Soya Fasulyesi Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Soya fasulyesi yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak işler: ekim, bakteri aşılaması, gübreleme, sulama, hastalık ve zararlı takibi ile hasat süreçleri.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki tarım alanları için hazırlanmış bir rehberdir. Soya üretiminde işlerin zamanlaması bölgenizdeki iklim koşullarına göre farklılık gösterebilir; sahil kesimlerinde süreçler daha erken başlarken, iç bölgelerde toprak ısınmasıyla birlikte daha geç ilerler. Uygulamalarınızı mutlaka bölgenizdeki iklim verilerine ve bitkinin gelişim evrelerine göre takip edin.
Ocak – Şubat
- Geçen yılın hasat kalıntılarının temizlenmesi ve tarlanın bir sonraki ekim dönemine hazırlanması.
- Toprak analizi yapılması; analiz sonuçlarına göre ihtiyaç duyulan fosfor, potasyum ve azot miktarlarının belirlenmesi.
- Ekim öncesi gerekli ekipmanların (mibzer, çapa makinesi vb.) kontrol edilmesi.
Mart – Nisan
- Ekim Hazırlığı: Toprağın yeterli nemde olması sağlanır. Toprak kuruysa ekimden önce sulama yapılması önerilir.
- Bakteri Aşılaması: Soya bir baklagil olduğu için özel Rhizobium japonicum bakterisi ile tohumların aşılanması çok kritiktir. Aşılanan tohumlar bekletilmeden, en geç 4 saat içinde ekilmelidir.
- Aşılama Dikkat Notu: Bakteri aşılaması yapılan tohumlara aynı anda veya hemen sonrasında mantar öldürücü (fungisid) uygulanmamalıdır; bu durum bakterilerin canlılığını yitirmesine neden olur.
- Ekim Zamanı: İlkbahar donlarının geçmesi ve toprağın ısınmasıyla birlikte ekim yapılır. Erken ekimden kaçınılmalıdır; soğuk ve nemli toprak tohumların çürümesine veya toprak kurtları tarafından yenmesine yol açabilir.
- Ekim Derinliği: Toprak yapısına göre 3-4 cm (ikinci ürün için 3-4 cm, ana ürün için 4-5 cm) derinlikte ekim yapılmalıdır.
- Gübreleme: Eğer bakteri aşılaması yapılmayacaksa, azot ihtiyacını karşılamak için dekara azot dozu 10 kg'a kadar çıkarılabilir. Toprak analizine göre önerilen dozlarda fosforlu gübreleme de bu dönemde yapılır.
Mayıs – Haziran
- Çıkış Kontrolü: Ekim sonrası toprak yüzeyi aşırı yağış nedeniyle kaymak bağlamışsa, çıkışı kolaylaştırmak için hafif yağmurlama yapılabilir.
- İlk Sulama: Bitkiler yaklaşık 10-15 cm boya ulaştığında ilk sulama gerçekleştirilir.
- Zararlı Mücadelesi: Yaprak bitleri, emici böcekler ve tohum böceklerine (bruchus) karşı ilk yaprak oluşumundan itibaren takip ve mücadele başlatılmalıdır.
- Hastalık Takibi: Bakteriyel solgunluk, kök çürüklüğü, pas, antraknoza benzer yanıklıklar ve mozaik virüsleri (adi mozaik, sarı mozaik) için bitkiler düzenli kontrol edilmelidir.

Temmuz – Ağustos
- Sulama Yönetimi: Bitkinin su ihtiyacı iklim şartlarına göre değişir. Çiçeklenme dönemine kadar hava şartlarına bağlı olarak sulama yapılmalıdır.
- Gelişim Takibi: İlk çiçeklenme döneminde bitkide sararma veya gelişme geriliği varsa, köklerde pembe renkli nodül (düğümcük) oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir. Nodül oluşumu yoksa üst gübreleme düşünülebilir.
