Bakla Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Bakla yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak işler: ekim, hastalık ve zararlı mücadelesi, gübreleme ve hasat dönemleri. Türkiye iklim koşullarına göre bakım rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki üretim koşulları için hazırlanmış bir rehberdir. Bakla, ılıman iklim bitkisi olduğu için ekim ve hasat zamanları bölgeye göre farklılık gösterir; sahil şeridinde işler daha erken başlarken, iç bölgelerde daha geç tamamlanır. Uygulamalarınızı bölgenizin iklimine ve bitkinin gelişim aşamasına göre mutlaka takip edin.
Ocak – Şubat
- Kışlık ekimlerin yapılması; Türkiye'de bakla tarımı genellikle kış aylarında yapılır.
- Eğer korunaklı alanlarda veya cam altında yetiştiricilik yapılıyorsa, ilkbahar ortası gibi taze hasat için hazırlıkların kontrol edilmesi.
- Toprak hazırlığı; bakla, killi topraklarda yetişebilse de verim için zengin ve tınlı toprakları tercih eder.
- Ekim öncesi toprak analizi yapılarak potasyum ve fosfor eksikliği olup olmadığının belirlenmesi (bu eksiklikler hastalık riskini artırabilir).
Mart – Nisan
- Ana ürün ekiminin yapılması; erken bahar ekimleri ile taze tüketim için ürün yetiştirilmesi.
- Çimlenme sonrası seyreltme veya ekim sıklığının azaltılması; bu işlem nem oranını düşürerek hastalık riskini azaltır.
- Fide ile dikim yapılıyorsa, doğrudan ekime göre bazı hastalıklara karşı daha düşük risk sağlanır.
- Bitki gelişiminde azot ihtiyacının takibi; bakla bir baklagil olduğu için toprağa azot bağlar, ancak ekim öncesi toprak hazırlığı önemlidir.
- Bitki boyu uzarken ve yapraklar gelişirken bitki uçlarında siyah yaprak bitlerinin (Aphis fabae) kontrol edilmesi.
Mayıs – Haziran
- Yüksek sıcaklık ve nemin artmasıyla birlikte "çikolata lekesi" (Botrytis fabae) hastalığına karşı dikkatli olunması; bu hastalık yapraklarda kırmızımsı-kahverengi lekeler yapar.
- Yüksek nem ve sıcaklık döneminde hastalık riskini azaltmak için bitkilerin güneş almasını sağlayacak şekilde (doğu-batı yönlü sıralar) dizilmesi.
- Çiçeklenme döneminde aşırı sıcaklara dikkat edilmesi; yaz sıcaklarında çiçeklenme olması hastalık riskini artırabilir.
- Yaprak bitleri yoğunlaştığında (bitki uçlarından başlayarak geniş alanları kaplarsa) mücadele edilmesi; hafif yoğunluklarda bitki toleranslıdır ancak yüksek yoğunlukta müdahale gerekir.
- Bitki gelişiminde sulama ihtiyacının takibi.

Temmuz – Ağustos
- Yaz sıcaklarında ana ürünün hasadı; taze tüketim için badıçların (meyvelerin) toplanması.
- Eğer ürün hayvan yemi veya kuru bakla (horse bean/field bean) olarak bırakıldıysa, tam olgunlaşma için sonbahara kadar beklenmesi.
- Yüksek sıcaklık ve nemin devam ettiği dönemlerde bitki sağlığının ve hastalık belirtilerinin (yapraklarda yanma benzeri lekeler veya pas benzeri turuncu noktalar) kontrol edilmesi.
- Yabancı ot kontrolü ve bitki temizliği.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Tam olgunlaşmış, kuru bakla hasadının yapılması; bu dönemde tohumlar sertleşmiş ve olgunlaşmış olur.
- Bir sonraki yıl için tohumluk seçimi ve temizlenmesi.
- Toprağın bir sonraki ekim dönemine hazırlanması; bakla, bir örtü bitkisi (cover crop) olarak da kullanılabilir, bu sayede erozyonu önler ve toprağa azot kazandırır.
- Hasat sonrası bitki artıklarının (hastalık riski varsa) tarladan uzaklaştırılması; bu, hastalıkların kışlamasını önlemek için kritiktir.
Kasım – Aralık
- Yeşil gübreleme amacıyla ekim yapılması; bitki çiçek açmadan önce toprağa sürülerek toprağın azot bakımından zenginleşmesi sağlanır.
- Kışlık ekim hazırlıkları; kışın sert geçeceği bölgelerde ekim zamanının ayarlanması.
- Toprağın dinlendirilmesi ve bir sonraki sezon için gübreleme planlarının yapılması.
- Hasat sonrası toprak yapısının ve drenajın kontrol edilmesi; Fusarium solani gibi toprak kaynaklı hastalıkların önlenmesi için iyi drenaj önemlidir.
Bakla hesaplama araçları
Bakla tohumu hesaplama – arazime ne kadar bakla tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 50–60 cm, sıra üzeri 10–15 cm; dekara 15–20 kg tohum.
Bakla verim hesaplama – dönümden ne kadar taze bakla alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kıyı bölgelerde sonbaharda ekilir; kışa dayanıklıdır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Bakla tohumu hesaplama · Bakla verim hesaplama
Kaynaklar
- Wikipedia – Vicia faba (https://en.wikipedia.org/wiki/Vicia_faba)
- Wikipedia – Bakla (https://tr.wikipedia.org/wiki/Bakla)
Bakla hakkında diğer yazılar
- Bakla Bakımı ve Budama: Verimi Artırmak İçin Yapılması Gerekenler
- Bakla Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Bakla Yetiştirme Rehberi
- Bakla Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Bakla Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
- Bakla Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Bakla Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Bakla Hasadı Sonrası: Nasıl Saklanır, Nasıl Değerlendirilir ve Saklama Koşulları Nelerdir?
- Bakla Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Bakla Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Bakla Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Bakla Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Sulama Yapılmalı?
- Bakla Yetiştiriciliği: Verim, Pazar ve Ekonomik Değer
- Bakla Bahçelerinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Bakla Zararlıları ve Hastalıkları: En Önemli Zararlılar ve Mücadele Yöntemleri