Enginar Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata

Enginar, doğru bakım ve doğru zamanda müdahale ile yüksek verim veren bir bitkidir. Ancak yanlış toprak hazırlığı, hatalı sulama veya yanlış hasat zamanı seçimi, tüm emeğinizi ve ürün kalitenizi bir anda yok edebilir. İşte enginar yetiştiriciliğinde en sık yapılan 10 hata ve dikkat etmeniz gereken doğrular:

1. Toprağı yeterince derin işlememek ve organik maddeyi az tutmak. Enginar kök yapısı nedeniyle derin toprak ister; yüzeysel işlenmiş veya organik maddesi düşük topraklarda bitki gelişimi kısıtlanır. Doğrusu: Plantasyon kurulmadan önce toprak derin işlenmeli, dekara 4-5 ton yanmış çiftlik gübresi verilerek toprağın 30-40 cm derinliğine karıştırılmalıdır. Toprak pH'ı 6,0-6,5 aralığında ve organik madde miktarı %2 civarında olmalıdır.
2. Yanlış gübreleme zamanlaması ve dengesiz besleme. Sadece tek tip gübre kullanmak veya gübreyi bitki gelişiminden bağımsız vermek verimi düşürür. Doğrusu: Temel gübrelemede yanmış gübreye ilave olarak dekara 15-20 kg azotlu, 30-40 kg fosforlu ve 15-20 kg potasyumlu gübre verilmelidir. Ayrıca bitki gelişim döneminde toprak analizine bağlı olarak her yıl düzenli gübreleme yapılmalıdır.
3. Ağır karakterli topraklarda dikim yapmak. Suyu iyi süzmeyen, ağır bünyeli topraklarda enginarın çok yıllık kökleri havasız kalarak çürür. Doğrusu: Su tahliyesi iyi olan topraklar seçilmeli, eğer hafif kumlu topraklar kullanılacaksa başların küçük kalmaması için sulama çok iyi yapılmalıdır.
4. Hasat zamanını kaçırmak ve kartlaşmış ürün toplamak. Enginarın en önemli olgunluk ölçütü başın büyümemesi ve yaprakların (brakte) kapalı olmasıdır. Geç hasat edilen ürünler lifli ve sert olur. Doğrusu: Başlar yeterince irileşmiş ancak yapraklar henüz açılmamış, sıkı bir biçimde kapalıyken hasat edilmelidir. Başın taşıyan sap kısmı sertleşmeden işlem tamamlanmalıdır.
5. Hastalık belirtilerini geç fark etmek. Özellikle yağışlı ve soğuk havalardan sonra görülen yaş çürüklüğü, çiçek goncalarından başlayarak tüm bitkiyi sarabilir. Doğrusu: Çiçek goncasındaki yaprakların siyahlaşıp çürümesi gibi belirtiler takip edilmeli; hastalıklı bitkiler hemen sökülüp imha edilmelidir.
6. Hasat döneminde sulamayı ihmal etmek. Özellikle yağışın yetersiz olduğu dönemlerde susuz kalan enginarlarda hem verim hem de kalite ciddi şekilde düşer. Doğrusu: Hasat döneminde yağış yetersizse mutlaka karıklara salma veya damla sulama yöntemiyle bitki sulanmalıdır.
7. Eski plantasyonu çok uzun süre kullanmak. Enginar plantasyonları 3. yıldan sonra maksimum verime ulaşır ancak 10-12 yıldan sonra verim düşer. Bazı çeşitlerde bu süre daha da kısalabilir. Doğrusu: Verim ve kalitedeki düşüşü önlemek için 10-12 yıl sonra (veya çeşide göre daha erken) plantasyon yenilenmelidir.
8. Erkencilik için yanlış yöntemler denemek. Erkenci üretim yapmak isterken bitkinin doğal döngüsünü bozmak risklidir. Doğrusu: Özellikle Ege ve Akdeniz gibi bölgelerde erkencilik sağlamak için kontrollü bir şekilde Gibberellik Asit (GA) uygulaması yapılabilir veya uygun çeşitler (Sakız gibi) seçilmelidir.
9. Hasat sonrası bitki artıklarını tarlada bırakmak. Hasattan sonra tarlada kalan bitki artıkları hastalıkların bir sonraki yıla taşınmasına neden olabilir. Doğrusu: Hasattan sonra bütün bitki artıkları toplanmalı ve yakılmalıdır.
10. Yanlış çeşit seçimi ve kültürel hatalar. Hastalıklara karşı hassas olan çeşitleri (örneğin Sakız çeşidi) riskli dönemlerde kullanmak zararlıdır. Doğrusu: Bölgenin iklimine ve hastalık riskine uygun, daha dayanıklı çeşitler (örneğin Bayrampaşa çeşidi) tercih edilmelidir.

Bir ipucu daha: Enginar yetiştiriciliğinde başarı, toprağın fiziksel yapısı ile suyun düzenli verilmesi arasındaki dengede gizlidir. Toprak analizini ihmal etmeyin ve her zaman ruhsatlı ürünler ile etiket dozlarına sadık kalın; şüpheli durumlarda mutlaka il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.