- Zararlı Kontrolü: Özellikle tohum böceklerinin (bruchus) tarlaya girişi ve yayılması engellenmelidir.
- Sıcaklık Hassasiyeti: Aşırı sıcaklık ve kuraklık döllenmeyi olumsuz etkileyebilir; bu dönemde bitkinin su stresine girmemesi sağlanmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasat Zamanı: Bitki olgunluğuna ve kapsüllerin kuruluğuna dikkat edilerek hasat yapılır.
- Hasat Teknikleri: Hasat sırasında danelerin dökülmemesine özen gösterilmelidir. Kuru bakla hasadı için kapsüllerin tamamen kuruduğundan emin olunmalıdır.
- Temizlik: Hasat edilen ürünlerin kurutma ve harman yerlerinin temiz olması, ürün kalitesi için hayati önem taşır.
- Kurutma: Kurutma işlemi sırasında tüm bitkilerin eşit şekilde kuruması sağlanmalıdır.
Kasım – Aralık
- Ürün Depolama: Hasat edilen soya tanelerinin uygun koşullarda, nemden uzak şekilde depolanması.
- Toprak Hazırlığı: Bir sonraki sezon için toprak hazırlıklarının planlanması.
- Ekipman Bakımı: Tarımsal aletlerin temizlenmesi ve kış bakımlarının yapılması.
Soya Fasulyesi hesaplama araçları
Soya fasulyesi tohumu hesaplama – arazime ne kadar soya fasulyesi tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 50–70 cm, sıra üzeri 4–6 cm; dekara 8–10 kg tohum.
Soya fasulyesi verim hesaplama – dönümden ne kadar soya alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Ana ürün olarak dekara 350–450 kg, ikinci ürün olarak 250–350 kg alınır.
- İlk ekimde tohum bakteri (Rhizobium) ile aşılanmalıdır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Soya fasulyesi tohumu hesaplama · Soya fasulyesi verim hesaplama
Kaynaklar
- TARIM TEKNOLOJİLERİ - megep.meb.gov.tr (https://www.megep.meb.gov.tr/mte program modul/moduller pdf/Yemeklik+Dane+Baklagiller+Yetiştiriciliği+(Fasulye+Ve+Börülce).pdf)
- 139 NOLU ÇİFTÇİ BROŞÜRÜ (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/etae/BelgelerArsiv/Belgeler/EgitimBrosur/139-ciftcibro.pdf)
- soya teknik talimat (https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/TTSM/BelgelerArsiv/Belgeler/Tescil/Teknik+Talimatlar/Endüstri+Bitkileri/soya.pdf)
- SOYA 2021 2023 - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF+Ürün+Raporları/2023+Ürün+Raporları/Soya+Ürün+Raporu+TEPGE-389.pdf)
- SOYA ÜRÜN RAPORU 2024 - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF+Ürün+Raporları/2024+Ürün+Raporları/Soya+Ürün+Raporu+2024-407+TEPGE.pdf)
Soya Fasulyesi hakkında diğer yazılar
- Soya Fasulyesi Yetiştiriciliği: Bakım, Toprak Hazırlığı ve Dikim Teknikleri
- Soya Fasulyesi Nasıl Çoğaltılır? Tohum ve Aşı Yöntemleri
- Soya Fasulyesi Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Soya Fasulyesi Çeşit Seçimi ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Soya Fasulyesi Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Soya Fasulyesi Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Soya Fasulyesi Hasat Sonrası: Kurutma, Depolama ve Saklama Koşulları
- Soya Fasulyesi Hastalıkları: Belirtiler ve Mücadele Yöntemleri
- Soya Fasulyesi İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Soya Fasulyesi Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Soya Fasulyesi Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle?
- Soya Fasulyesi Verimi ve Ekonomik Değeri
- Soya Fasulyesi Tarlalarında Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Soya Fasulyesi Zararlıları: Beyaz Sinek, Kırmızı Örümcek, Yeşil Kurt ve Diğerleri