Soya Fasulyesi Yetiştiriciliği: Bakım, Toprak Hazırlığı ve Dikim Teknikleri

Soya fasulyesi (Glycine max), yüksek protein değeri ve yağ içeriğiyle tarım ekonomisinde çok önemli bir yere sahiptir. Türkiye'de özellikle Adana ve Osmaniye illeri üretimin büyük bir kısmını karşılamaktadır. Soya, tek yıllık bir bitki olduğu için yetiştirme dönemindeki bakım işlemleri, bitkinin doğrudan verimini ve tane kalitesini belirler. Soya bitkisinde ağaçlarda olduğu gibi bir budama işlemi uygulanmaz; bunun yerine bitki gelişimini destekleyecek kültürel işlemler yapılır.

Soya ekimi için ideal sıcaklık ve zamanlama nedir?

Soya, sıcak iklim bitkisidir ve gelişim döneminde yüksek sıcaklık ister. Tohumların sağlıklı bir şekilde çimlenebilmesi için toprak sıcaklığının 8-10 °C, hava sıcaklığının ise 10-12 °C olması şarttır. Bitki gelişiminin en verimli olduğu sıcaklık aralığı 20-30 °C arasıdır. Eğer gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkı 5-10 °C civarında tutulabilirse, bitki maksimum kuru madde üretimini sağlar.

Dikkat edilmesi gereken en kritik nokta don olaylarıdır. Soya, ilkbahar ve sonbahar donlarına karşı oldukça hassastır. Şiddetli donlarda genç dallar ve yapraklar zarar görür, hatta bitki tamamen ölebilir. Bu nedenle ekim zamanı bölgenin don riskine göre belirlenmelidir.

Bitki gelişimi ve formuna göre bakım nasıl yapılmalıdır?

Soya fasulyesinin boyu ve yapısı çeşidine göre farklılık gösterir. Yetiştiricilik amacınıza göre şu formlara dikkat etmelisiniz:

• Bodur tipler: Boyları 20-50 cm arasında kalır, dik büyürler ve dallanmaları fazladır. Bu tipler, eş zamanlı olgunlaştıkları için kuru dane üretimine ve makineli hasada çok uygundur.
• Sırık ve sarılıcı formlar: Boyları 150-300 cm arasına kadar çıkabilir. Bu formlar daha çok yeşil sebze amacıyla yetiştirilen bahçe tarımına uygundur.
• İndeterminate (Belirsiz) tipler: Çiçeklenme başladıktan sonra da boğum gelişimine devam eden bu türler, uzun büyüme sezonuna sahip iklimler için idealdir.

Toprak ve kök sağlığı için ne yapılmalıdır?

Soya, ana kazık kök ve ondan çıkan kuvvetli yan köklerden oluşan bir kök sistemine sahiptir. Kökler toprakta yaklaşık 65 cm yana doğru ve 80-100 cm derinliğe kadar yayılabilir. Kök gelişimi çiçeklenme dönemine kadar çok hızlıdır.

Bitkinin sağlıklı dik durması ve kök bölgesinin korunması için boğaz doldurma işlemi yapılmalıdır. Boğaz doldurma ile bitkinin yüzlek kökleri toprakla kapatılarak bitki desteklenir. Bu işlem aynı zamanda bitkinin dal, yaprak ve baklalarının toprakla temas ederek kirlenmesini de önler.

Öne Çıkan Ürünler

  Zeytin Fidanı Yeni

150,00 TL’den başlayan

Favori

  Ceviz Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Badem Fidanı Yeni

250,00 TL’den başlayan

Favori

  Üzüm Fidanı Yeni

200,00 TL

Favori

  Menengiç Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Elma Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Antep Fıstığı Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Alıç Fidanı Yeni

600,00 TL

Favori

  Nar Fidanı Yeni

250,00 TL

Favori

  İncir Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Kayısı Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Armut Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Şeftali Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

Verimi etkileyen çevresel faktörler nelerdir?

Soya yetiştiriciliğinde verimi düşüren en büyük riskler şunlardır:

• Aşırı sıcaklık ve kuraklık: Gelişim dönemindeki aşırı sıcaklar ve su eksikliği, döllenmeyi olumsuz etkileyerek meyve ve tohum bağlama sayısını ciddi oranda azaltır.
• Işık ve gün uzunluğu: Çiçeklenme genellikle günlerin 12.8 saatten daha kısa olduğu dönemde tetiklenir. Ancak bu durum çeşitler arasında farklılık gösterebilir.
• Besin ve nodül yapısı: Soya köklerinde Rhizobium phaseoli bakterilerinin oluşturduğu küresel nodüller bulunur. Bu nodüller bitkinin azot ihtiyacı için kritiktir ve nodül sayısı çiçeklenme döneminde en yüksek seviyeye ulaşır.

Not: Bitki sağlığı ve hastalıklarla mücadele için bölgenizdeki il veya ilçe tarım müdürlüklerine danışarak, ruhsatlı ürünler ve etiket dozları hakkında bilgi alınız.