Bakla Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları

Bakla yetiştiriciliğinde hastalıkların çoğu yüksek nem, aşırı sık ekim ve yetersiz drenajın olduğu alanlarda hızla yayılır. Bu yüzden en etkili mücadele yöntemi ilaçtan ziyade, doğru tarımsal uygulamalardır: uygun ekim sırası, doğru gübreleme ve sağlıklı tohum kullanımı. Eğer hastalıkla mücadele için kimyasal bir çözüm gerekiyorsa, mutlaka ruhsatlı ürünleri, etiketindeki doz ve zamanda kullanın ve bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.

1. Çikolata Lekesi (Botrytis fabae)

Fotoğraf: Rasbak · CC BY-SA 3.0

Belirtiler: Baklanın en tehlikeli hastalıklarından biridir. Yapraklarda, gövdede ve bazen meyve kabuklarında küçük, kırmızımsı-kahverengi lekeler şeklinde görülür. Hastalık ilerledikçe bu lekeler yaprağın fotosentez yapma yeteneğini azaltır, yaprak hasarına yol açar ve sonuç olarak bakla verimini ciddi şekilde düşürür.

Nasıl yayılır? Mantar, yüksek sıcaklık ve yüksek nemin birleştiği dönemlerde saldırgan hale gelir. Özellikle çok sık ekim yapıldığında oluşan nemli ortam ve düşük potasyum/fosfor seviyeli topraklar hastalığı tetikler. Yaz sıcaklarının en yüksek olduğu dönemde çiçeklenme yaşanması riski artırır.

Korunma:

• Ekim sırası: Güneş ışığının bitkileri daha iyi kurutabilmesi için sıraların doğu-batı yönünde yapılması önerilir.
• Ekim sıklığı: Çok sık ekimden kaçının veya bitkiler çıktıktan sonra seyreltme yaparak hava sirkülasyonunu sağlayın.
• Ekim zamanı: Erken ekim yaparak, hastalığın en sevdiği geç ilkbahar ve erken yaz dönemindeki yüksek sıcaklık-nem kombinasyonundan kaçınabilirsiniz.
• Fide kullanımı: Doğrudan tohum ekmek yerine fide ile dikim yapmak, bu hastalığın riskini azaltabilir.

2. Bakla Pası (Uromyces viciae-fabae var. viciae-fabae)

Fotoğraf: Cwmhiraeth · CC BY-SA 3.0

Belirtiler: Genellikle bitki olgunlaşma dönemine yaklaştığında ortaya çıkar. Yaprakların üzerinde küçük, turuncu renkli noktalar görülür. Bu noktaların çevresinde sarı halkalar bulunabilir. Hastalık ilerledikçe bu turuncu noktalar birleşerek yaprak yüzeyinde turuncu bir tabaka (çimlenmiş bir pas örtüsü gibi) oluşturabilir.

Korunma: Bu hastalıkla mücadelede en önemli adım, hastalığa dirençli çeşitlerin tercih edilmesidir.

3. Külleme (Erysiphe spp.)

Fotoğraf: James Lindsey · CC BY-SA 3.0

Belirtiler: Yaprak yüzeylerinde beyaz, unsu bir tabaka şeklinde görülür. Bitkinin genel sağlığını olumsuz etkileyerek gelişimi yavaşlatabilir.

Korunma:

• Dirençli çeşitler: Külelemeye dayanıklı türler seçilmelidir.
• Sulama yöntemi: Yaprakların sürekli ıslak kalmasına neden olan üstten (fıskiye ile) sulama yerine, bitki köküne yönelik sulama yöntemleri tercih edilmelidir.
• Kükürt kullanımı: Şiddetli vakalarda kükürt içerikli ürünler değerlendirilebilir.

Öne Çıkan Ürünler

  Zeytin Fidanı Yeni

150,00 TL’den başlayan

Favori

  Ceviz Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Badem Fidanı Yeni

250,00 TL’den başlayan

Favori

  Üzüm Fidanı Yeni

200,00 TL

Favori

  Menengiç Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Elma Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Antep Fıstığı Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Alıç Fidanı Yeni

600,00 TL

Favori

  Nar Fidanı Yeni

250,00 TL

Favori

  İncir Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Kayısı Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Armut Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Şeftali Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

4. Bakteriyel Lekeler (Xanthomonas campestris ve X. axonopodis)

Fotoğraf: Dr. Jan Hinrichs-Berger, Landwirtschaftliches Technologiezentrum Augustenberg, K · CC BY 4.0

Belirtiler: Yapraklarda ıslak görünümlü, nekrotik (ölü doku) lekeler oluşur. Bu lekelerin etrafında genellikle daha geniş, sarı bir halka görülür. Hastalık ilerlediğinde bitki adeta "yanmış" gibi bir görüntü alır.

Nasıl yayılır? Bakteriler, enfekte olmuş tohumlarla veya toprakta kışlayan bitki artıklarıyla taşınır. Yüksek sıcaklık, yağış ve nem bakterinin yayılımını hızlandırır.

Korunma:

• Temiz tohum: Hastalık taşımayan, sertifikalı tohumlar kullanılmalıdır.
• Münavebe (Ekim nöbeti): Toprakta hastalık etmeninin birikmesini önlemek için geçmiş yıllarda bakla ekilen yerlerde dikkatli olunmalıdır.
• Bitki artıkları: Hasat sonrası tarlada kalan bitki artıklarını temizlemek veya imha etmek bulaşmayı azaltır.

5. Kök ve Gövde Hastalıkları (Fusarium solani ve Sclerotinia türleri)

Belirtiler: Toprak kaynaklı olan bu hastalıklar bitkinin kök bölgesini hedef alır. Fusarium solani durumunda bitkide bodurlaşma, sararma, alt yapraklarda nekroz ve köklerde kahverengi, kırmızı veya siyah renkli çizgisel yaralar görülür. Sclerotinia türleri ise gövde çürüklüğüne yol açabilir.

Korunma:

• Drenaj: Toprağın su tutmaması, iyi bir drenaj sistemine sahip olması hayati önem taşır.
• Toprak havalandırması: Toprağın nefes almasını sağlamak ve aşırı sıkışıklığı önlemek gerekir.
• Besleme: Bitkinin yeterli besine (özellikle potasyum ve fosfor) sahip olması direnci artırır.