Bitki Yetiştirme Rehberi

Zeytin Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar, Hangi Yöntemle?

Zeytin kuraklığa dayanıklı bir ağaçtır; susuz arazide de yaşar ve ürün verir. Ancak "dayanmak" ile "verimli olmak" aynı şey değildir. Doğru zamanda verilen su, zeytinde verimi ve yağ miktarını kat kat artırır.

Sulamanın etkisi

Bakanlık verilerine göre uygun sulama, bazı çeşitlerde meyve verimini 4–5 kat, yağ verimini 3–5 kat artırabilmektedir. Sulanan ağaçlarda periyodisite (bir yıl var, bir yıl yok) de azalır.

Ne zaman sulanmalı?

Ülkemiz koşullarında sulama, sıcaklığın en yüksek, yağışın ve topraktaki suyun en düşük olduğu mayıs–eylül ayları arasında yapılır. Ağacın suya en çok ihtiyaç duyduğu dönemler şunlardır:

• Çiçeklenme ve meyve tutumu (ilkbahar sonu): Susuzluk çiçek ve genç meyve dökümüne yol açar.
• Meyve büyümesi ve çekirdek sertleşmesi (yaz başı–ortası): Su eksikliği meyvenin küçük kalmasına neden olur.
• Yağ birikimi (yaz sonu–sonbahar başı): Bu dönemdeki su, yağ miktarını doğrudan etkiler. Bu dönemdeki susuzluk, meyvenin küçük ve buruşuk kalmasına yol açar.

Hangi yöntem?

• Damla sulama en iyi yöntemdir: Suyu doğrudan kök bölgesine verir, su tasarrufu sağlar, gübreyi suyla birlikte vermeye (fertigasyon) imkân tanır ve hastalık riskini azaltır.
• Damla sulama kurulamıyorsa ilk yıl çanak usulü, ikinci yıldan itibaren ağaç tacının kenarlarını hedef alan karık usulü uygulanabilir.
• İlk yıllarda çanakla verilen bol su toprağın derinlerine işler ve köklerin derine inmesine yardım eder.

Aşırı sulamanın zararları

• Toprağın sürekli ıslak kalması kök çürüklüğüne ve halkalı leke hastalığına zemin hazırlar.
• Salma (tava) sulama, topraktaki Verticillium solgunluk mantarını bahçede yayar. Bu hastalığın görüldüğü bölgelerde salma sulamadan kaçınılmalı, damla sulama yapılmalıdır (Hastalıklar).
• Fazla su, meyvede yağ oranını düşürüp su oranını artırabilir.

Pratik ipucu

Sulama zamanını takvimden çok toprağa bakarak belirleyin: Kök bölgesinden (20–40 cm derinlikten) alınan toprak avuçta sıkıldığında dağılıyorsa sulama zamanı gelmiştir; çamur gibi yapışıyorsa henüz su vermeyin.