Bakla Bakımı ve Budama: Verimi Artırmak İçin Yapılması Gerekenler
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Bakla yetiştiriciliğinde bakım nasıl yapılır? Uç alma, temizleme ve bitki sağlığını koruma yöntemleri nelerdir? Bakla bakımında dikkat edilmesi gereken püf noktaları.
Bakla (Vicia faba), hem taze tüketilen hem de kurutularak kullanılan, toprak yapısını iyileştirme özelliğiyle bilinen çok değerli bir baklagildir. Bakla bitkisi, zeytin veya meyve ağaçları gibi sert bir budama gerektirmez; ancak bitkinin enerjisini meyveye (bakla tanelerine) aktarması ve sağlıklı gelişmesi için belirli bakım ve seyreltme işlemlerine ihtiyaç duyar. Doğru bakım, daha dolgun taneler ve daha dirençli bitkiler demektir.

Bakla bitkisinde uç alma ve seyreltme nasıl yapılır?
Bakla, boyuna uzayan ve bazen çok fazla sürgün veren bir bitkidir. Bitkinin aşırı boylanıp devrilmesini önlemek ve enerjiyi meyve gelişimine yönlendirmek için şu adımlar izlenebilir:
- Uç alma: Bitki istenilen boya ulaştığında ve çiçeklenme dönemine yaklaşırken, tepe sürgünlerinin hafifçe uçlarından alınması, bitkinin yan dallanmasını teşvik edebilir. Ancak bu işlem, bölgenin iklim koşullarına ve seçilen çeşide göre değişir; aşırı uç alma bitkinin gelişimini durdurabilir.
- Seyreltme: Çok sık ekim yapıldıysa, bitkilerin birbirine çok yakın olması hava sirkülasyonunu engeller ve hastalık riskini artırır. Bitkiler arasında yeterli mesafe olduğundan emin olunmalıdır.
- Kuruyan kısımların temizliği: Alt yapraklarda görülen sararma veya bitkinin alt kısmındaki kurumuş, hastalıklı yapraklar düzenli olarak temizlenmelidir. Bu, topraktan yukarı doğru tırmanan hastalıkların yayılmasını önler.
Bakla bakımında dikkat edilmesi gerekenler
Bakla, doğru bakım yapıldığında oldukça verimli bir bitkidir. Bakım sürecinde şu hususlar göz önünde bulundurulmalıdır:
- Destekleme (Sırık kullanımı): Bazı bakla çeşitleri çok boylanır ve meyveler ağırlaştığında gövde kırılabilir veya bitki yere yatabilir. Bu durumda bitkileri desteklemek için sırık veya ağ kullanılması, bitkinin dik durmasını ve meyvelerin toprakla temas etmemesini sağlar.
- Sulama ve Nem: Bitkinin su ihtiyacı, çiçeklenme ve bakla bağlama dönemlerinde kritik önem taşır. Toprağın nem dengesi korunmalı, ancak aşırı sulamadan kaçınılmalıdır; çünkü aşırı nem mantari hastalıklara davetiye çıkarabilir.
- Toprak sağlığı: Bakla bir baklagil olduğu için köklerinde bulunan nodüller sayesinde havadaki azotu toprağa bağlar. Bu nedenle bakla ekimi yapılan bir toprağa bir sonraki yıl başka bir baklagil yerine, azotu tüketen farklı bir sebze ekilmesi toprak verimliliği açısından daha uygundur.
Budama ve temizlik aletlerinin hijyeni
Bakla bitkisinde sert budama yapılmasa da, hastalıklı kısımları kesmek veya bitkiyi temizlemek için kullanılan makas ve bıçakların temizliği hayati önem taşır:
- Dezenfeksiyon: Bitkiden hastalıklı bir parça kesildikten sonra, aynı aleti sağlıklı bir bitkide kullanmadan önce mutlaka temizlemelisiniz. Aletleri %10'luk çamaşır suyu veya alkol bazlı dezenfektanlarla temizlemek, hastalıkların bahçenize yayılmasını engeller.
- Atık yönetimi: Temizleme sırasında bitkiden ayrılan hastalıklı, kurumuş veya zararlı görülen kısımlar asla bahçede bırakılmamalıdır. Bu atıklar toplanmalı ve bitki hastalıklarının kaynağı olmaması için bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
Önemli Not:
Bakla yetiştiriciliğinde görülebilecek hastalıklar ve zararlılarla mücadele için mutlaka bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüklerine danışın. Kullanılacak ruhsatlı ürünler ve uygulama dozları için etiket talimatlarına uyun ve uzman görüşü alın.
Öne Çıkan Ürünler
Bakla hesaplama araçları
Bakla tohumu hesaplama – arazime ne kadar bakla tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 50–60 cm, sıra üzeri 10–15 cm; dekara 15–20 kg tohum.
Bakla verim hesaplama – dönümden ne kadar taze bakla alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Kıyı bölgelerde sonbaharda ekilir; kışa dayanıklıdır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Bakla tohumu hesaplama · Bakla verim hesaplama
Kaynaklar
- Wikipedia – Vicia faba (https://en.wikipedia.org/wiki/Vicia_faba)
Bakla hakkında diğer yazılar
- Bakla Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Bakla Yetiştirme Rehberi
- Bakla Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Bakla Çeşitleri ve Kaliteli Fidan Seçimi Nasıl Yapılır?
- Bakla Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Bakla Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Bakla Hasadı Sonrası: Nasıl Saklanır, Nasıl Değerlendirilir ve Saklama Koşulları Nelerdir?
- Bakla Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Bakla Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Bakla Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Bakla Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Sulama Yapılmalı?
- Bakla Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Bakla Yetiştiriciliği: Verim, Pazar ve Ekonomik Değer
- Bakla Bahçelerinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Bakla Zararlıları ve Hastalıkları: En Önemli Zararlılar ve Mücadele Yöntemleri