Bitki Yetiştirme Rehberi

Yaşlı Zeytinliklerin Gençleştirilmesi ve Yeniden Dikim

Zeytin ağacının en büyük özelliklerinden biri kendini yenileyebilmesidir. Yaşlanmış, verimden düşmüş ya da dondan zarar görmüş bir ağacı kesip atmadan önce gençleştirme seçeneklerini düşünün.

Ne zaman gençleştirme gerekir?

• Ağaçta odun kısmı artmış, meyve dalları azalmışsa,
• Ürün kalitesi düşmüş, var–yok yılı farkı belirginleşmişse,
• Ağaç aşırı boylanmış, bakım ve hasat zorlaşmışsa,
• Don, yangın veya hastalık nedeniyle dallar zarar görmüşse.

Kademeli gençleştirme budaması

Gençleştirme bir yılda değil, birkaç yıla yayılarak yapılır. Önce ana dallardan biri, gövdeyle birleştiği yerin birkaç cm üzerinden kesilir. Kesim yerinden çıkan güçlü sürgünlerden en iyileri seçilerek yeni dal oluşturulur, diğerleri alınır. Ertesi yıllarda diğer ana dallar sırayla yenilenir. Bu sayede ağaç hiçbir yıl tamamen ürünsüz kalmaz. Büyük kesim yüzeyleri yara macunuyla kapatılmalı, budama aletleri dezenfekte edilmelidir (Budama).

Dondan veya yangından zarar gören ağaçlar

Zeytin, toprak üstü kısmı ölse bile çoğu zaman kök boğazından yeniden sürgün verir. Zarar gören ağaçta hemen kesim yapmayın; ilkbaharda sürgünlerin hangi noktaya kadar canlı çıktığını görün, ardından ölü kısımları canlı dokunun hemen üzerinden temizleyin. Kök boğazından çıkan sürgünlerden en güçlüsü yeni gövde olarak yetiştirilebilir.

Eski bahçenin yerine yeniden dikim

• Önce toprak analizi yaptırın; yıllarca zeytin yetişmiş toprakta besin dengesi bozulmuş olabilir.
• Önceki ağaçlar Verticillium solgunluğu veya kök çürüklüğü (Armillaria, Rosellinia) nedeniyle öldüyse, aynı noktaya doğrudan zeytin dikmek risklidir. Ölen ağaçların kökleri bahçeden tamamen çıkarılmalı, drenaj sorunu giderilmeli ve uzman görüşü alınmalıdır (Hastalıklar).
• Yeni fidanları sertifikalı ve bölgeye uygun çeşitlerden seçin (Fidan Seçimi).
• Eski ağaçların arasına yeni fidan dikmek yerine, mümkünse planlı bir bahçe düzeni kurun; yaşlı ağaçların gölgesinde kalan fidan iyi gelişemez.

Böylece döngü tamamlanır: Doğru fidanla başlayan, iyi bakılan ve zamanında gençleştirilen bir zeytinlik, nesiller boyu ürün vermeye devam eder. Yeni bahçeniz için zeytin fidanı çeşitlerimize göz atabilirsiniz.