Zeytin Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?

Hasat zamanı ve yöntemi; zeytinin kalitesini, yağın tadını ve asitliğini, hatta ağacın gelecek yılki ürününü doğrudan etkiler.

Ne zaman toplanır?

• Yeşil sofralık zeytin: Meyve normal iriliğine ulaşıp renk dönmeye başlamadan, yeşilden sarımsı yeşile geçtiğinde toplanır (bölgeye göre genellikle eylül–ekim).
• Siyah sofralık zeytin: Meyve tamamen olgunlaşıp kabuğu ve eti koyu renge döndüğünde toplanır.
• Yağlık zeytin: En uygun zaman, meyvede yağ birikiminin doruğa ulaştığı dönemin sonudur. Bu dönem çeşide ve bölgeye göre değişir; genellikle meyvelerin çoğunun rengi dönmüş, ağaçta yeşil meyve kalmamışken (çoğu bölgede kasım–aralık) toplanır.

Erken mi, geç mi?

• Erken hasat: Yağ miktarı biraz düşük olur ama yağ daha meyveli, yeşil ve acımsı tatlı; polifenol (sağlıklı bileşikler) oranı yüksek olur. Zeytin sineği zararını da azaltır.
• Geç hasat: Meyveler dökülür, kuşlar ve sinek zararı artar, yağın asitliği yükselir ve kalitesi düşer. Ayrıca ağaçta uzun süre bırakılan meyve, gelecek yılın çiçek tomurcuklarının oluşumunu olumsuz etkileyerek periyodisiteyi artırır.

Nasıl toplanmalı?

• Ağacın altına hasat ağı (örtü) serin. Meyvelerin toprağa değmesi, ezilmesi ve kirlenmesi önlenir.
• Elle veya el tırmığıyla toplayın: Plastik el tırmıkları (taraklar) dallardaki meyveyi tarayarak ağa düşürür; dallara ve gözlere zarar vermez.
• Sarsıcı makineler: Büyük bahçelerde gövde veya dal sarsıcı makineler kullanılır.
• Sırıkla vurmaktan kaçının: Sırıkla dallara vurmak, gelecek yıl meyve verecek genç sürgünleri kırar ve periyodisiteyi artırır. Ayrıca açılan yaralardan dal kanseri bakterisi bulaşır (Hastalıklar).
• Yere dökülmüş, çürümüş veya kurtlu meyveleri sağlam meyvelerle karıştırmayın; ayrı toplayın.