Bakla Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Bakla ekiminde hangi çeşitleri seçmeliyim? Kaliteli bakla fidanı nasıl anlaşılır? Yerel çeşitler ve doğru fide seçimi için dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
Bakla, tarım tarihinin en eski ve yetiştirilmesi en kolay bitkilerinden biridir. Hem taze sebze olarak tüketilmesi hem de toprağa sağladığı azot katkısı sayesinde çiftçiler için çok kıymetlidir. Ancak başarılı bir hasat için doğru çeşidi seçmek ve sağlıklı tohum ya da fide ile işe başlamak gerekir.

Bakla çeşidi seçerken nelere dikkat edilmeli?
Bakla yetiştiriciliğinde amacınız, bitkiyi taze sebze olarak mı yoksa hayvan yemi veya kuru baklagil olarak mı kullanacağınızdır. Seçim yaparken şu kriterleri göz önünde bulundurmalısınız:
- Kullanım Amacı: Taze tüketim için genellikle içi dolgun, kabuğu yumuşak çeşitler tercih edilirken; hayvan yemi veya kuru kullanım için daha sert ve dayanıklı çeşitlere yönelinir.
- İklim Uyumu: Bakla, ılıman iklim bitkisidir. Kışın yetişebilen, soğuğa karşı dirençli çeşitler seçilmelidir.
- Toprak Yapısı: Bakla killi topraklarda yetişebilse de zengin ve tınlı toprakları sever. Bölgenizdeki toprak yapısına uyumlu çeşitleri belirlemek için yerel tarım müdürlüklerinden bilgi alabilirsiniz.
- Münavebe (Ekim Nöbeti): Bakla, toprağa azot kazandırdığı için tahıllarla veya yazlık sebzelerle dönüşümlü olarak ekilmelidir.
Türkiye'de bilinen yaygın bakla çeşitleri nelerdir?
Anadolu'da bakla çeşitliliği oldukça fazladır. Bölgeden bölgeye değişmekle birlikte öne çıkan bazı türler şunlardır:
- Kara Bakla: Anadolu genelinde ekilen, taneleri bilinen çeşitlerden biridir.
- Bayrampaşa Baklası: İstanbul'un Bayrampaşa semtinden adını alan, bölgeye özgü yerel bir çeşittir.
- Sakız Bakla: Bilinen bir diğer yerel bakla çeşididir.
- Arşın Bakla: Yine geleneksel olarak bilinen yerel çeşitler arasındadır.
- İri ve Küçük Çeşitler: Kullanım amacına göre taneleri iri olan veya daha küçük taneli olan farklı yerel varyeteler mevcuttur.
Tozlaşma ve verim için dikkat edilmesi gerekenler
Bakla, kendi kendisini dölleyebilen bir bitkidir. Bu durum, geniş çaplı tozlayıcı bitki ihtiyacını ortadan kaldırsa da, yüksek verim ve sağlıklı meyve (badıç) oluşumu için bitkinin sağlıklı gelişimi şarttır. Meyveler, yani badıçlar, her birinde 8-10 adet tohum (bakla içi) barındırır. İyi bir verim için çiçeklenme döneminde bitkinin aşırı nemden korunması ve güneş alması önemlidir.
Öne Çıkan Ürünler
Kaliteli tohum ve fide nasıl anlaşılır?
Bakla genellikle doğrudan tohumla ekilir; ancak fide ile üretim yapılıyorsa şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Tohum Sağlığı: Kullanılacak tohumlar sert, dolgun ve kırılmamış olmalıdır. Tohum yüzeyinde çatlak, delik veya mantar belirtisi olmamasına dikkat edilmelidir.
- Hastalık Belirtileri: Özellikle yüksek nemli bölgelerde görülebilen külleme (Erysiphe spp.) gibi hastalıklara karşı bitkiler kontrol edilmelidir. Yapraklarda beyaz toz gibi tabakalar veya Xanthomonas kaynaklı nekrotik (ölü doku) lekeler görülmemelidir.
- Gövde Yapısı: Sağlıklı bir bakla bitkisi, 0.5 ile 1.8 metre arasında boylanabilir. Gövde dik, sağlam ve karakteristik olarak köşeli (kare kesitli) olmalıdır.
- Yaprak Durumu: Yapraklar gri-yeşil (glauköz) renkte, canlı ve sağlıklı olmalıdır.
Not: Hastalık ve zararlılarla mücadelede mutlaka ruhsatlı ürünler kullanılmalı, uygulama dozları için etiket bilgilerine uyulmalı ve en yakın tarım müdürlüğüne danışılmalıdır.
Bakla hesaplama araçları
Bakla tohumu hesaplama – arazime ne kadar bakla tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 50–60 cm, sıra üzeri 10–15 cm; dekara 15–20 kg tohum.
Bakla verim hesaplama – dönümden ne kadar taze bakla alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kıyı bölgelerde sonbaharda ekilir; kışa dayanıklıdır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Bakla tohumu hesaplama · Bakla verim hesaplama
Kaynaklar
- Wikipedia – Bakla (https://tr.wikipedia.org/wiki/Bakla)
- Wikipedia – Vicia faba (https://en.wikipedia.org/wiki/Vicia_faba)
Bakla hakkında diğer yazılar
- Bakla Bakımı ve Budama: Verimi Artırmak İçin Yapılması Gerekenler
- Bakla Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Bakla Yetiştirme Rehberi
- Bakla Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Bakla Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Bakla Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Bakla Hasadı Sonrası: Nasıl Saklanır, Nasıl Değerlendirilir ve Saklama Koşulları Nelerdir?
- Bakla Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Bakla Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Bakla Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Bakla Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Sulama Yapılmalı?
- Bakla Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Bakla Yetiştiriciliği: Verim, Pazar ve Ekonomik Değer
- Bakla Bahçelerinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Bakla Zararlıları ve Hastalıkları: En Önemli Zararlılar ve Mücadele Yöntemleri