? Kaliteli fide nasıl anlaşılır ve çeşit seçiminde nelere dikkat edilmelidir?
Kereviz (Apium graveolens), kullanım amacına göre kök, sap veya yaprak olarak ayrılan, oldukça geniş bir kullanım yelpazesine sahip bir sebzedir. Bahçenizde veya tarlanızda başarılı bir hasat yapmak istiyorsanız, yetiştirme amacınıza en uygun grubu ve doğru çeşidi seçmeniz ilk ve en önemli adımdır.

Kereviz yetiştirirken hangi grubu seçmelisiniz?
Kereviz bitkisi modern tarımda kullanım amacına göre üç ana gruba ayrılır. Seçiminizi yaparken neyi hasat etmek istediğinize karar vermelisiniz:
- Kök Kerevizi: Bitkinin toprak altında gelişen, büyük ve etli yumrusu için yetiştirilir. Yumrular yuvarlak, ters topaç veya silindirik formda olabilir.
- Sap Kerevizi: Belirgin bir yumru oluşturmaz; esas olarak kalın, etli ve sulu yaprak sapları için yetiştirilir.
- Yaprak Kerevizi: Özellikle Doğu Asya mutfağında yaygın olan, ince kabuklu saplara ve güçlü bir kokuya sahip olan, daha çok çorbalarda tatlandırıcı olarak kullanılan gruptur.
Bilinen kereviz çeşitleri nelerdir?
Kerevizde çeşit seçimi bölgenizin iklimine ve pazar talebine göre değişir. Türkiye'de ve dünyada öne çıkan bazı gruplar şunlardır:
- Kök Kerevizi Çeşitleri: Türkiye'de en çok kök kerevizi ile karşılaşırız. Islah çalışmaları kapsamında Sumo ve Otto gibi çeşit adayları, morfolojik özellikleri ve yeknesak yapılarıyla dikkat çekmektedir.
- Sap Kerevizi Çeşitleri: Kuzey Amerika'da ticari olarak Pascal çeşidi hakimdir. Bu çeşitler genellikle beyaz veya kırmızı sınıflara ayrılır; sapları sıkı, düz ve paralel demetler halinde büyür.
- Yaprak Kerevizi: Apium graveolens var. secalinum olarak da bilinen bu grup, karakteristik güçlü tadıyla ayrışır.
Tozlaşma ve tohum verimi nasıl etkilenir?
Kereviz çiçekleri erselik yapıdadır ve çiçek üzerindeki erkek organlar dişi organlardan önce olgunlaşır. Bu durum, bitkide yabancı döllenme oranının yüksek olmasına neden olur; çünkü polenler arılar ve böcekler aracılığıyla başka çiçeklere taşınır. Eğer kendi tohumunuzu üretmek istiyorsanız, bitkilerin birbirini tozlaması için uygun bir yerleşim ve arı popülasyonu önemlidir. Tohum verimi; çeşit, bitkiler arası mesafe ve bakım şartlarına göre dekardan ortalama 20–40 kg arasında değişebilir.
Öne Çıkan Ürünler
Kaliteli fide veya tohum nasıl anlaşılır?
Kereviz yetiştiriciliğinde doğrudan fide yerine genellikle tohumdan üretim yaygındır ancak fide kullanılıyorsa şu kriterlere dikkat edilmelidir:
- Görünüm: Fide veya bitki sağlıklı, canlı ve hastalıksız görünmelidir. Yapraklarda sararma, leke veya yoğun dökülme olmamalıdır.
- Gelişim: Kök kerevizinde yumru gelişimi için bitkiler arası mesafenin doğru ayarlanması kritiktir; mesafeler çok dar tutulursa yumrular küçük kalabilir.
- Sertifikasyon: Alacağınız tohum veya fidelerin çeşit özelliklerinin (FYD testleri gibi) kayıtlı ve güvenilir kaynaklardan geldiğinden emin olun.
- Zararlı Kontrolü: Fide veya bitki üzerinde yabancı ot, mantari hastalık belirtisi veya zararlı böcek izi bulunmamalıdır.
Not: Çeşit seçimi ve ekim zamanı konusunda en sağlıklı bilgi için bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüklerine danışmanızı öneririz.
Kereviz hesaplama araçları
Kereviz fidesi hesaplama – arazime ne kadar kereviz fidesi gerekir?
Standart dikim: sıra arası 50–60 cm, sıra üzeri 30–40 cm.
Kereviz verim hesaplama – dönümden ne kadar kereviz (kök) alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Fide dönemi uzundur (8–10 hafta); bol su ve organik madde ister.
Ayrı sayfada hesaplayın: Kereviz fidesi hesaplama · Kereviz verim hesaplama
Kaynaklar
- SEBZE TÜRLER - tarimorman.gov.tr (https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/TTSM/Belgeler/Yayınlar/Tescil+Raporları/2024/SEBZE+TÜRLERİ/Kök+Kereviz+Tescil+Raporu.pdf)
- Wikipedia – Apium graveolens (https://en.wikipedia.org/wiki/Apium_graveolens)
- Kerevi̇z Yeti̇şti̇ri̇ci̇li̇ği̇ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kereviz+Yetiştiriciliği.pdf)
- Wikipedia – Kereviz (https://tr.wikipedia.org/wiki/Kereviz)
- ÖNS - antalya.tarimorman.gov.tr (https://antalya.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Kereviz+Yetiştiriciliği+Ders+Notları.pdf)
Kereviz hakkında diğer yazılar
- Kereviz Yetiştiriciliği: Bakım, Dikim ve Hastalıkla Mücadele Rehberi
- Kereviz Nasıl Çoğaltılır? Tohumdan Yetiştirme ve Fide Dikimi Rehberi
- Kereviz Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Kereviz Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Kereviz Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Kereviz Hasat Sonrası: Saklama Koşulları, Depolama ve Kullanım Yöntemleri
- Kereviz Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Kereviz Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Seçimi Nasıl Olmalı?
- Kereviz Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Kereviz Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Sulanmalı?
- Kereviz Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Kereviz Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Kereviz Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Kereviz Zararlıları ve Hastalıkları: Kereviz Sineği, Mozaik Virüsü ve Kök Çürüklüğü ile Mücadele