Bezelye hangi iklim koşullarında yetişir?
Bezelye; ılık, nemli, yağışlı ve serin iklimleri seven bir bitkidir. Fazla yağış alması durumunda bitkinin rengi koyu yeşile dönebilir. Sıcaklık konusunda dikkatli olunmalıdır; eğer sıcaklık -5 derecenin altına düşerse bitki donar. Çimlenme ve gelişme için en ideal sıcaklık aralığı 4 ile 10 derece arasıdır.
Bezelye ekimi için en uygun toprak tipi nedir?
Bezelye toprak seçiciliği konusunda çok katı değildir ancak verim için ideal şartlar vardır. Normal miktarda kireç içeren toprakları sever. En iyi sonuçlar; bol humuslu, süzek (suyu iyi akıntılı), killi-tınlı ya da milli-tınlı topraklarda alınır. Toprağın asiditesine karşı duyarlıdır; pH değerinin 5,5 ile 6,7 arasında olması uygundur. Zayıf bünyeli topraklarda ise ürün miktarı oldukça düşük kalabilir.
Bezelye ne zaman hasat edilmelidir?
Hasat zamanı ekim yaptığınız mevsime göre değişir. Sonbaharda ekilen bezelyeler yaklaşık 32 hafta sonra hasat edilirken, ilkbaharda ekilenlerde bu süre 12-16 hafta arasındadır. Hasat sırasında bezelye badıçlarının (tanelerin bulunduğu kısımlar) taneyle sıkıca dolmuş olması gerekir. Eğer taneler arasında boşluk veya hava varsa, o badıçları toplamayıp bir sonraki toplama için bitkide bırakmalısınız.
Bezelye yetiştirirken gübreleme nasıl yapılmalıdır?
Ekimden önce toprağa çok iyi yanmış çiftlik gübresi ya da potaslı fenni gübre verilmesi önerilir. Bezelye bir baklagil olduğu için azot ihtiyacını kendisi karşılayabilir; bu nedenle azotlu gübre kullanımı bitkiye fayda sağlamaktan ziyade zarar verebilir. Gübreleme konusunda bölgenize özel tavsiyeler için tarım müdürlüklerine danışmanızda fayda vardır.
Sırık bezelye çeşitleri için destekleme gerekir mi?
Evet, sırık bezelye gibi çeşitler mutlaka desteklenmeye ihtiyaç duyar. Eğer desteklenmezlerse toprak üzerinde yatarlar; bu durum özellikle sümüklüböceklerin bitkiye vereceği zararı artırır. Bu tür çeşitleri, bitki yaklaşık 10 cm boya ulaştığında hereklerle (destek çubuklarıyla) desteklemeye başlamalısınız.
Bezelye ekiminden sonra bakım ve çapalama nasıl olmalı?
Ekimden sonra çıkan filizler 5-6 cm boya ulaştığında ilk çapalama yapılmalıdır. Bu aşamada zayıf olan bitkiler sökülerek seyreltme işlemi gerçekleştirilir. Daha sonra bitki çevresinde yabani otların büyümesini engellemek amacıyla belirli aralıklarla yüzlek (yüzeysel) çapalama işlemi sürdürülmelidir.
Bezelyede sulama ne zaman ve nasıl yapılmalıdır?
Bezelye yetiştiriciliği yaz aylarına kadar devam ediyorsa, yağışsız ve sıcak günlerde toprakta yeterli nemin korunması hayati önem taşır. Bu dönemlerde bitkinin susuz kalmaması için düzenli olarak sulama yapılmalıdır.
Bezelye bitkisinde görülebilecek yaygın hastalıklar nelerdir?
Bezelyelerde çok çeşitli hastalıklar görülebilir. Bunlar arasında mantari kaynaklı olanlar (mildiyö çeşitleri, septoria yanıklığı, beyaz küf, kök çürüklüğü yapan Rhizoctonia ve Pythium gibi) ve ekonomik önemi yüksek olan viral hastalıklar (fasulye sarı mozaik, bezelye enasyon mozaik, bezelye tohum taşınan mozaik virüsü vb.) yer alır. Hastalık belirtisi gördüğünüzde uzmanlara danışarak ruhsatlı ürünlerle mücadele etmelisiniz.
Bezelyeye hangi zararlılar dadanabilir?
Bezelye bitkisini etkileyen pek çok zararlı vardır. Bunlar arasında bezelye yaprak bitleri, yaprak madenleri, bezelye yaprak böcekleri, bezelye tohum böcekleri, Lygus böcekleri, kırmızı örümcekler ve tohum mısır sineği (Delia platura) bulunur. Ayrıca bazı bölgelerde nematodlar da sorun yaratabilir. Zararlılarla mücadele zamanında ve aksatılmadan yapılmalıdır.
Sümüklüböcekler bezelyeye zarar verir mi?
Evet, sümüklüböcekler bezelye yetiştiriciliğinde önemli bir zararlıdır. Özellikle bitkinin toprak üzerinde yatması durumunda sümüklüböceklerin vereceği zarar artar. Bu nedenle bitkiyi desteklemek ve sümüklüböceklere karşı mücadeleyi ihmal etmemek gerekir.
Bezelye ekiminde tohum miktarı nasıl belirlenir?
Ekim yapılacak tohum miktarı; seçilen çeşide, toprak tipine, tohum büyüklüğüne, iklime, hastalık baskısına ve ekim yöntemine göre değişiklik gösterir. Standart uygulamalarda mibzerle (delerek) ekimde dekara belirli miktarlar kullanılırken, serpme ekimde bu miktar daha yüksek tutulabilir. Kesin miktar için bölgenizdeki tarım uzmanlarına danışın.
Ekimden önce toprak hazırlığı nasıl olmalıdır?
Bezelye ekmeden önce toprağın iyi hazırlanması verimi doğrudan etkiler. Eğer daha önce o tarlada bezelye yetiştirilmediyse, kök nodüllerinin oluşmasını ve havadaki azotu bitkinin kullanabilmesini sağlamak amacıyla tohumların Rhizobium leguminosarum ile aşılanması önerilir. Ayrıca toprağın süzek ve humuslu olması bitki gelişimi için kritiktir.
