Enginar Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Enginar dikim zamanı ne zamandır? Dikim mesafesi kaç olmalıdır? Toprak hazırlığı ve adım adım dikim nasıl yapılır? Enginar yetiştiriciliğine doğru başlangıç için rehber.
Enginar, doğru dikim teknikleri ve toprak hazırlığı ile yüksek verim alınabilen çok yıllık bir bitkidir. Dikim sırasında yapılacak hatalar, özellikle dip sürgünlerinin tutmaması veya bitkilerin homojen gelişmemesi gibi sorunlara yol açabilir. Başarılı bir plantasyon için bölgenin iklimine ve kullanacağınız üretim yöntemine dikkat etmeniz gerekir.
Enginar dikimi ne zaman yapılır?
Enginar dikim zamanı, bulunduğunuz bölgenin iklim koşullarına göre değişiklik gösterir. Genel uygulama şu şekildedir:
- Akdeniz ve Ege Bölgesi: Bu bölgelerde dikim genellikle Ekim–Kasım aylarında gerçekleştirilir.
- Marmara Bölgesi: İklim şartları nedeniyle dikim daha geç, Mart–Nisan aylarında yapılır.
Dikimden önce toprak nasıl hazırlanır?
Enginar, derin ve besin maddelerince zengin toprakları sever. Yeni bir enginar plantasyonu kurmadan önce şu adımları izlemelisiniz:
- Derin Sürüm: Toprak, dikimden önce derin sürülerek işlenmelidir.
- Gübreleme: Dikimden önce toprağa dekara 4-5 ton yanmış çiftlik gübresi verilerek toprağın 30-40 cm derinliğine kadar karıştırılmalıdır.
- Temel Gübre Takviyesi: Çiftlik gübresine ek olarak, dikim öncesinde dekara 15-20 kg azotlu, 30-40 kg fosforlu ve 15-20 kg potasyumlu gübre verilmesi önerilir.
- Toprak Hazırlığı: Derin sürümün ardından toprak, diskaro ve tırmık çekilerek dikime hazır, düzgün bir hale getirilmelidir.
Dikim mesafesi ne olmalıdır?
Enginarın gelişimi için bitkiler arasında yeterli boşluk bırakılmalıdır. En uygun dikim düzeni şöyledir:
- Genel Uygulama: En uygun dikim, masuralar üzerine sıra arası ve üzeri 1x1 metre mesafe olacak şekilde yapılır.
- Dip Sürgünleri ile Dikim: Eğer dip sürgünleri kullanılıyorsa, genellikle 100x60–70 cm mesafelerle dikim yapılır.
Öne Çıkan Ürünler
Adım adım enginar dikimi
Dikim aşamasında seçtiğiniz yönteme (dip sürgünü veya köklendirilmiş parça) göre şu adımları takip edin:
- Ocakların Açılması: Dikim yapılacak alanda 40 cm genişliğinde ve 25 cm derinlikte çanak şeklinde ocaklar açın.
- Gübre Yerleştirme: Eğer daha önceden parsele gübre verilmemişse, her ocağa iki kürek dolusu gübre dökerek toprakla iyice karıştırın.
- Fidelerin Hazırlanması: Dikim sırasında göbek yapraklarının çamurlanması çürümelere neden olabilir. Bunu önlemek için 5-6 yapraklı fidelerin dış yapraklarını yarıdan kesip iple hafifçe bağlayarak orta kısmı korumaya alın.
- Dikim İşlemi:
- Dip Sürgünleri ile: Sürgünleri olduğu gibi veya köklendirilmiş olarak ocaklara yerleştirin. Tutma oranını artırmak için her ocağa 10 cm uzaklıkta üçgen şeklinde 1-2 tane dikilmesi önerilir.
- Kök Parçaları ile: Yaşlı plantasyonlardan alınan 5-8 cm çapında ve 10-15 cm uzunluğundaki, üzerinde 1-2 göz bulunan parçaları dikin.
- Toprağın Sıkıştırılması: Fidelerin kolay tutması için kök kısımlarının toprakla sıkıca kavuşmasını sağlayın. Toprağı el ile hafifçe bastırarak boşlukları kapatın.
- Can Suyu: Dikim işlemi biter bitmez mutlaka bol can suyu verin.
Dikimden sonraki ilk haftalar ve dikkat edilmesi gerekenler
Dikimden sonraki süreçte bitkinin tutunması için şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Homojenlik: Eğer dip sürgünleri köklendirilmeden doğrudan dikildiyse, bazı fidelerde kurumalar görülebilir. Bu durumda boş kalan yerleri sulama ile doldurmaya çalışmak yerine, bitkilerin homojen gelişimi için seyreltme yapılması daha sağlıklıdır.
- Gübreleme Takibi: Bitki gelişim döneminde, gelişme durumuna ve baş kalitesine göre organik ve mineral gübrelerle destekleme yapılmalıdır. Azotlu gübreler; dikimde, ilk başlar görüldüğünde ve sulama döneminde olmak üzere üç seferde verilmelidir.
- Analiz Önemli: Gübreleme miktarı toprak analizine göre belirlenmelidir. Genel tavsiye olarak her yıl dekara ortalama 15 kg N, 10 kg P2O5 ve 15 kg K2O kullanımı düşünülmelidir.
Enginar hesaplama araçları
Enginar dip sürgünü/fidesi hesaplama – arazime ne kadar enginar dip sürgünü/fidesi gerekir?
Standart dikim: sıra arası 120–150 cm, sıra üzeri 80–100 cm.
Enginar verim hesaplama – dönümden ne kadar enginar alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Çok yıllıktır; bir dikimden 5–6 yıl ürün alınır.
- Bitki başına 8–12 baş alınır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Enginar dip sürgünü/fidesi hesaplama · Enginar verim hesaplama
Kaynaklar
- E N G 0 N A R Y E T 0 ^ T 0 R 0 C 0 L 0 0 - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Enginar+Yetiştiriciliği.pdf)
- Wikipedia – Enginar (https://tr.wikipedia.org/wiki/Enginar)
- Engi̇nar Yeti̇şti̇ri̇ci̇li̇ği (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Enginar.pdf)
- Enginar yetiştiriciliği (https://tr.wikipedia.org/wiki/Enginar_yetiştiriciliği)
Enginar hakkında diğer yazılar
- Enginar Bakımı ve Budama Teknikleri: Verim ve Kaliteyi Nasıl Artırırız?
- Enginar Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Meme Yöntemleri
- Enginar Fidanı Seçimi: Hangi Çeşit Size Uygun?
- Enginar Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Enginar Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Enginar Hasat Sonrası: Taşıma, Saklama ve Kullanım Yöntemleri
- Enginar Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Enginar Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Seçimi Nasıl Olmalı?
- Enginar Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Enginar Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Ne Kadar Sulamalı?
- Enginar Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Enginar Yetiştiriciliğinde Verim, Ekonomik Ömür ve Pazar Değeri
- Enginar Bahçelerinde Verim Kaybı ve Yeniden Dikim Rehberi
- Enginar Zararlıları: Enginar Kurdu, Yaprak Böceği ve Diğer Zararlılarla Mücadele