Enginar Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Enginar bahçesinde ay ay yapılacak bakım işleri: dikim, gübreleme, sulama, hastalıkla mücadele ve hasat zamanları. Bölgeye göre değişen uygulama rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki enginar üreticileri için hazırlanmış bir rehberdir. Enginarın hasat ve bakım zamanları bölgeye, iklim şartlarına ve ekilen çeşide (Sakız, Bayrampaşa vb.) göre ciddi farklılıklar gösterir. Ege ve Akdeniz kıyılarında işler daha erken başlarken, iç kesimlerde ve Marmara'da süreç daha geç ilerler. Uygulamalarınızı mutlaka kendi bölgenizin iklimine ve bitkinin gelişim aşamasına göre ayarlayın.
Ocak – Şubat
- Hasat Dönemi: Ege Bölgesi'nde Sakız çeşidi gibi erken çeşitlerde hasat genellikle bu aylarda (Aralık-Ocak) yoğunlaşır.
- Hasat Kontrolü: Hasat edilen başların taze kalması için yaprakların (brakte) kapalı ve sıkı olması, sap kısmının ise çok sertleşmemiş, hafif esnek olması gerekir.
- Bitki Temizliği: Hasadı biten parsellerde, bitki artıkları toplanarak imha edilmelidir.
- Toprak Hazırlığı: Yeni bir plantasyon kurulacaksa, toprak derin işlenmeli ve dekara 4-5 ton yanmış çiftlik gübresi ile temel gübreleme (azot, fosfor, potasyum) yapılarak toprak 30-40 cm derinliğe karıştırılmalıdır.
Mart – Nisan
- Dikim Zamanı: Marmara Bölgesi'nde dikim genellikle Mart-Nisan aylarında yapılır. Akdeniz ve Ege'de ise dikim daha erken (Ekim-Kasım) tamamlanmış olmalıdır.
- Dikim Tekniği: Dikim yapılırken 1x1 metre mesafe önerilir. 40 cm genişliğinde ve 25 cm derinliğinde çanak şeklinde ocaklar açılmalıdır. Eğer önceden gübreleme yapılmadıysa, her ocağa iki kürek dolusu gübre verilip toprakla karıştırılmalıdır.
- Gübreleme: Bitki gelişim dönemine girerken toprak analizine bağlı olarak azot, fosfor ve potasyum takviyeleri yapılmalıdır.
- Hasat (Marmara): Marmara Bölgesi'nde Bayrampaşa çeşidi gibi çeşitlerin hasadı bu aylarda başlar.
Mayıs – Haziran
- Sulama Yönetimi: Özellikle hasat döneminde yağış yetersizse mutlaka sulama yapılmalıdır. Susuz kalan bitkilerde verim ve kalite düşer. Sulama, karıklara salma veya damla sulama yöntemiyle yapılabilir.
- Hastalık Takibi: Yağmur, soğuk ve dolu gibi iklim olaylarından sonra "Enginar Yaş Çürüklüğü" belirtileri (çiçek goncasında siyahlaşma ve çürüme) kontrol edilmelidir.
- Erkencilik Çalışmaları: Erkenci üretim hedefleniyorsa, bitkilerin apikal dormansisini (uyku halini) kırmak ve baş oluşumunu teşvik etmek için Gibberellik Asit (GA) uygulaması yapılabilir.

Temmuz – Ağustos
- Yaz Temizliği ve Kurutma: Sıcaklıklar 25°C üzerine çıktığında enginar başları kartlaşmaya başlar. Bu dönemde plantasyonun suyu kesilir ve bitkiler kurumaya bırakılır.
- Bitki Temizliği: Ege Bölgesi'nde genellikle Temmuz ortası gibi bitkiler çiçeklenir ve tohum oluşturur. Kuruyan bitkilerin toprak üstü kısımları çapa baltası veya orakla kesilmeli, artıkları tırmıklanarak temizlenmelidir.
- Toprak Bakımı: Ağır karakterli topraklarda köklerin havasız kalıp çürümemesi için drenaj ve toprak yapısına dikkat edilmelidir. Hafif kumlu topraklarda ise başların küçük kalmaması için sulama çok iyi yönetilmelidir.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Yeni Dikim Hazırlığı: Akdeniz ve Ege bölgelerinde yeni sezon için dikim hazırlıkları başlar. Bu bölgelerde dikim genellikle Ekim ayında yapılır.
- Gübreleme: Sonbahar döneminde ocak başına 3-4 kg yanmış çiftlik gübresi verilmesi tavsiye edilir.
- Hastalıkla Mücadele: Hastalıklı bitkiler tespit edilirse, bulaşmayı önlemek amacıyla sökülerek imha edilmelidir.
Kasım – Aralık
- Dikim Zamanı: Akdeniz ve Ege kıyı şeridinde enginar dikimi için en uygun aylardır.
- Hasat: İklim şartlarına göre bazı bölgelerde kış hasadı bu aylarda gerçekleşebilir.
- Bakım: Kış soğukları başlamadan önce, özellikle kışı sert geçen bölgelerde ürünün zarar görmemesi için hasat planlaması yapılmalıdır.
- Gübreleme: Ocak başına uygulanacak azotlu, fosforlu ve potasyumlu gübreleme programı (toprak analizine göre) bu dönemde de takip edilebilir.
Enginar hesaplama araçları
Enginar dip sürgünü/fidesi hesaplama – arazime ne kadar enginar dip sürgünü/fidesi gerekir?
Standart dikim: sıra arası 120–150 cm, sıra üzeri 80–100 cm.
Enginar verim hesaplama – dönümden ne kadar enginar alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Çok yıllıktır; bir dikimden 5–6 yıl ürün alınır.
- Bitki başına 8–12 baş alınır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Enginar dip sürgünü/fidesi hesaplama · Enginar verim hesaplama
Kaynaklar
- E N G 0 N A R Y E T 0 ^ T 0 R 0 C 0 L 0 0 - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Enginar+Yetiştiriciliği.pdf)
- Wikipedia – Artichoke (https://en.wikipedia.org/wiki/Artichoke)
Enginar hakkında diğer yazılar
- Enginar Bakımı ve Budama Teknikleri: Verim ve Kaliteyi Nasıl Artırırız?
- Enginar Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Meme Yöntemleri
- Enginar Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Enginar Fidanı Seçimi: Hangi Çeşit Size Uygun?
- Enginar Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Enginar Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Enginar Hasat Sonrası: Taşıma, Saklama ve Kullanım Yöntemleri
- Enginar Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Enginar Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Seçimi Nasıl Olmalı?
- Enginar Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Enginar Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Ne Kadar Sulamalı?
- Enginar Yetiştiriciliğinde Verim, Ekonomik Ömür ve Pazar Değeri
- Enginar Bahçelerinde Verim Kaybı ve Yeniden Dikim Rehberi
- Enginar Zararlıları: Enginar Kurdu, Yaprak Böceği ve Diğer Zararlılarla Mücadele